Koszalin w encyklopediach

Krzysztof

Spełniam prośbę Andrzeja i zakładam wątek pod ogólnym tytułem "Koszalin w encyklopediach". Stare i nowsze encyklopedie, przewodniki, leksykony. Warto dowiedzieć się, jak przedstawiany jest w nich Koszalin. Jak ktoś coś ma w domu z tych rzeczy, sprawdzać i zapodawać, szukać też w internecie. Powodzenia.

Andrzej Hozler · **Dołączenie:** 11 Paź 2009, 23:42 **Posty:** 15

Tak, prosiłem o założenie tego wątku, ponieważ stwierdziłem, że można się sporo dowiedzieć o Koszalinie z haseł w encyklopediach, i to zarówno rzeczy nowych, wartych poznania, jak i zupełnie kuriozalnych, np. że miasto założyli Sasi. Encyklopedia Britannica z 1911 roku, a więc niemal dokładnie sprzed stulecia:

Encyclopaedia Britannica z 1911 napisał(a):

KOSLIN, or Coslin, a town of Germany, in the Prussian province of Pomerania, at the foot of the Gollenberg (450 ft.), 5 m. from the Baltic, and 105 m. N.E. of Stettin by rail. Pop. (1905), 21,474. The town has two Evangelical and a Roman Catholic church, a gymnasium, a cadet academy and a deaf and dumb asylum. In the large market place is the statue of the Prussian king Frederick William I., erected in 1824, and there is a war memorial on the Friedrich Wilhelm Platz. The industries include the manufacture of soap, tobacco, machinery, paper, bricks and tiles, beer and other goods. Koslin was built about 1188 by the Saxons, and raised to the rank of a town in 1266. In 1532 it accepted the doctrines of the Reformation. It was severely tried in the Thirty Years' War and in the Seven Years' War, and in 1720 it was burned down. On the Gollenberg stands a monument to the memory of the Pomeranians who fell in the war of 1813-15.

W wolnym tłumaczeniu:

Köslin lub Coslin, miasto w Niemczech, w pruskiej prowincji Pomorze, u podnóża Gollenberg (450 stóp), 5 mil od Morza Bałtyckiego i 105 mil koleją na północny-wschód od Szczecina. Ludność 21.474 (1905). Miasto ma dwa kościoły ewangelickie i jeden katolicki, gimnazjum, akademię kadetów i przytułek dla głuchoniemych. Na dużym rynku pomnik króla pruskiego Fryderyka Wilhelma I wzniesiony w 1824 roku, a na placu Fryderyka Wilhelma - pomnik wojenny. Przemysł, głownie produkcja mydła, tytoniowy, maszynowy, papierniczy, cegły i dachówki, piwo i inne towary. Köslin został zbudowany około 1188 przez Sasów, i podniesiona do rangi miasta w 1266 roku. W 1532 przyjął reformację. Przeszedł poważna próbę w wojnie trzydziestoletniej i wojnie siedmioletniej, w 1720 został spalony. Na Gollenberg stoi pomnik pamięci Pomorzan poległych w walkach w czasie wojny 1813-15.

Q: Classic Ecyclopedia (http://www.1911encyclopedia.org), na podstawie 11. wydania Encyclopaedia Britannica (publikacja 1911)

kaktus_kolczasty · **Dołączenie:** 01 Lis 2008, 00:18 **Posty:** 61

Encyklopedia Gutenberga napisał(a):

Koszalin (Köslin) , stolica regencji na Pomorzu pruskiem, 10 km. od Bałtyku, przy kolei: Starogard- Słupsk z 28.834 mieszk. Posiada gotycki kościół z XIV. w., oraz przemysł maszynowy, spożywczy, meblowy i i.

Źródło: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa "Gutenberga", Kraków 1929 -1939

Discoverer

Encyclopedia Britannica on-line napisał(a):

Koszalin - German Köslin, city, Zachodniopomorskie województwo (province), northwestern Poland, on the Dzierżęcinka River. Koszalin is a resort and manufacturing city; local industry includes timber milling and woodworking, food processing, and machine works.

First chronicled in 1214, Koszalin received municipal rights in 1266. It became an important trade centre through its position on the Gdańsk-Szczecin trade route and built its own merchant fleet. The bishops of Kamień and the Pomeranian dukes made it their headquarters during the 16th and 17th centuries. Koszalin was acquired by the electorate of Brandenburg in 1648 and was not returned to Poland until 1945. Pop. (2002) 108,709.

W swobodnym tłumaczeniu:

Koszalin, po niemiecku Köslin, Zachodniopomorskie województwo (województwo), północno-zachodnia Polska, nad rzeką Dzierżęcinką. Koszalin to miejscowość i ośrodek produkcji - lokalny przemysł obejmuje obróbkę i przerób drewna oraz gospodarkę leśną, przetwórstwo żywności oraz przemysł maszynowy.

Pierwsza wzmianka w 1214, Koszalin uzyskał prawa miejskie w 1266. Stał się ważnym ośrodkiem handlu dzięki usytuowaniu na szlaku handlowym Gdańsk-Szczecin i budowie własnej floty handlowej. Biskupi kamieńscy i książęta pomorscy mieli tu swoją główną siedzibę w 16. i 17. wieku. Koszalin został przejęty przez elektora Brandenburgskiego w 1648 r. i nie powrócił do Polski do 1945 roku.

Szczególnie intrygujące jest ostatnie zdanie: "Koszalin was acquired by the electorate of Brandenburg in 1648 and was not returned to Poland until 1945". Nie znam na tyle niuansów języka angielskiego, ale sens jest taki, ze Koszalin został "acquired" (nabyty, przejęty) i "was not returned" (nie powrócił, nie został zwrócony) Polsce "until" (przed, do) 1945 roku. Pisze to Encyclopedia Britannica, uchodząca za najbardziej miarodajną i rzetelna encyklopedię świata. Z kontekstu wynika zatem, że Koszalin, a raczej szerzej - Pomorze, dotąd dopóki było niezależne (czyli do 1648 roku - pokoju westfalskiego), uchodziło, uchodziło za polskie. Bardzo zaskakująca, ale warta dyskusji teza.

jadzik · **Wysłany:** 26 Mar 2010, 02:22

Koszalin, Ger. Köslin, city (1994 est. pop. 110,200), Zachodniopomorskie prov., NW Poland, near the Baltic Sea. Its economy depends on farm products from the surrounding fields, various light industries, and timber milling. It was founded in 1188, prospered from the 14th to the 16th cent., but suffered greatly in the Thirty Years War. There is a 14th-century Gothic cathedral in Koszalin. The city was transferred from Germany to Poland by the Potsdam Conference (1945).

Źródło: The Columbia Electronic Encyclopedia - 2007, Columbia University Press.

--------------------------------

Koszalin, niem. Köslin, miasto (populacja w 1994 - 110 200), województwo zachodniopomorskie, północno-zachodnia Polska, nad Morzem Bałtyckim. Gospodarki zależy od produktów rolnych z okolicznych pól, różny przemysł lekki, przerób drewna. Założony w 1188, okres prosperity od XIV do XVI wieku, poważnie ucierpiał w Wojnie trzydziestoletniej. Gotycka katedra z XIV wieku. Miasto przeszło z Niemiec do Polski po Konferencji w Poczdamie (1945).

jadzik

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV, strona 480
(słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego).

Koszalin, Koszalino, mylnie Koźlin, niem. Coeslin, m. na Pomorzu, stolica okr. regencyjnego i powiatu (dawniej księstwa Kamin), prowincyi Pomeranii, miasto bardzo stare, nad strumykiem Mülenbach, o milę od morza Bałtyckiego, siedziba władz i sądu apelacyjnego, porządnie zabudowane, ma zamek, gimnazyum, sominaryum nauczycielskie, towarzystwo ekonomiczne, 4 szpitale, wodociąg i liczy 11000 mk.; ma fabryki żelaznych odlewów, tytuniu, papieru, gwoździ; rybołówstwo i handel. Na rynku wystawiły stany pomorskie r. 1824 posąg Fryderykowi Wilhelmowi I, który po wielkiej pogorzeli r. 1718 miasto odbudował. Pod miastem wznosi sie obrosła iglastym i liściastym drzewem góra Golenberg, 450 stóp wysoka, której jeden bok wystający, Fahnenberg zwany (niegdyś wielce przez pielgrzymów uczęszczane miejsce cudowne), zdobny jest od r. 1820 w krzyż wzniesiony na pamiątkę poległych w wojnie o wyswobodzenie Prus w latach 1812 do 1815.

KOSZALIN7.PL

Koszalin w encyklopediach

Kto jest na forum