Dla mieszkańców Koszalina to z pewnością duża satysfakcja. W 56 minucie meczu Polska – Hiszpania, przy stanie 1:1 na boisku pojawił się nowy zawodnik z numerem „6”, który zmienił Mateusza Klicha. Koszalinianin Kacper Kozłowski zaskoczył całą Europę, przechodząc do historii już w momencie postawienia nogi na boisku. „Rekord! Polak Kacper Kozłowski najmłodszym zawodnikiem w historii, który wystąpił na EURO (17 lat i 246 dni)” – podał serwis europejskiej federacji sportu UEFA.

Kozłowski odebrał rekord Anglikowi Jude’owi Bellinghamowi, który w niedzielę wszedł na murawę na końcowe minuty meczu z Chorwacją (1:0) mając 17 lat i 349 dni. Wiele wskazuje na to, że urodzony w Koszalinie Kozłowski, dzisiaj piłkarz Pogoni Szczecin, da się niebawem poznać nie tylko z powodu wieku, ale również gry w czołowym klubie europejskim. Już dziś przyglądają mu się m.in. Feyenoord Rotterdam, FC Barcelona, Juventus, Borussia Dortmund. „Talent z Koszalina pod lupą Manchesteru United” – piszą zaskoczone media.

Trener Paulo Sousa dostrzegł ten piłkarski talent i postanowił dać szansę w najbardziej prestiżowym turnieju piłkarskim w Europie. „Wiek nie ma znaczenia. Albo jakość jest wysoka, albo nie. Potencjał można realizować w różny sposób. Mam nadzieję, że jego mentalność pomoże mu w tym. Ma szansę, żeby zagrać. Po tym, co nam pokazał w treningach w marcu, uznałem, że podjąłem dobrą decyzję. Silny, dobry technicznie. Czasem, pewnie ze względu na wiek, wybiera złe rozwiązania, jednak turniej jest długi i liczę, że nam pomoże”- mówił o Kozłowskim.

Po minucie od wejścia Kozłowskiego na murawę okazało się, że trafił na przełomową chwilę meczu, kiedy ważyły się losy pojedynku. Jakub Moder sfaulował Gerarda Moreno, sędzia wskazał na jedenasty metr, ale sam pokrzywdzony nie wykorzystał karnego, trafiając w słupek. Kozłowski nie zawiódł pokładanych w nim nadziei, radząc sobie jako debiutant całkiem dobrze. W doliczonym czasie gry sfaulował go Rodri, pomocnik Manchesteru City. „Mądrze gra najmłodszy na boisku zawodnik Pogoni Szczecin” – skwitował to komentator Onetu.

Kacper Kozłowski urodził się 16 października 2003 w Koszalinie w rodzinie związanej ze sportem. Jego ojciec Mariusz Kozłowski był napastnikiem Gwardii Koszalin, mama ćwiczyła judo. Treningi zaczynał w Bałtyku Koszalin. „Jak przejeżdżało się przez osiedle przy Żytniej, pewne elementy się nie zmieniały. Zawsze był ten sam płot, te same drzewa, ten sam parking i ten sam Kacper Kozłowski ganiający z piłką pomiędzy blokami” – opowiadał koszaliński trener Kacpra, Łukasz Korszański (WP Sportowe Fakty).

Warto dodać, że w składzie polskiej reprezentacji grał również urodzony w Szczecinku Jakub Moder, obecnie pomocnik w angielskim klubie Brighton & Hove Albion. (tr)

—–

Czytaj także: „Koszalinianin Kacper Kozłowski na Wembley?” —> https://koszalin7.pl/koszalinianin-kacper-kozlowski-na-wembley/

Foto: UEFA (Twitter)

„Rozsławia” zdaniem radnych miasta Koszalina, którzy użyli takiego określenia w uchwalonym w grudniu 2019 roku stanowisku z okazji przyznania Oldze Tokarczuk literackiego Nobla.

„Rada Miejska w Koszalinie gratuluje Oldze Tokarczuk międzynarodowego sukcesu” – napisano na początku i gdyby w tym miejscu postawiono kropkę, mógłby się pod tym podpisać każdy mieszkaniec miasta. Jednak radni postanowili pójść dalej, dodając niefortunny, żeby nie powiedzieć prowokacyjny fragment o rzekomych zasługach laureatki „dla budowy dobrego imienia Polski w świecie”.

Radni nie mogli nie wiedzieć, że Olga Tokarczuk już wcześniej znana była z kontrowersyjnych wypowiedzi, jak ta, że jako Polacy „robiliśmy rzeczy straszne jako kolonizatorzy, większość narodowa, która tłumiła mniejszość, jako właściciele niewolników czy mordercy Żydów”. Co więcej, pojawiały się opinie, także w prasie światowej, że przyznanie literackiego Nobla mogło mieć związek z tymi wypowiedziami. W laudacji wygłoszonej na cześć laureatki podczas wręczenia nagrody, Per Wästberg przemawiający w imieniu Akademii Szwedzkiej nie omieszkał zaznaczyć, że Polska ma „swoją własną historię kolonializmu i antysemityzmu”.

„Białoruś tak jak Polska: Płaci za bezczynność Europy” – tak kilka dni temu zatytułował rozmowę z Olgą Tokarczuk jeden z najpoczytniejszych włoskich dzienników „Corriere della Sera”. Noblistka zestawia w nim Polskę z Białorusią, wyrzuca Unii Europejskiej opieszałość w podjęciu bardziej stanowczych działań wobec Polski oraz wygłasza tezę, że „koronawirus pomógł „reżimom” takim jak ten w Warszawie czy Mińsku”. Fakt, że zmuszani do emigracji białoruscy opozycjoniści właśnie w Polsce znajdują bezpieczną przystań nie robi na zwolenniczce humanizmu żadnego wrażenia.

Olga Tokarczuk znana jest z politycznego zaangażowania na rzecz opcji lewicowo-liberalnej. Jest feministką, członkinią Rady Fundacji im. Stefana Batorego założonej przez amerykańskiego finansistę George’a Sorosa. Współpracowała z Partią Zielonych i była członkinią redakcji lewicowej „Krytyki Politycznej”. Regularnie uczestniczy w paradach równości.

Wielcy polscy Nobliści też mieli swoje poglądy polityczne, ale łączyło ich jedno – uznanie dla uniwersalnych, ponadczasowych wartości, które stawiali ponad doraźną i ulegającą przejściowym modom politykę.

Olga Tokarczuk robi wyłom w tradycji przyznawania Polakom literackich nagród Nobla. Henryk Sienkiewicz otrzymał nagrodę za „geniusz, który wcielił w siebie ducha narodu”, Władysław Reymont za „wybitny epos narodowy”, Isaac Bashevis Singer za sztukę „która wyrasta z polsko-żydowskich tradycji kulturowych”, Czesław Miłosz za prozatorski opis człowieka zniewolonego w powojennej Polsce, Wisława Szymborska za poetycko-ironiczny opis człowieka uwikłanego w historię. We wszystkich laudacjach wygłoszonych na cześć naszych laureatów znajdziemy uznanie dla polskiego ducha narodu i umiłowania wolności. Tylko Olga Tokarczuk stanowi wyjątek. (tr)

W trakcie meczu reprezentacji Polski z Andorą w 73 minucie w miejsce Piotra Zielińskiego wszedł młody, zaledwie 17-letni piłkarz Kacper Kozłowski. „Nawet nie może jeszcze kupić piwa w sklepie, a już ma w życiorysie debiut w seniorskiej reprezentacji Polski” – pisała prasa po meczu. Kim jest najmłodszy od czasów Włodzimierza Lubańskiego debiutant w reprezentacji Polski?

Dla wielu koszalinian to zaskoczenie. Kacper Kozłowski urodził się 16 października 2003 roku właśnie w Koszalinie, w rodzinie związanej ze sportem. Jego ojciec Mariusz Kozłowski był napastnikiem Gwardii Koszalin, mama ćwiczyła judo. Treningi zaczynał w Bałtyku Koszalin.

„Jak przejeżdżało się przez osiedle przy Żytniej, pewne elementy się nie zmieniały. Zawsze był ten sam płot, te same drzewa, ten sam parking i ten sam Kacper Kozłowski ganiający z piłką pomiędzy blokami” – opowiadał koszaliński trener Kacpra, Łukasz Korszański (WP Sportowe Fakty).

Szybko został dostrzeżony przez łowców piłkarskich talentów i trafił do Akademii Piłkarskiej Pogoni Szczecin. Władze miasta dopieszczały w tym czasie koszykówkę, nie przejmując się zamiłowaniami sportowymi koszalinian, więc zdolny narybek skazany był na piłkarską emigrację. Doszło do tego, że kiedy Gwardia niespodziewanie weszła w 2017 roku do II ligi, musiała jako gospodarz meczu rozgrywać go na wyjeździe, na stadionie przeciwnika, bo stadion koszaliński nie spełniał standardów. Skończyło się tak jak musiało, spadkiem do III ligi po jednym sezonie gry w II lidze.

Nie dziwi więc, że przy takim klimacie dla piłki nożnej, Kacper Kozłowski nie znalazł swojej szansy w Koszalinie i podzielił los wielu piłkarzy, którzy przed nim wybrali szybką emigrację z miasta. Warto o tym wciąż przypominać, bo marnowany jest potencjał Koszalina – dobrzy szkoleniowcy, zdolna młodzież przy jednoczesnym braku korzyści dla koszalińskiego sportu i kibiców. Był przecież czas, kiedy kariery w koszalińskich klubach piłkarskich rozpoczynali wielcy piłkarze i zanim trafili do renomowanych zespołów cieszyli oczy i serca koszalińskich kibiców. Wystarczy wymienić Mirosława Okońskiego, Piotra Rzepkę, Sebastiana Milę, Mirosława Trzeciaka (11 lat w Gwardii Koszalin).

Kariera piłkarska Kacpra rozwijała się błyskawicznie. W sezonie 2018/2019 zagrał w 15 meczach Centralnej Ligi Juniorów (9 bramek), a w maju 2019 roku zadebiutował w Ekstraklasie, w zespole Pogoni Szczecin w wieku niespełna 16 lat. Niewiele jednak brakowało, żeby dobrze zapowiadającej się kariery nie przerwało dramatyczne zdarzenie. W styczniu 2020 jechał samochodem razem z trójką młodych piłkarzy na trening. Siedział obok kierowcy, kiedy doszło do zderzenia z innym pojazdem. W wyniku wypadku doznał złamania trzech kręgów lędźwiowych kręgosłupa. Szybko z tego wyszedł, zapewne nie tylko dzięki młodemu organizmowi, ale również sile woli, z której jest znany kibicom i trenerom.

Równolegle rozwijała się jego kariera reprezentacyjna, najpierw w klasach wiekowych U-15, U-17 i U-19 (26 występów, 11 bramek). Wreszcie w marcu 2021 został umieszczony przez Paulo Souse w szerokiej kadrze Polski na eliminacji MŚ 2022 z Węgrami, Andorą i Anglią. Zadebiutował w meczu z Andorą wygranym 3:0. Zmienił w 73. minucie Piotra Zielińskiego. Stał się tym samym, w wieku 17 lat i 164 dni, drugim najmłodszym debiutantem w historii zespołu po Włodzimierzu Lubańskim.

Dzisiaj ma szansę zagrać na słynnym Wembley w meczu z Anglią. Jest zawodnikiem rezerwowym. Czy trener Sousa da szansę utalentowanemu piłkarzowi z Koszalina? (tr)

Zdjęcie: Pogoń Szczecin

Zmarł prof. Jan Filipkowski (ur. 1929), wybitny inżynier i konstruktor, związany z Koszalinem od 1968 roku. Był jednym z pierwszych organizatorów nowo powołanej uczelni – Wyższej Szkoły Inżynierskiej, dzisiejszej Politechniki Koszalińskiej. Zasłynął z nowatorskich w tym czasie w Europie i na świecie konstrukcji dachów o dużych rozpiętościach. Jego dziełem jest projekt dachu nad koszalińskim amfiteatrem, dziś uchodzący za najbardziej rozpoznawalny symbol powojennego Koszalina (więcej — Czego trzyma się dach nad koszalińskim amfiteatrem).

Był niezwykłym człowiekiem, otwartym na innych ludzi. W Koszalinie pozostanie wzorem naukowca, który nie zamyka się w sali wykładowej, zaliczając kolejne stopnie kariery, ale żywo reaguje na wyzwania współczesności i twórczo je rozwiązuje. Udowadniał, że zamiłowaniem i pasją można pokonać wszelkie ograniczenia i przeszkody. Prywatnie lubił majsterkować. „Inżynier musi umieć porządnie wbić gwóźdź” – powtarzał.

Zdjęcie prof. Jana Filipkowskiego: YouTube/ Studio HD Platon Politechnika Koszalińska

Budowę na odcinku Koszalin-Wschód (ul. Władysława IV) i Sianów-Wschód (k. Skibna) trzeba było zawiesić i wydzielić do odrębnego przetargu. W Koszalinie spowodowało to duże komplikacje w ruchu drogowym i przeciążenie komunikacyjne w kilku rejonach miasta. Sytuację pogorszyło zamknięcie wiaduktu nad doliną Dzierżęcinki, w ciągu drogi krajowej 6, rozjeżdżanego latami przez tysiące tirów i ciężarówek. Obecnie wykonano już prace projektowe, a ogłoszenie o przetargu na budowę odcinka przez Górę Chełmską oczekuje na publikację w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Bez wątpienia najtrudniejszym momentem budowy tego odcinka jest konieczność przekroczenia torów kolejowych w Kędzierzynie. W tym miejscu różnica wysokości jest tak duża, że początkowo zakładano przebicie się z drogą tunelem pod nasypem kolejowym. Obecnie uznano ten wariant za zbyt ryzykowny. Powstanie tutaj estakada o długości niemal 800 metrów, która przejdzie nad linią kolejową.

Zakończenie inwestycji planowane jest w 2023 roku. Dla Koszalina jest to na pewno budowa priorytetowa, ponieważ dokończenie obwodnicy odciąży miasto od intensywnego ruchu na trasie Szczecin-Gdańsk, przebiegającego obecnie jego ulicami.

Tekst i zdjęcia: Tadeusz Rogowski

Źródło informacji i mapka: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Szczecin (strona internetowa)

obwodnica__gora_Chelmska

obwodnica_kedzierzyn_001 (4)

obwodnica_kedzierzyn_001 (16)

obwodnica_kedzierzyn_001 (28)

obwodnica_kedzierzyn_001 (30)

sianow_wschod_01 (2)

sianow_wschod_01 (4)

W wieku 96 lat zmarł Adam Słodowy, niestrudzony popularyzator nauki i majsterkowania. Pochodził z niedalekiego Czarnkowa koło Piły, służbą wojskową czasu wojny związany ze Szczecinem, służbą w czasach pokoju – z Koszalinem, jako wykładowca Oficerskiej Szkoły Artylerii Przeciwlotniczej w latach 1950-58. Tutaj skonstruował symulator lotu pocisku, ale też jeden z pierwszych polskich samochodów, wykonany ze złomu. Twórca kultowego programu „Zrób to sam”, autor scenariusza serialu animowanego „Pomysłowy Dobromir”. Opowiadano o nim legendy i… kawały. Kto jest największym wrogiem Gierka? Odpowiedź: Adam Słodowy, bo na gierkowskie: „Pomożecie?!”, odpowiada: „Zrób to sam”.

– Po każdym programie Słodowego musieliśmy naprawiać wszystkie kabiny – opowiada technik, który w latach 70-tych naprawiał windy w wieżowcach na osiedlu Północ w Koszalinie. – Wtedy mówiłem, że ten program powinien być zakazany – śmieje się. Znikały głównie oprawy przycisków do wybierania pięter, wykonane z trudnego do zdobycia w tamtych latach aluminium, które upodobał sobie w swoich programach dla majsterkowiczów Adam Słodowy.

Pasja majsterkowania ogarnęła wtedy całe pokolenie. W szkołach na „pracach ręcznych”, świetlicach, domach kultury, piwnicach i komórkach, a nawet na podwórkach, powstawały wiekopomne dzieła, wyroby i konstrukcje – od karmnika dla ptaków, przez napędzany gumką i szpulką po niciach traktor, pralkę do ubranek dla lalek, aż po zdalnie sterowany pojazd księżycowy. Sklepy harcerskie (w Koszalinie w nie istniejącym już budynku na rogu Zwycięstwa i Laskonogiego) oferujące listewki, kleje, druciki i gumę lotniczą (niekiedy wykorzystywaną do niecnych celów – robienia procy) przeżywały prawdziwe oblężenie.

Adam Słodowy był niepowtarzalnym popularyzatorem nauki i kultury technicznej. W sposób niezwykle przystępny, z ogromną cierpliwością, można powiedzieć – z angielska flegmą, wyjaśniał rzeczy z pozoru proste i oczywiste, jak np. zasadę działania koła, ale i trudniejsze do zrozumienia, jak zasadę działania żyroskopu, co czynił za pomocą koła rowerowego i wirującego talerza na patyku, czy też zasadę działania automatu zilustrowaną konstrukcją… budzika. Poza bezcennym aluminium, zwykle wykorzystywał proste i łatwo dostępne materiały, często odpadowe, np. do wykonania pralki do ubranek dla lalek użył dwóch puszek po kawie, dwóch korków do butelek, zakrętki po szamponie, drutu, kawałka gumki z dętki rowerowej, przewodu elektrycznego i dwóch spinaczy biurowych. Ciekawe, że ta pralka w czasach deficytu żywności była używana przez gospodynie domowe jako… masielnica, do produkcji masła. Zawsze nadążał za postępem technicznym, więc u zarania elektroniki w jego programie pojawiły się układy tranzystorowe, w Koszalinie popularne ze względu na istniejący tu przemysł elektroniczny, po którym dziś już nie ma śladu.

Adam Słodowy zdobył wielką popularność i stał się ulubieńcem telewidzów, nie tylko najmłodszych. „Do naszych domów w oszałamiającym tempie wkracza technika. Może w przyszłości wywiad z kosmonautą będzie zaczynać się od słów: Moje zainteresowania rozbudziła telewizyjna audycja „Zrób to sam”?” – pisał Ibis (Andrzej Wróblewski) w „Życiu Warszawy”. Poświęcano mu artykuły w prasie, a nawet wiersze, jak ten Ludwika Jerzego Kerna w „Przekroju”:

W okresach tych swoich rzemieślniczych wzlotów
Zrobiłem sporo całkiem zbędnych mi przedmiotów.
A to klatkę dla ptaszka (którego nie kupię),
A to magnes (co włosy wyszukuje w zupie),
A to album na znaczki (których nie posiadam),
A to śliczne akwarium (choć rybek nie jadam),
A to przyrząd ze starych, niepotrzebnych szmatków
Do polewania kwiatków (chociaż nie mam kwiatków).
Teraz czekam cierpliwie
Aż mi pan Słodowy
Pokaże. Jak samemu zrobić banknot stuzłotowy.

Był autorem książki „Budowa samochodu amatorskiego”, której kolejne nakłady rozchodziły się jednego dnia. Wykorzystał w niej doświadczenia koszalińskie. Podczas pobytu w Koszalinie Adam Słodowy wykonał prawdopodobnie dwa samochody. Na zachowanym zdjęciu widać jego drugi już samochód, zbudowany na bazie Skody 1101, z numerem rejestracyjnym według wzoru 1950 – litera H oznacza samochód prywatny, kod 73 województwo koszalińskie (powstało w 1950 roku). U dołu tablicy napis „Koszalin”. Zdjęcie możemy datować na lata 1950-56 (w 1956 weszły dwuliterowe tablice rejestracyjne), a więc w czasie kiedy Słodowy wykładał na Wyższej Szkole Artylerii Przeciwlotniczej w Koszalinie (popularna „Pelotka”).

Pierwszy samochód wykonał na bazie… reflektora samochodowego znalezionego w składnicy złomu, do którego postanowił dorobić resztę. Silnik pochodził z niemieckiego trójkołowca Tempo, mechanizm różnicowy był z Dekawki (niemieckie DKW). Wykonano szlif silnika i dorobiono nowy tłok (do tych prac Słodowy sporządził samodzielnie kilkanaście kluczy wykonanych z piór resorów). Koło łańcuchowe do przeniesienia napędu wypiłował pilnikami, które sam wykonał z grabiarki do siana. Nadwozie było „arcydziełem techniki” wykonanym z rur stalowych, na które nałożono jesionową ramę pokrytą sklejką (podłoga), a górna część składała się z drewnianego szkieletu z drewna brzozowego. Zewnętrzne poszycie wykonano z blachy pochodzącej z prostowanych rur do pieców węglowych, a poszycie wewnętrzne z pomalowanej farbą tektury. Dach zrobiono z brezentu, a siedzenia ze starego tapczanu cioci i rur z łóżka żelaznego. Wycieraczki samochodowe powstały według następującego opisu: „łapka wycieraczki szyby przedniej zrobiona jest z blachy puszki od konserw, starej dętki rowerowej, pręta od starego parasola i szprychy rowerowej”.

Dewizą życiową Adama Słodowego było: „Nie ma ludzi zdolnych i niezdolnych, są tylko ludzie cierpliwi i niecierpliwi”.

Przy koszalińskim Centrum Szkolenia Sił Powietrznych (dawna „Pelotka”) znajduje się ciekawe i dobrze utrzymane Muzeum Obrony Przeciwlotniczej. Być może znajdzie się tam miejsce dla upamiętnienia wybitnego wojskowego, wykładowcy koszalińskiej uczelni, wielkiego popularyzatora techniki.

Tadeusz ROGOWSKI

slodowy_adam

slodowy_adam_auto_koszalinska_rejestracja

Adam SŁODOWY (3 grudnia 1923 w Czarnkowie – 10 grudnia 2019 w Warszawie) – popularyzator majsterkowania, autor i prowadzący programu telewizyjnego Zrób to sam (1959–1983), autor książek i scenariuszy, major Wojska Polskiego. Podczas okupacji niemieckiej w latach 1939–1944 pracował w fabryce. W 1944 zgłosił się na ochotnika do wojska, wojnę kończył w Szczecinie jako oficer artylerii. W latach 1950–1958 był wykładowcą w Oficerskiej Szkole Artylerii Przeciwlotniczej w Koszalinie, a następnie w Wojskowej Akademii Technicznej, gdzie uzyskał stopień majora. Od 1959 roku związał swoją karierę z telewizją, gdzie początkowo pracował jako konstruktor urządzeń sceno-technicznych, a w latach 1961-1978 był redaktorem Naczelnej Redakcji Programów Oświatowych i Dziecięcych TVP. Znany był jako prezenter programu „Zrób to sam” (505 odcinków). Był autorem książek poświęconych samodzielnemu majsterkowaniu, a także scenariuszy do filmów animowanych dla dzieci m.in. „Pomysłowy Dobromir”. W 1983 roku przeszedł na emeryturę.
(Na podstawie: Wikipedia)

29 lipca 2009 roku oddano do użytku zbiornik retencyjny położony przy ul. Władysława IV, na drodze do osiedla Jamno, w pobliżu budowanego węzła drogowej obwodnicy Koszalina (S6). Zbiornik w kształcie wielkiego prostokąta, ma powierzchnię 1,6 ha i całkowitą objętość ponad 35 tys. metrów sześciennych . Jego brzegi stanowią strome wyprofilowane skarpy, a wokół ułożono drogę z płyt betonowych. W ramach inwestycji wykonano również rów o łącznej długości 270 m, który obecnie posłuży również do odprowadzania deszczówki z obwodnicy, oraz regulowany przepust. Nad zbiornikiem już w dniu uruchomienia pojawili się wędkarze.

Zbiornik zbiera wody opadowe i gruntowe z północnej części Koszalina, chroniąc w ten sposób pola przylegające do miasta przed zalewaniem. Przed zbudowaniem zbiornika Koszalin musiał wypłacać spore odszkodowania za podtapianie upraw rolnych i sadowniczych. Inwestycja umożliwił również miarową pracę przepompowni w Łabuszu, przez regulowanie podawania nadmiaru wody.

Inwestycja była bardzo potrzebna, została więc dobrze przyjęta w Koszalinie. Koszalin7.pl tak wówczas (lipiec 2009) skomentował wydarzenie:

Przysłowie samorządowe głosi, że “inwestycje infrastrukturalne sa mało spektakularne”. Rzeczywiście, są to głównie inwestycje w przyszłość, efekty są mało widoczne i nie przynoszą takiej sławy jak różne hipermarkety, stadiony, hale sportowe. Żądni wyborczego sukcesu samorządowcy stając przed wyborem “chleb czy igrzyska”, zwykle wybierają to drugie. Dlatego plus dla tych samorządowców, którzy inwestują w mało spektakularną, ale niezbędną dla rozwoju, infrastrukturę.

Firma “Infrabud” wykonała roboty przy zbiorniku za prawie 1,8 mln złotych, a dalsze 2 mln pochłonęły prace związane z budową kolektora odprowadzającego wodę (deszczówkę) z osiedla Unii Europejskiej, wykonane przez firmę “Domart”. Do inwestycji nie chciały się dołożyć gminy Sianów i Będzino, choć to ich mieszkańcy najbardziej odczują dobroczynne skutki budowy zbiornika. (kw)

Pierwsze zdjęcie: usytuowanie zbiornika retencyjnego (w czerwonym kółeczku) na tle mapy Koszalina.

{gallery}blog/2016/16_12_04_zbiornik_retencyjny{/gallery}

Dziś do tego symbolicznego grobowca przychodzą tłumy. Jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc na koszalińskim cmentarzu. Koszalin był jednym z pierwszych miast w Polsce, które zdecydowały się na pochówki dzieci nienarodzonych.

Pomnik jest zmniejszoną kopią istniejącej rzeźby Maryi Matki Życia, znajdującej się przed radomską kurią biskupią. Autorką projektu jest łódzka artystka Krystyna Fałdyga-Solska. Na cokole z czerwonego marmuru rzeźba Maryi, obejmującej lewym ramieniem małego Jezusa. Prawą ręką Matka Boża rozpościera płaszcz matczynej opieki, na którym leży niemowlę. Matka i Syn wpatrują się w maleństwo. Na cokole tablica z białego marmuru z napisem „Miejsce pochówku dzieci utraconych. Niech śpią w pokoju”.

Komitet Budowy Pomnika Dzieci Martwo Urodzonych powołano w Koszalinie 19 stycznia 2011. Honorowymi członkami zostali: biskup koszalińsko-kołobrzeski Edward Dajczak, prezydent Koszalina Piotr Jedliński, przewodniczący Rady Miasta Koszalin Władysław Husejko oraz lekarz pediatra i radna miejska Urszula Mikietyńska. Pomysłodawcą budowy pomnika jest ks. Henryk Romanik. To inicjatywa społeczna, w którą zaangażowały się m.in. władze miejskie, przedstawiciele lokalnego Kościoła, szpitala, Urzędu Stanu Cywilnego, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej oraz lokalnych mediów.

22 września 2011 koszalińscy radni miejscy podjęli uchwałę w sprawie procedur pochówku dzieci utraconych, pozostawionych w szpitalu. Ustalono, że pogrzeby sprawowane będą nie częściej niż dwa razy do roku, a koszty pochówku pokrywać będzie koszaliński samorząd. Według rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 stycznia 2007, rodzice dzieci martwo urodzonych i tych, które zmarły w łonach matek, bez względu na to jak długo trwała ciąża, mają prawo, by je pochować. Mogą w ciągu 48 godzin wystąpić o wydanie zwłok swojego zmarłego przed narodzeniem dziecka i mają prawo otrzymać jego kartę zgonu.

W 2011 roku, jeszcze pod nieobecność pomnika, odbyły się dwa pochówki dzieci utraconych – w kwietniu (w Wielki Tydzień) oraz 15 października (w Dzień Dziecka Utraconego). Uroczyste odsłonięcie Pomnika Dzieci Utraconych nastąpiło 24 marca 2012 roku (w Narodowy Dzień Życia przypadający w przeddzień obchodzonego w Kościele Dnia Świętości Życia). Tego dnia odbył się również trzeci pochówek dzieci utraconych. Tak jak przy dwóch poprzednich, miał charakter ekumeniczny. (zm)

{gallery}kos/cmentarz/16_11_02_cmentarz_dzieci{/gallery}

Trudno w to uwierzyć, ale władze Koszalina zapomniały o jednym z najważniejszych wydarzeń w swojej historii – wizycie papieża Jana Pawła II w 1991 roku, chociaż portret papieża, honorowego obywatela miasta, zdobi salę obrad Rady Miejskiej, a jego pomnik widać z okien ratusza. Prawdopodobną przyczyną nagłej amnezji jest śmierć papieża, która nastąpiła przed 11 laty, co oznacza, że wyjazd do Castel Gandolfo na koszt podatników i wspólna fotografia z papieżem, nie wchodzą już w rachubę.

W tym roku w Koszalinie zbiegły się jubileusze dwóch najważniejszych wydarzeń w dziejach miasta – 750 rocznica nadania praw miejskich oraz 25 rocznica wizyty papieża Jana Pawła II. Pierwszy jubileusz obchodzono hucznie, organizując z rozmachem imprezy plenerowe, wystawy, sympozja, koncerty i przedstawienia w obsadzie aktorskiej złożonej z… władz Koszalina. Wszystko ustawione pod promocję lokalnych polityków, w większości politycznych lawirantów.

1 czerwca, w 25. rocznicę największego wydarzenia w dziejach miasta – wizyty Jana Pawła II, w koszalińskim ratuszu panował senny nastrój, przerywany tylko brzęczeniem przelatującej muchy. Miasto papieskie nie pamiętało o swoim najważniejszym gościu w historii, chociaż wcześniej przyznało mu tytuł Honorowego Obywatela Koszalina z uzasadnieniem, że jest to „wyraz pamięci o najważniejszej w dziejach miasta wizycie”. Nie wydano oświadczenia, nie odbyła się nadzwyczajna sesja Rady Miejskiej, radni nie podjęli uroczystej uchwały. Nie zwołano również ulubionej konferencji prasowej, nie zorganizowano choćby jednej imprezy, wystawy, nie wydano nawet skromnej broszurki, nie nakręcono klipu filmowego. Ratusz, szastający pieniędzmi na lewo i prawo, hojny aż do przesytu w promocji miejskich polityków, zapomniał o swoim honorowym obywatelu – Janie Pawle II!

Koszalińscy zarządcy słyną z dość specyficznego podejścia do dziejów miasta, które z grubsza polega na tym, że to historia ma dostosować się do ich wymagań, a nie oni do historii. Jak im coś z datą nie pasuje, przesuwają wydarzenie historyczne albo wybierają sobie inne, w myśl zasady: jeżeli nasze pomysły nie zgadzają się z faktami (historycznymi), tym gorzej dla faktów. „Historia będzie dla mnie łaskawa, ponieważ mam zamiar ją napisać” – mawiał Winston Churchill. W koszalińskim ratuszu ten żart brytyjskiego polityka potraktowano poważnie.

Przez 70 lat święto Koszalina przypadało w pierwszym dniu polskości, tzn. w dniu zdobycia miasta przyznanego wcześniej Polsce na mocy układów międzynarodowych (Konferencja jałtańska). Stało się to 4 marca 1945 roku, w wyniku bitwy o Pomorze, w której uczestniczyła i krwawiła cała armia Wojska Polskiego, tracąc kilka tysięcy poległych. Zarządcy uznali, że tak dłużej być nie musi i przesunęli rocznicę na inny termin, trzy miesiące późniejszy. Z kolei pomnik upamiętniający piastowską przeszłość Pomorza i Koszalina oraz ofiary polskich zmagań o Pomorze, wyrzucono z głównego placu przed ratuszem do parku, nie pytając nikogo o zdanie. Kilkanaście lat wcześniej społeczny komitet budowy pomnika marszałka Józefa Piłsudskiego przez pięć długich lat musiał walczyć o prawo do postawienia monumentu. Dla architekta polskiej niepodległości w Koszalinie zabrakło po prostu miejsca. Wtedy też sugerowano, żeby pomnik stanął w parku, w krzakach. „Niemcom mimo prawnych zakazów sprzedają tysiące hektarów pomorskiej ziemi, a dla polskiego bohatera narodowego brakuje czterech metrów kwadratowych placu” – komentował to wówczas Andrzej Lepper. W tym roku prawa obywatelstwa, nie tylko honorowego, ale tego zwykłego, odmówiono nawet Janowi Pawłowi II.

Ekwilibrystyka historyczna w Koszalinie nabiera już cech groteski. Zdarzało się na przykład, że Święto Niepodległości obchodzono 13 listopada (!), innym razem tłumaczono nieobecność młodzieży szkolnej na obchodach tym, że w tym dniu przypadało… Święto Niepodległości, więc młodzież miała dzień wolny od nauki. Teraz przyszedł czas na papieża, który jak się okazuje, też przyjechał nie wtedy kiedy powinien i nie uzgodnił daty swej wizyty z obecną przewodniczącą rady miejskiej, która ostatnio popisywała się swymi niemałymi zdolnościami aktorskimi, występując na deskach amfiteatru.

Kilka lat temu, w rocznicę spalenia synagogi przez Niemców, w Koszalinie zainaugurowano obchody „Nocy kryształowej” dla… Polaków. Chociaż Kristallnacht, straszliwy w swym wyrazie i skutkach pogrom Żydów w Niemczech, był dziełem państwa niemieckiego, w organizowanych w Koszalinie marszach rocznicowych nie uczestniczył żaden Niemiec. Wszystko działo się w czasach, kiedy w niemieckiej i światowej prasie karierę robiło określenie „polskie obozy koncentracyjne”. Później doszło do sławnej ekspedycji, wspieranej przez koszaliński ratusz, poszukującej zaginionego pomnika pruskiego króla Fryderyka Wilhelma I, twórcy zgubnej dla Polski i Europy potęgi Prus, znanego z wprowadzenia rasistowskich zarządzeń, które znalazły później naśladowców w III Rzeszy. Honorowym obywatelem Koszalina wciąż jest Adolf Hitler, choć nawet w samych Niemczech uporano się już z tym problemem. Władzom Koszalina nie przyszło do głowy, żeby choćby w formie symbolicznej uchwały Rady Miejskiej odciąć się od tej historii.

A papież? Przez kilka lat organizowano Bieg Papieski dla upamiętnienia najważniejszego Gościa w historii miasta. Szybko okazało się jednak, że biegu… nie ma kto w Koszalinie organizować. Imprezę pośpiesznie przekazano władzom miasteczka Karlino, które nadały jej rozmach i należną rangę, kontynuują Bieg Papieski do dzisiaj, z pożytkiem dla mieszkańców i promocji tej historycznej miejscowości.

Papież nie jest jedyną osobą, którą dotknęła niewdzięczność koszalińskich elit. W marcu zmarła Marlena Zimna, jedna z najwybitniejszych współczesnych koszalinianek, znawczyni twórczości Włodzimierza Wysockiego, ambasadorka Koszalina. Chociaż jej pasja przyciągała do miasta ludzi ze wszystkich kontynentów i rozsławiała Koszalin we wszystkich zakątkach świata, w jej pogrzebie uczestniczył prywatnie tylko jeden z 25 radnych oraz dwóch miejskich urzędników. Reszta troskliwie pochylała się nad długami, które zaciągnęli na konto następnych pokoleń koszalinian, tych nawet, którzy się jeszcze nie narodzili.

Tak zwana „dyplomacja koszalińska” to pojęcie, które powoli wchodzi do kanonu językowego antylogii, epitetów sprzecznych, obok takich określeń jak „urbanistyka nomadów” czy „kultura sowiecka”. Władze postanowiły na tym polu prześcignąć Wąchock, wprowadzając obyczaje z pogranicza arogancji, głupoty i braku kultury. W lutym 2000 roku przyjechał do Koszalina Ryszard Kaczorowski, ostatni Prezydent RP na Uchodźstwie. Ówczesny prezydent Koszalina nie znalazł czasu na spotkanie z wyjątkowym gościem. Prezydent Ryszard Kaczorowski pytany przez dziennikarzy, co o tym myśli, odpowiedział taktownie: „Pozdrówcie ode mnie prezydenta”. W tym roku, skutki sławetnej koszalińskiej sztuki dyplomacji dotknęły Jana Pawła II, który kiedyś postanowił, że pierwszym miastem w wolnej Polsce, które odwiedzi, będzie Koszalin.

Poseł Stefan Romecki z ruchu Kukiz’15’, który na ostatnim posiedzeniu Sejmu wygłosił oświadczenie w związku z 25. rocznicą pobytu Jana Pawła II w Koszalinie (jedyne uhonorowanie wizyty), uważa, że pomysłowość władz Koszalina jeszcze się nie wyczerpała:

– W tym roku święto Bożego Narodzenia „nieszczęśliwie” przypada na niedzielę, w ratuszu podobno już myślą o tym, czy nie przesunąć Bożego Narodzenia na inny dzień tygodnia – śmieje się Romecki.

Tadeusz Rogowski

12 grudnia 2004. Watykan, władze Koszalina u papieża Jana Pawła II. Drugi od lewej – obecny prezydent miasta, Piotr Jedliński. Zdjęcie ze strony internetowej Muzeum w Koszalinie.

„Bogu dziękujcie, ducha nie gaście” – brzmiało motto tej podróży, czwartej z kolei, a pierwszej do wolnego już kraju. Dziękując Bogu za dar wolności, papież zachęcał, żeby życie społeczne oprzeć na uniwersalnych, wspólnych w naszym obszarze cywilizacyjnym dla wierzących jak i niewierzących, etycznych zasadach Dekalogu i chrześcijaństwa. „Oto Dekalog – mówił Jan Paweł II w Koszalinie – dziesięć słów. Od tych dziesięciu prostych słów zależy przyszłość człowieka i społeczeństw. Przyszłość narodu, państwa, Europy, świata”.

Na lotnisku w Koszalinie papież powtórzył słynne słowa wypowiedziane w 1979 roku na Placu Zwycięstwa w Warszawie: „Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi ziemię. Niech odnowi! Bardzo potrzebuje odnowy ta ziemia: odnowy w mocy Ducha Prawdy…”. Wart refleksji jest fakt, że wypowiedź z Placu Zwycięstwa, jest powszechnie znana i zapamiętana, natomiast ta z Koszalina, powtórzona w wolnej Polsce, uległa zapomnieniu. Jest to zdarzenie symboliczne i zarazem niepokojące – lubimy odnosić nauczanie papieskie do przeszłości, tego co minęło, niechętnie natomiast odnosimy je do teraźniejszości, aktualnej rzeczywistości społecznej i politycznej. Kryje się w tym niebezpieczeństwo relatywizowania nauczania papieskiego i traktowania go w kategoriach historycznych.

Podróż do Polski zbiegła się z ogłoszeniem społecznej encykliki Centesimus annus. Wiele z zapisanych tam myśli, stanowi klucz do zrozumienia aktualnej sytuacji Polski. Papież definiuje demokracje, jako „system, który zapewnia udział obywateli w decyzjach politycznych i rządzonym gwarantuje możliwość wyboru oraz kontrolowania własnych rządów”. Obecna ordynacja wyborcza, której zmianę postuluje ruch Jednomandatowych Okręgów Wyborczych, przeczy tym zasadom. Polacy nie są suwerenem, nie posiadają podmiotowości politycznej, biernego prawa wyborczego, nie są w stanie kontrolować i odwoływać swoich przedstawicieli. Nie wybierają, lecz jedynie głosują na już wybranych. Władzę mianowania posłów przejęli liderzy i aparaty partyjne.

Papież pisał: „Nie może zaś demokracja sprzyjać powstawaniu wąskich grup kierowniczych, które dla własnych partykularnych korzyści albo dla celów ideologicznych przywłaszczają sobie władzę w państwie”. Niestety, tak się właśnie stało – Polska została podporządkowana egoistycznym interesom rodzącej się oligarchii. Nie powstała elita ducha. nie oparliśmy życia społecznego na trwałych zasadach moralnych – solidarności, dobra wspólnego, pomocniczości. Hasłem tamtych czasów stało się: „Pierwszy milion trzeba ukraść”.

Nauczanie papieskie z 1991 roku było proroczym przeczuciem tego, co później tak bardzo zaciążyło na naszym życiu państwowym i polityce, wywołało głębokie podziały, do dziś odciska złowieszcze piętno na relacjach społecznych – partyjniactwo, skłonność do przemocy politycznej, niezdolność do kompromisu, ustępstw, ofiary ze swoich poglądów.

Podczas tej podróży papież przewidział kierunek tak zwanej „transformacji gospodarczej”, mówiąc: „Łatwo jest zniszczyć, trudniej odbudować. Zbyt długo niszczono! Trzeba intensywnie odbudowywać! Nie można dalej lekkomyślnie niszczyć!”. Dostrzegał zagrożenie oparcia życia państwowego na oligarchii i biurokracji, mówiąc: „Za analizami i opisami stoi zawsze żywy człowiek, tragedia jego serca, jego życia, tragedia jego powołania”. Widział zagrożenia dla rodziny wynikające z narastającej fali emigracji.

Ze strony nowych elit papież napotkał mur obojętności, a nawet niechęci. Wówczas to z jego ust padły słowa bolesnej skargi: „To jest moja matka, ta ziemia! To jest moja matka, ta ojczyzna! To są moi bracia i siostry! Zrozumcie, że te sprawy nie mogą mnie nie obchodzić, nie mogą mnie nie boleć! Was też powinny boleć!”.

„Tylko w swojej ojczyźnie, może być prorok tak lekceważony” – pisze ewangelista. Polska ponosi dramatyczne skutki wyboru złej drogi i lekceważenie przestróg swojego męża stanu z 1991 roku. To co zaczęło się w 1991 roku w Koszalinie, domaga się nie tylko przypomnienia, ale i poważnego potraktowania. Nie jest jeszcze za późno. Wciąż aktualne jest papieskie wezwanie z Koszalina: „Stąd, znad Bałtyku, proszę was, wszyscy moi rodacy, synowie i córki wspólnej Ojczyzny, abyście nie pozwolili rozbić tego naczynia, które zawiera Bożą prawdę i Boże prawo … Abyście sklejali je z powrotem, jeśli popękało”.

Stefan Romecki

Oświadczenie posła Stefana Romeckiego wygłoszone w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej 9 czerwca 2016 roku, w związku z jubileuszem 25 rocznicy wizyty Jana Pawła II w Koszalinie.

Jan Paweł II w Koszalinie – 1 czerwca 1991.

23 maja 1266 roku, a więc 750 lat temu, założony został Koszalin. Mam zaszczyt reprezentować dziś w Sejmie Rzeczypospolitej polskie 100-tysięczne miasto nadbałtyckie, ze słowiańską, pomorską, pruską, niemiecką i polską przeszłością. Sama nazwa „Koszalin”, podobnie jak nazwa „Pomorze”, jest pochodzenia słowiańskiego. Bo też miasto powstało na ziemi słowiańskiej, która już wcześniej wchodziła w skład państwa piastowskich władców Polski – Mieszka I, Bolesława Chrobrego i Bolesława Krzywoustego.

Dzieje Koszalina, tak jak dzieje Polski, nierozerwalnie związane są z chrześcijaństwem. Tak jak Polska rozpoczyna swój byt państwowy od Chrztu w 966 roku, tak Koszalin rozpoczyna swoją historię miejską od biskupiego aktu lokacyjnego z 1266 roku. Od początku patronował miastu Jan Chrzciciel, przez kilka wieków uwidoczniony w jego herbie. Koszalin nie wziął się znikąd, ale powstał w miejscu istnienia piastowskiej organizacji grodowej i kasztelańskiej, będącej częścią rozległej sieci osadniczej. Od początku miasto było silnie związane z sanktuarium na Górze Chełmskiej, z jednym z najbardziej znanych sanktuariów maryjnych w tej części Europy. Przywileje odpustowe potwierdzali dla niego kolejni papieże.

Nowy Koszalin lokowany został na prawie lubeckim, co podkreślało jego związki z morzem i gospodarką morską. Wchodził w skład księstwa biskupiego, swoistej republiki teokratycznej, w ramach której miasto cieszyło się pełną autonomią. Jego powstanie wiąże się z dziejowym procesem zmagań, jakie przez czterysta lat, od XII do XVI wieku, toczono wokół Bałtyku w imię idei chrześcijaństwa. W ich wyniku wykształciły się struktury państwowe południowego i wschodniego wybrzeża Bałtyku – współczesnej Litwy, Estonii, Łotwy, Finlandii, które dziś są wschodnimi granicami Zachodu i NATO.

Władztwo biskupie wchodziło w skład Księstwa Pomorskiego, państwa rządzonego przez słowiańską dynastię Gryfitów, skoligaconą dynastycznie z Polską. Wystarczy przypomnieć, że Anastazja, córka Mieszka Starego, była żoną księcia pomorskiego Bogusława I i matką dwóch władców pomorskich. Z kolei Anna Jagiellonka była żoną największego władcy w historii Pomorza, Bogusława X. Po pokoju westfalskim w 1648 roku, Księstwo Pomorskie przestało istnieć w wyniku rozbiorów dokonanych przez Szwecję i Brandenburgię. Państwo Gryfitów zeszło z areny dziejów. Koszalin znalazł się w granicach Brandenburgii, a później Prus – swoistego „państwa bez narodu”, którego ideologią był militaryzm.

Miasto rozwijało się przez wieki, starając się odnosić korzyści z położenia nadmorskiego, rozwijając flotę i handel morski. Należało do Ligi hanzeatyckiej. Nabywało kolejne posiadłości nadmorskie. W 1446 roku stoczyło zwycięską bitwę z Kołobrzegiem, zazdrosnym o rosnące wpływy Koszalina na morzu. Były też w dziejach miasta epizody mniej chlubne – dyskryminacja ludności słowiańskiej w miastach i urzędowe ograniczenie jej praw. W czasach pruskich i niemieckich, zarządzeniami rasistowskimi objęto ludność żydowską.

W 1655 roku w Koszalinie, w drodze z Francji do Polski, gościła Ludwika Maria Gonzaga, królowa Polski, żona dwóch polskich królów: Władysława IVi Jana II Kazimierza. „Gdy wjeżdżała w bramy miasta, zobaczyła pięciuset jeźdźców polskich” – pisze francuski kronikarz. W 1807 roku do Koszalina i okolic zawitało wojsko polskie walczące u boku Napoleona. Przez miasto przeszły, a później stacjonowały w pobliżu oddziały uczestniczące w oblężeniu Kołobrzegu pod dowództwem pułkownika Antoniego Pawła Sułkowskiego. Po upadku Powstania listopadowego w 1831 roku, internowani w Prusach żołnierze polscy budowali pod Koszalinem drogi bite. Współcześni Koszalinianie pamiętają o tym, czcząc pamięć tamtych żołnierzy tułaczy.

Po dojściu Hitlera do władzy, Pomorze stało się jednym z mateczników nazizmu w Niemczech. Tutaj hitlerowcy uzyskiwali najlepsze wyniki wyborcze. Stąd wyszła we wrześniu 1939 roku agresja na Polskę. 32. Dywizja Piechoty Wehrmachtu z Koszalina, przecięła polskie Pomorze i wzdłuż Wisły podeszła pod Warszawę, bombardując stolicę z prawego brzegu, podpalając prawdopodobnie Zamek Królewski, a następnie zawracając na Modlin i przełamując polską obronę twierdzy.

W 1945 roku Pomorze stało się areną największej bitwy toczonej przez Wojsko Polskie od czasów Września 1939 roku – bitwy okupionej ogromną daniną krwi. Przełamanie Wału Pomorskiego, walki o Wałcz i Mirosławiec, ciężkie boje w okolicach Wierzchowa Złocienieckiego i Drawska, bitwa o Kołobrzeg, walki w rejonie Dziwnowa – to tylko niektóre epizody tej kampanii. W ramach operacji pomorskiej 4 marca 1945 roku został zdobyty Koszalin, stając się z czasem miastem polskim.

W Koszalinie w pierwszych powojennych latach stacjonował ostatnia duża jednostka kawalerii – 1 Warszawska Brygada Kawalerii, która w Mrzeżynie dokonała pierwszych zaślubin z morzem, dzień wcześniej nim uczyniono to w Kołobrzegu.

Z tym całym bagażem historycznym przejęli Koszalin po wojnie pierwsi przybysze z Gniezna, Pomorza i Wielkopolski, ale i innych rejonów kraju, repatrianci ze wschodu, zachodu, Warszawiacy, którzy nie mogli wrócić do zburzonej stolicy. Rozpoczęła się najpierw odbudowa zniszczonego wojną miasta, później jego gwałtowna rozbudowa.

W 1972 roku, po normalizacji stosunków z Republiką Federalną Niemiec, powstała nowa diecezja koszalińsko-kołobrzeska ze stolicą biskupią w Koszalinie. 1 czerwca 1991 roku odwiedził Koszalin papież Jan Paweł II, rozpoczynając od Koszalina pierwszą pielgrzymkę do wolnej już Ojczyzny i powtarzając na lotnisku w Koszalinie, słynne słowa wypowiedziane w 1979 roku na placu Zwycięstwa w Warszawie: „Niech zstąpi Duch Twój! Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!”.

Dziś Koszalin jest to nowoczesnym, europejskim, dobrze zorganizowanym miastem, stolicą Pomorza środkowego, nadal realizującym, tradycyjne ambicje morskie. Miastem pełnym zieleni i pamiątek przeszłości, pięknych dzielnic i osiedli. Koszalin to miasto, z którego Polska powinna być dumna, bo właśnie w Polsce Koszalin przeżył najświetniejszy i najwspanialszy okres swego rozkwitu. Z kresowego i peryferyjnego w Rzeszy 30-tysięcznego miasteczka, które do 1939 roku niezbyt daleko wyszło poza średniowieczne mury obronne, w ciągu zaledwie kilkudziesięciu lat wyrosło miasto czterokrotnie większe, rozciągające się kilkanaście kilometrów wzdłuż i wszerz. Zbudowano trzy nowe Koszaliny (!) a czwarty, najstarszy, gruntownie przebudowano nadając mu wielkomiejski charakter.

Cudowne położenie, między morzem od północy, najwyższym wzniesieniem na południowym Bałtyku – Górą Chełmską od wschodu, gęstymi i zwartymi lasami iglastymi od południa, lasem bukowym od zachodu, wieloma jeziorami i rzeczkami śródleśnymi, dworami i pałacami – czyni z Koszalina jedno z najpiękniej położonych miast w Polsce. Wciąż jednak trudno tutaj dojechać, bo duże inwestycje drogowe omijają raczej ten rejon.

W Koszalinie wyrasta kolejne pokolenie, dla którego miasto jest ojczyzną, miejscem na ziemi, ziemią przodków. Przed kilku laty Koszalin oparł swoje granice o nadmorskie jezioro Jamno, stając się miastem morskim, inwestując w polskie Wybrzeże, w przystanie jachtowe, infrastrukturę, przysparzając sobie korzyści, a Polsce potencjału morskiego.

Z okazji 750-lecia miasta, pamiętając o historycznych doświadczeniach tej ziemi, o dobrych i złych momentach przeszłości, chciałbym wyrazić w Sejmie Rzeczypospolitej głęboką nadzieję, że nie tylko Koszalin otaczać będzie troską Ojczyznę, przysparzając jej korzyści i przydając blasku, ale i Polska dostrzeże swoją szansę w Koszalinie, mieście wyjątkowym, otwartym, gościnnym, oddanym i wiernym Polsce.

Polsko, bądź dumna z Koszalina!

Tadeusz Rogiwski

Oświadczenie wygłoszone przez posła Stefana Romeckiego w Sejmie RP, 12 maja 2016 roku, w związku z jubileuszem 750-lecia Koszalina.

Ilustracjq pochodzi z inscenizacji historycznej wręczenia aktu lokacyjnego miasta Koszalina (23 maja 1266), w wykonaniu aktorów Bałtyckiego Teatru Dramatycznego w Koszalinie.

Dużo mówi się o fałszerstwach podczas wyborów samorządowych w 2014 roku, padają rzucane przez polityków oskarżenia najcięższego kalibru. Tymczasem w Polsce zafałszowanie wyników wyborów następuje już na poziomie języka przekazu. Nie obowiązuje u nas żaden kanon językowy stosowany do opisu wyborów, tak jak w krajach zachodniej Europy, gdzie wykazuje się ogromną dbałość o dokładność przekazu. W Polsce, media i komitety wyborcze żonglują pojęciami jak chcą, zupełnie dowolnie, unikają precyzyjnych wypowiedzi jak ognia, wprowadzają językowy chaos, zafałszowując w ten sposób – świadomie lub nieświadomie – rzeczywiste wyniki. Najczęstszym błędem (czy zamierzonym, czy nie, to już inna sprawa) jest unikanie rozróżnienia między pojęciami – „mieszkańcy”, „wyborcy”, „głosujący”. Poniżej przykłady.

W relacji „Głosu Koszalińskiego” z drugiej tury wyborów prezydenckich w Koszalinie znalazło się zdanie:

Przypomnijmy, że 4 lata temu w 2010 Piotr Jedliński wygrał wybory z 51,16% poparciem, Artur Wezgraj miał wtedy 48,84%.

Czy jest to informacja prawdziwa? „Informacja jest wtedy informacją, kiedy jest precyzyjna i nie skazuje czytelnika na domysły lub wątpliwości” – odpowiada w jednym z komentarzy użytkownik naszego forum. Informacja „Głosu” jest nieprecyzyjna, zbyt ogólnikowa, tym samym nie oddaje stanu rzeczywistego.

W chwili gdy w 2010 roku odbywała się druga tura wyborów samorządowych, Koszalin miał 103 084 mieszkańców (mieszkańcy), uprawnionych do głosowania było 86 929 osób (wyborcy), uczestniczyło w głosowaniu 27 255 (głosujący), Piotr Jedliński otrzymał 13 944 głosów, Artur Wezgraj – 13 311 głosów. Zwycięzca, Piotr Jedliński, uzyskał więc poparcie: 13,5 proc. mieszkańców, 16 proc. wyborców, 51,2 proc. uczestniczących w drugiej turze głosowania. Gdyby dziennikarz Głosu opatrzył informacje krótkim dopiskiem, tak jak robią to jego koledzy po fachu np. w Niemczech, o treści „przy frekwencji 31,3 proc.”, informacja już byłaby precyzyjniejsza i pełniejsza. A tak na marginesie – zauważmy, że niemal nigdy w prasowych relacjach nie występują dane, które mogą obniżać rangę wyborów lub je kompromitować, tak jak zaledwie 31 procentowa frekwencja. Te niewygodne fakty, traktuje się jako drugorzędne albo zbywa milczeniem.

Podobnie czyni Lepszy Koszalin, po zakończeniu tegorocznych wyborów, w tekście zamieszczonym na swojej stronie internetowej („Dziękujemy i gratulujemy”):

Bardzo serdecznie dziękujemy za ponad 15 tysięcy głosów na Artura Wezgraja w drugiej turze, i 22 procentowe poparcie dla Lepszego Koszalina 16 listopada. Wyniki te stanowią dla nas motywację do dalszej pracy dla miasta i zobowiązanie do patrzenia na ręce tym, którzy wygrali a także zgłaszania alternatywnych rozwiązań. 45 procent mieszkańców Koszalina chce innego stylu zarządzania miastem, ten wyraźny głos musi być słyszalny przez kolejne cztery lata.

Niestety tutaj również mamy żonglowanie pojęciami – „mieszkańcy”, „wyborcy”, „głosujący”. Czy Lepszy Koszalin uzyskał 16 listopada 22 proc. poparcie? Tak, jeżeli w tym samym zdaniu doda się natychmiast, że poparcie dotyczy głosujących (uczestniczących w głosowaniu). Koszalin na dzień wyborów liczył 103 080 mieszkańców (mieszkańcy), z tego 85 795 było uprawnionych do głosowania (wyborcy), w sumie oddano w tych wyborach 33 299 ważnych głosów (głosujący). Lepszy Koszalin uzyskał 16 listopada 7 319 głosów, co oznacza, że otrzymał poparcie:
– 7,1 proc. mieszkańców,
– 8,5 proc. wyborców,
– 22 proc. głosujących.

Nawiasem mówiąc na stronie internetowej Lepszego Koszalina, podobnie zresztą jak i na profilu FB Platformy Obywatelskiej w Koszalinie, nie można odnaleźć danych o liczbie uzyskanych głosów. Czyżby ta informacja była bez znaczenia dla komitetów uczestniczących w wyborach?

W następnym zdaniu odnoszącym się do drugiej tury wyborów prezydenckich napisano po prostu nieprawdę: „45 procent mieszkańców Koszalina chce innego stylu zarządzania miastem”. W tych wyborach mieszkańców było 103 080 (przyjmuje liczbę z 16 listopada), wyborców – 85 664, głosów ważnych oddano – 34 332, w tym na Jedlińskiego – 19 005 głosów, na Wezgraja – 15 327 głosów. Policzmy. Artur Wezgraj otrzymał poparcie:
– 14,9 proc. mieszkańców,
– 17,9 proc. wyborców,
– 44,6 proc. głosujących.

Nie należy więc pisać na oficjalnej stronie komitetu, że „45 procent mieszkańców Koszalina chce innego stylu zarządzania miastem”, bo w rzeczywistości jest ich ok. 15 procent. Gdyby policzyć nawet samych dorosłych mieszkańców Koszalina (wyborca = osoba pełnoletnia), to poparcie dla Artura Wezgraja wyniosło ok. 18 proc. Natomiast prawdą jest, że pośród osób uczestniczących w drugiej turze głosowania, Artur Wezgraj uzyskał ok. 45 proc. poparcia, z tym jednak zastrzeżeniem, że głosowanie odbywało się wyłącznie na dwóch kandydatów, bo prawo nie przewiduje innych możliwości, a frekwencja w drugiej turze wyniosła 40,1 procent.

Gdyby przyjąć schemat językowy stosowany przez media i polityków, można zwyczajnie odwrócić sytuacje i napisać, że Piotra Jedlińskiego w drugiej turze NIE poparło 82 proc. mieszkańców, a Artura Wezgraja – 85 proc. mieszkańców. I nie będzie to kłamstwo. Czy politycy i media chcą, żebyśmy opisywali wybory w taki sam sposób jak oni? (ah)

Straszna przypadłość dotknęła Platformę Obywatelską w Koszalinie. Tuż przed samymi wyborami do samorządu, stronnictwo zapałało miłością do Koszalina! I nie jest to jakaś zwykła miłostka, przelotny flirt, banalny romans, ale wielka namiętność, miłość głęboka, aż do zatracenia. Partia miłości postanowiła obwieścić to światu, ustawiając na każdej ulicy wielkie napisy „Kocham Koszalin!”, łamiąc tym samym dyskrecję i tabu, które zwykle otaczają intymne relacje.

Przestrzec należy tych, którzy z tej nagłej miłości chcą sobie pożartować. Namiętność bywa niebezpieczna, a wiemy o tym nie tylko z doświadczenia, ale i z literatury. Ot, choćby w „Popiołach” Stefana Żeromskiego mamy dokładny opis miłosnej gorączki, jaka ogarnęła Rafała Olbromskiego do pięknej Helenki, na długo przed tym, nim dopadła Platformę Obywatelską w mieście Koszalinie. Jak czytamy, kochanek od miłosnej konfuzji „wychudł, zżółkł, sczerniał i wyglądał obrzydliwie”. I chociaż nasi kandydaci tak nie wyglądają, przeciwnie – sprawiają wrażenie dobrze odżywionych, mają zdrową rumianą cerę – to nie dajmy się zwieść: żywiołowe procesy wewnętrzne nie od razu ujawniają się na zewnątrz, zwłaszcza jeśli są stosunkowo świeżej daty.

Dużo mówi się dziś o epidemiach, tymczasem u Rafała znacznie wcześniej miłość „szerzyła się jak zaraza”. Przyszły stany graniczące z obłędem, nasz bohater nie potrafił opanować „pożądań, bólów ślepych i ciemnych, palących się namiętności”. Z tego wszystkiego „tęsknił do szaleństwa”, „pragnął, żeby go bili, żeby cierpieć aż do obłąkania”, śniły mu się „baty na śmierć”, chciał „rwać i szarpać”. Później było już tylko coraz gorzej. „Zachwycała go potworność” i brzydził się sobą „jak starym, zgniłym próchnem”. Jedyna nadzieja w tym, że szpital psychiatryczny na Słonecznej, odremontowany przez Platformę, nadal pełni jeszcze ostre dyżury.

Z czasem niestety, wielka namiętność stała się groźna dla otoczenia. Tenże Rafał „bił bez opamiętania” chłopów pańszczyźnianych, „częstokroć niesprawiedliwie” i „rozkrwawiał gęby parobkom”. Miejmy się zatem na baczności! Zdarzało się też, że kochanek „drżał na całym ciele, czując, jak się w nim objawia chęć rzucania ciężkich przedmiotów”. W gorączce miłosnej używał „słów okrutnych, niepowetowanych, słów-zabójstw”, przez usta „buchała teraz lawa wyrazów zelżywych, złych, nikczemnych”. Marzył o „zgubie, o zbrodni, o szaleństwie”. Zdesperowany i doprowadzony do ostateczności, chciał nawet „wykraść z apteczki karafkę z gdańską wódką i pić, pić na śmierć”. W tej sytuacji, koszalińska policja powinna wzmóc czujność i wzmocnić patrole w okolicach biur wyborczych Platformy Obywatelskiej.

Złośliwi mogą zawsze powiedzieć, że kochanek wcale nie jest zakochany, ale dybie na posag, majętność albo i cnotę wybranki. Nie szkodzi, lepiej dmuchać na zimne i zaspokoić Platformę, głosując na brzydulę, z litości i w odruchu humanitaryzmu. Ktoś inny powie, że miłość Platformy do Koszalina jest bez wzajemności. To prawda, ale czyż Andrzej Kmicic nie odzyskał miłości Oleńki Billewiczówny, choć wcześniej popełnił „szpetne przeciw ojczyźnie występki”? Czyż później nie zarzucano mu, że „żony we wszystkim zbytnio słucha”? I czyż on sam nie odpowiadał, że owszem, „w każdej ważniejszej sprawie zawsze rady jej zasięga”? Może i my kiedyś doczekamy tego w Koszalinie.

Tadeusz Rogowski

Naraz, dosłownie na stanowisku obok, zajeżdża autobus z „telewizyjną” tablicą na przedzie „Polska-Niemcy”. Luksus, lotnicze fotele, stewardessa z mikrofonem, elegancko ubrani kierowcy i obsługa, układają bagaż, pomagają kobietom. Dwa światy – Polska, która stąd wyjeżdża, i Polska, która tu zostaje. „Długo postoicie?” – pyta ktoś kierowcę autobusu do Niemiec. „Tylko, żeby zabrać pasażerów” – odpowiada. „Myślałem, że w tak dużym mieście jak Koszalin, zrobicie dłuższy postój” – ktoś ironizuje. Kierowca patrzy na niego zdziwiony: „Panie, postój to my robimy, ale w Bielicach na stacji benzynowej”. Przygląda się jeszcze chwilę zadającemu pytanie i dodaje lekko poirytowany: „No panie, przecież nie tutaj…” – czyni wymowny gest.

W całodobowej stacji BP (British Petroleum) w Bielicach mają czyste toalety, jedzenie, napoje, sklep z dostępem do wszystkich podstawowych produktów, w tym prasy, gadżetów na prezenty, słodyczy, środków higienicznych itd. Nie narzekajmy jednak, na tych stacjach jest też coś dla Polaków – alkohol, bo stacje benzynowe w Polsce spełniają również rolę całodobowych melin z alkoholem, a dzieje się to za przyzwoleniem urzędników. Obraz z koszalińskiego dworca, idealnie odpowiadający marzeniom Hitlera: praca i dostatnie życie dla Polaków – za granicą; alkohol, półmrok, beznadzieja, brak perspektyw – w Polsce.

Nie ma winnych? Niewidzialna ręka rynku? Naprawdę? Ktoś to umożliwił, podejmował decyzje, w zbiurokratyzowanej Polsce nic nie dzieje się przypadkowo, ktoś opracowywał plany rozwoju, ktoś przedkładał długo- i krótkofalowe koncepcje, ktoś odpowiada za politykę gospodarczą i społeczną w tym mieście, przez długie lata bierze za to ogromne pieniądze, ktoś wreszcie wykonuje prawo, które wskazuje zupełnie inne kierunki rozwiązań, niż stosowane, żeby trzymać się tylko przykładu z alkoholem. Ktoś podobno nas, to znaczy społeczeństwo, „reprezentuje” w radzie miejskiej, niektórzy siedzą tam nawet od 25 lat. Ogromny teren między ulicami Krakusa i Wandy a Powstańców Wielkopolskich, gdzie kiedyś znajdowało się zaplecze PKS (warsztaty, stacja benzynowa) został sprzedany, podobno pod zabudowę na kolejny market. Dlaczego ta sprzedaż nie przełożyła się na poprawę jakości podróżujących? A może należało ten teren przeznaczyć na rozbudowę infrastruktury komunikacyjnej? Gdzie są pieniądze!? Kto to nadzoruje? Gdzie są liczne w tym kraju służby kontrolne, prokuratorzy, gdzie jest tych 12 (słownie: dwanaście) służb, którym wolno podsłuchiwać Polaków całą dobę? Gdzie ci politycy, bonzowie z wypchanymi portfelami, przekonani o własnej nieomylności?

Idźcie wy wszyscy, spójrzcie teraz w oczy tej kobiecie w ciąży, która nie wsiadła wczoraj do zdezelowanego busa, bo bała się o życie swojego jeszcze nienarodzonego dziecka.

Pasażer

Wpis „Pasażera” na forum Koszalin7.pl.

Dworzec PKS w 100-tysięcznym Koszalinie i „konkurencja” czyli stacja BP w Starych Bielicach. Ostatnie trzy zdjęcia – teren położony między ulicami Krakusa i Wandy a Powstańców Wielkopolskich gdzie do niedawna znajdowała się baza PKS.

{gallery}miasto/ciekawe/2014/14_10_31_dworzec_pks{/gallery}

Projekt pana Pawła, wykraczając poza doraźne potrzeby i ciasny interes grupowy, różni się od 66 innych projektów tym, że nie powiela zadań instytucji miejskich w zakresie budowy chodników, ścieżek rowerowych, miejsc rekreacji, nie stanowi również odpowiedzi na zapotrzebowanie wąskich grup interesu. Gdyby doszło do jego realizacji, byłby widomym znakiem obywatelskiej aktywności i pomysłowości. W przeciwieństwie do załatanego chodnika, mógłby przekonać przeciwników budżetu obywatelskiego, dopatrujących się dziś w nim tylko namiastki obywatelskiej aktywności.

Podobne projekty zostały zrealizowane w wielu miejscach w Polsce. Na podobieństwo „Orlików” – ogólnopolskiej akcji budowania boisk według jednolitego znormalizowanego projektu i kosztorysu – powstał w województwie kujawsko-pomorskim projekt Astrobaza Kopernik, obejmujący dziś 14 w pełni wyposażonych obserwatoriów astronomicznych, zlokalizowanych przeważnie w małych miastach. Każde z nich jest budynkiem o kształcie typowego obserwatorium astronomicznego (około ośmiu metrów wysokości, trzy kondygnacje), wyposażonym w sterownię ze stanowiskami komputerowymi, platformę teleskopu sprzęgniętą z kopułą, taras obserwacyjny, jedenaście mniejszych teleskopów (m.in. teleskop słoneczny), kamerę astronomiczną i cyfrową, stację pogody, lornety, miejsca na literaturę fachową oraz pomieszczenie socjalne. Koszt projektu, około 400 tys. zł.

OBEJRZYJ PREZENTACJĘ PRZYGOTOWANĄ PRZEZ PAWŁA IWANKA (plik .ppt)

„Wśród miejsc, które byłyby kompromisem pomiędzy dobrymi warunkami obserwacyjnymi a lokalizacją w terenie zurbanizowanym, można wymienić tereny przylegające do korony amfiteatru lub okolice Góry Chełmskiej” – pisze Paweł Iwanek w przedłożonym projekcie. Wydaje się, że ta druga lokalizacja jest warta przemyślenia i to nie tylko dlatego, że z Góry Chełmskiej najbliżej do nieba, ale również dlatego, że obserwatorium mogłoby odegrać ważną rolę w planach ożywienia turystycznego miasta. Wiąże się to z mniej znaną funkcją tego miejsca, które stanowiło przez całe wieki nawigacyjny punkt odniesienia na południowym brzegu Bałtyku. Latarnia morska na Górze Chełmskiej służyła za punkt pomiarowy, umożliwiający wpływanie statków w wąski przesmyk łączący morze z należącym do Koszalina jeziorem Jamno, co w warunkach ograniczonej widoczności, wymagało nie lada precyzji oraz wykorzystania metod astronawigacji.

Koszalin ma więc długą tradycję wykorzystywania astronomii do nawigacji morskiej. Ciekawostką jest, że sanktuarium maryjne na Górze Chełmskiej znajdowało się na drodze św. Jakuba prowadzącej ze wszystkich zakątków Europy do Hiszpanii. Tymczasem, początki średniowiecznej astronawigacji wiążą się właśnie z Hiszpanią i św. Jakubem (tablice astronomiczne króla Alfonsa X Kastylijskiego czy przyrząd nawigacyjny zwany laską św. Jakuba). Te związki na pewno zainteresują pasjonatów astronomii.

Obserwatorium astronomiczne na Górze Chełmskiej wychodzi naprzeciw ambitnym planom Koszalina uczynienia z niej głównej atrakcji turystycznej miasta. Ukazanie metod astronawigacji, począwszy od epoki Wikingów (słynny „kamień słoneczny”), którzy jak się przypuszcza korzystali z przystani na Jamnie, poprzez średniowiecze (astrolabium, laska św. Jakuba, kwadrant), do czasów bardziej współczesnych (oktant, sekstant), mogłoby stać się koszalińską specjalnością i atrakcją na skalę europejską.

Budżet obywatelski to wydzielona z budżetu miasta kwota 1,5 mln złotych, przeznaczona na realizację projektów pochodzących od samych mieszkańców miasta, ocenianych przez innych mieszkańców, tworzących radę budżetu obywatelskiego. Wszystkie złożone projekty (LISTA PROJEKTÓW) zostały wstępnie zaopiniowane przez radę, autorzy otrzymali możliwość przedstawienia ich zalet i odpowiadali na zadawane pytania. Pomiędzy 1 a 15 czerwca odbędzie się głosowanie na wybrane projekty, a ogłoszenie wyników zaplanowano 30 czerwca 2014. (at)

Paweł Iwanek oraz zrealizowane obserwatoria astronomiczne w Rypinie i Brodnicy (zdjęcia ze strony Astrobaza Kopernik). Rycina średniowieczna przedstawia pomiary kątowe dokonywane za pomocą laski św. Jakuba.

{gallery}anno/2014/14_05_27_astronawigacja{/gallery}

Gesellen, czyli czeladnicy, którzy przed egzaminem mistrzowskim muszą udać się co najmniej na trzy „lata wędrówki” (Wanderjahre) to piękna tradycja europejskiego rzemiosła, sięgająca średniowiecza. Wywodzi się z miejskiej kultury cechowej i wędrujących cechów murarzy, budowniczych gotyckich katedr (Jak budowano katedrę). Wędrującymi czeladnikami byli m.in. Albrecht Dürer – wybitny malarz renesansu, Friedrich Ebert – pierwszy prezydent Republiki Weimarskiej, z zawodu siodlarz, czy Adam Opel – producent słynnych samochodów.

Na głowach czarne kapelusze, czasami cylindry lub meloniki, kamizelki, dwurzędowe marynarki z dużymi guzikami z masy perłowej, przeważnie czarne sztruksowe spodnie „dzwony”, tłumoczki z dobytkiem przewieszone przez ramię na skórzanym pasku, tęgi kostur podróżny wyciosany w spiralny kształt. Bródka, czasami złoty kolczyk w uchu, przekłuwanym za pomocą… młotka i gwoździa, który miał być w razie nagłej śmierci zapłatą dla… grabarza. Każda część stroju ma swoją symbolikę, na przykład marynarka ma sześć guzików, co symbolizuje 6-dniowy tydzień pracy, zaś kamizelka 8 guzików, co oznacza 8-godzinny dzień pracy. Biała koszula, wzorowana na tradycyjnej koszuli cieśli, przylega do szyi i nie ma kołnierza, żeby nie wpadały za niego wióry. Kolor ubrania zależy od zawodu – czarny u cieśli, jasny – biały lub brązowy – dla murarzy i nie tylko.

Stefan Romecki z wędrownymi czeladnikami.

– Zauważyłem ich wczesnym rankiem, śpiących pod wiatą podwórkową – mówi koszaliński społecznik Stefan Romecki. – Pomyślałem, że to jakaś większa grupa bezdomnych i poszedłem przygotować im coś do jedzenia. Kiedy wróciłem zobaczyłem młodych ludzi mówiących po niemiecku, w dziwnych strojach. Początkowo myślałem, że to jakaś grupa teatralna.

Są murarzami, cieślami, stolarzami, dekarzami, hydraulikami. Dziś już nie ma wymogu „lat wędrówki”, ale oni nie porzucają tradycji. Uczą się od innych, podpatrują techniki uprawiania zawodu, korzystają z doświadczeń swoich kolegów z innych krajów. Nie mają jakichkolwiek wymagań co do pożywienia, noclegu, pieniędzy. Dobrzy ludzie szybko dostrzegą w ich oczach ducha wolności i nie odmówią pomocy. Przy tym nie stronią od trunków, kochają piwo, które piją według określonego rytuału, śpiewając przy tym stare pieśni. Posiadają książki podróżne (Wanderbuch), które mają dokumentować przebytą trasę i służą do wbicia stempla urzędu miejskiego potwierdzającego obecność w odwiedzanym mieście.

W myśl zasady, że podróże kształcą, poznają świat i nabywają doświadczeń. Ich odyseja trwa 3 lata i jeden dzień, nie znają żadnych granic, spotkać ich można w Europie, ale i w Australii. Wędrują zarówno mężczyźni jak i kobiety, chociaż tych jest znacznie mniej. Nikt nie może przekroczyć 30 roku życia. W podróż zabierają 5 euro i z taką samą kwotą w kieszeni mają wrócić. Podróż ma służyć wyłącznie zdobyciu doświadczenia. Mają prowadzić uczciwe życie i pozostawiać po sobie porządek. Zarabiają na utrzymanie pracując u innych rzemieślników, korzystając z chwilowej gościny. Nie używają żadnych oznak nowoczesności, nie wolno im mieć telefonów komórkowych, ani zbliżyć się na odległość mniejszą niż 50 km od swej rodzinnej miejscowości. Nie mogą przerywać podróży, odwiedzać domu, chyba, że umarł ktoś z członków rodziny, jak mówią – udał się do wielkiego warsztatu w niebie.

W ciągu tygodnia przewinęło się przez Koszalin około 50 wędrujących czeladników, w tym trzy panie. Skład osobowy zmieniał się, jedni przyjeżdżali, inni odjeżdżali. Spotykali się w klubie „Graal”, znanym między innymi z organizowanych tam śniadań świątecznych dla bezdomnych. Dwóch czeladników przyjechało aż z antypodów – Australii i Nowej Zelandii. Dlaczego spotkali się w Koszalinie? Prawdopodobnie dlatego, że jeden z nich pracował gdzieś pod Koszalinem przy budowie drewnianego domu mieszkalnego, do czego niezbędne były umiejętności ciesielskie. Spodobało mu się i zawezwał na pomoc innych wędrownych czeladników. Nie wiadomo jednak czy ta wersja jest prawdziwa, czeladnicy mają bowiem swój świat, symbole, język, gesty, zwyczaje i tajemnice, niedostępne dla osób niepowołanych.

– To wspaniali ludzie, z którymi zdążyłem się już zaprzyjaźnić mimo bariery językowej – mówi Stefan Romecki. – Namawiałem ich, żeby jeszcze raz przyjechali do Koszalina, ale odpowiedzieli, że jedno miasto mogą odwiedzić tylko raz. Może kiedyś zawitają do nas ich następcy? – zastanawia się. (zm)

{gallery}anno/2014/14_03_22_czeladnicy{/gallery}

Pierwsza pojawiła się policja, która natychmiast zablokowała i wyłączyła z ruchu ulicę prowadzącą do osiedli Unii Europejskiej i Jamno-Łabusz. Zaraz też przyjechało kilka wozów straży pożarnej. Niektórzy ze strażaków mieli na sobie przeciwtermiczne ubrania. Przy wykopie z przerwaną rurą, z której wciąż z potężnym świstem wydobywał się gaz, postawiono kurtyny wodne, które neutralizowały gaz i sprawiały, że nie ścielił się po terenie, ale wylatywał wyżej do atmosfery. Inni strażacy mierzyli miernikami stężenie gazu.

Natychmiast rozpoczęto ewakuację dzieci, w której uczestniczył cały personel przedszkola: przedszkolanki, kucharki, obsługa. Na twarzach pań widać było przejęcie, ale wszystkie były opanowane i działały bardzo szybko i sprawnie. Dzieci wyprowadzono tylnym wyjściem i przeprowadzono do znajdującej się w głębi kompleksu przemysłowego hali, należącej do firmy Comfort Glass. Natychmiast rozpoczęto powiadamianie rodziców, którzy zaczęli zgłaszać się po odbiór dzieci. Pozostałe dzieci po kilkudziesięciu minutach przewieziono specjalnym autobusem miejskim do szkoły numer 17, gdzie otrzymały ciepłe napoje i posiłek.

Ewakuowali się również mieszkańcy bloku przy Władysława IV 141. Dostrzec można było przykłady solidarności sąsiedzkiej, ostrzegano się nawzajem i pomagano wyprowadzać starsze osoby, mieszkające samotnie.

Po kilkudziesięciu minutach ciśnienie gazu zaczęło wyraźnie słabnąć. Jak tłumaczyli fachowcy, zawory gazowe znajdowały się na wysokości galerii handlowej Emka i zdążono je dość szybko zamknąć, ale gaz „działa jak bufor”, potrzebuje czasu, żeby się uspokoić. Szybko wymieniono uszkodzony odcinek rurociągu o długości kilkudziesięciu centymetrów.

Trudno o wnioski na gorąco, tymi zapewne zajmą się kompetentne instytucje. Na pewno służby koszalińskie, policja i straż pożarna, potwierdziły swoją wysoką sprawność i profesjonalizm. Na uznanie zasługuje postawa niemal w całości damskiego personelu przedszkola. Panie wykazały się opanowaniem i odpowiedzialnością w chwili kiedy sytuacja była naprawdę groźna. Wyjaśnienia domaga się natomiast sam wypadek, czy zachowano niezbędną ostrożność podczas robót ziemnych prowadzonych na terenie uzbrojonym podziemnymi instalacjami, znajdującym się kilkadziesiąt metrów od przedszkola, budynku mieszkalnego i stacji benzynowej. (tr)

I oto ta z pozoru fantastyczna wizja na naszych oczach powoli przekuwa się w czyn, a sprzyja temu napływ pieniędzy z Unii Europejskiej i względna stabilność koszalińskiej polityki, której na szczęście nie dotknęły wyniszczające polityczne wojny wewnętrzne, tak jak to się stało np. w Szczecinie. Pod koniec ubiegłego roku oddano do użytku przebudowany kanał Jamneński wyposażony we wrota sztormowe. Częścią tego wielkiego projektu jest regulacja Dzierżęcinki ze stopniem wodnym przy Jeziorze Lubiatowskim, zalewem retencyjnym w Koszalinie (ul. 4 Marca/ Sybiraków) i regulacją rzeki w dalszym biegu. W tym roku zbudowany zostanie tzw. bajpas czyli obejście kanału Jamneńskiego, wyposażony m.in. w śluzę wyrównującą poziomy wody między jeziorem a morzem i nowy most zwodzony na drodze Unieście-Łazy – to wszystko umożliwi wpływanie jachtom z morza na jezioro. W następnych kilku latach zrealizowana zostanie budowa koszalińskiego portu jachtowego w miejscu gdzie dziś cumuje Koszałek.

Więcej na forum —> Przebudowa kanału Jamneńskiego oraz Port turystyczny w Koszalinie.

Historię Koszalina można przedstawić jako wielowiekowe dążenia do czerpania korzyści z bliskości morza. Miasto przez długie wieki żyło z handlu morskiego, posiadało swoją flotę, port, stocznię i składy. Do koncepcji budowy portu powracano wielokrotnie w XIX i XX wieku, uwzględniając ją m.in. w powojennych planach rozbudowy miasta. Zawsze jednak na przeszkodzie stawał brak pieniędzy. Jednak nawet w najtrudniejszych czasach ekonomicznego zastoju, kolejne pokolenia Koszalinian nie rezygnowały z wizji portu w Koszalinie, był to stały element wszystkich planów rozwoju, zmieniały się jedynie koncepcje jego przeznaczenia, z przemysłowego i stoczniowego dawniej, na turystyczne obecnie.

Przy tej okazji warto przypomnieć, że pierwsze zaślubiny z morzem w 1945 roku odbyły się w Mrzeżynie, a nie w Kołobrzegu i wiążą się one z Koszalinem (kawalerzyści z I Warszawskiej Brygady Kawalerii, która dokonała zaślubin, stacjonowali po wojnie w Koszalinie w koszarach przy ul. 4 Marca – więcej w wątku Zaślubiny Polski z morzem). (ah)

Na zdjęciu: nowe wrota sztormowe na przebudowanym kanale Jamneńskim.

Warbud SA Warszawa zalicza się do największych firm budowlanych w Polsce. Jego dziełem są m.in. stacje metra w stolicy, port lotniczy im. Lecha Wałęsy w Gdańsku, centrum nauki Kopernik w Warszawie, wielkie węzły drogowe, mosty na ogromnych pylonach, przejścia graniczne, odcinki dróg szybkiego ruchu i zmodernizowane trasy kolejowe. Firma powstała w 1989 roku, jako prywatne przedsiębiorstwo budowlane, ale już od 1992 roku jest spółką akcyjną z wiodącym udziałowcem, francuskim holdingiem VINCI Construction, światowym potentatem rynku budowlanego, liczącym swoje przychody w dziesiątkach miliardów euro. Oddział Północ firmy Warbud, mający swoją siedzibę w Gdańsku, ten, który realizuje koszaliński aquapark, specjalizuje się właśnie w budowlach hydrotechnicznych. Kierownik budowy, Ireneusz Organista, ma już na swoim koncie realizacje dużych pływalni, a inny kierownik budowy, Zbigniew Wieczorek, dokonał w Gdańsku cudu budowlanego, przebudowując stary budynek hurtowni na luksusowy czterogwiazdkowy hotel nad Motławą. Wygląda więc na to, że Warbud rzucił do Koszalina swoją elitę inżynierską.

Budowa aquaparku w Koszalinie trwa już 13 lub 14 lat. Wbrew obiegowym opiniom, nie jest jednak wynikiem urzędniczej indolencji, choć pewnie i tego nie zabrakło, ale głównie problemów samorządów z pozyskaniem kapitału na wciąż jeszcze ubogim polskim rynku inwestycyjnym. Sytuację komplikował brak rozwiązań prawnych (np. ustawę o partnerstwie publiczno-prywatnym, w Polsce ogłoszono dopiero w 2009 roku) i ogólny bałagan prawny w kraju, sprawiający, że działania samorządów często paraliżuje strach, niepewność i obawa przed oskarżeniami o naruszenie prawa (wiele samorządów musiało przez to przejść). A koncepcja budowy koszalińskiego parku wodnego opierała się właśnie najpierw na dopływie kapitału prywatnego z zewnątrz, później na partnerstwie publiczno-prywatnym. Dlatego decyzję o sfinansowaniu inwestycji w ramach własnych, samorządowych możliwości, ocenić należy jako odważną, choć nie pozbawioną ryzyka, bez którego jednak nie ma gospodarczych efektów. Innym problemem jest po prostu brak na lokalnym rynku firmy zdolnej przeprowadzić tak dużą i skomplikowaną inwestycję, o czym przekonano się już w pierwszej fazie budowy. Nie jest to jednak tylko bolączką Koszalina. W Polsce tworzy się dopiero rynek nowoczesnych wyspecjalizowanych firm budowlanych, o czym najboleśniej przekonał się Rząd, z ogromnym trudem realizując swój program budowy autostrad i dróg szybkiego ruchu i otwierając niektóre odcinki już podczas trwania Euro 2013, kiedy cała Polska z zapartym tchem odliczała wylewanie ostatnich metrów autostrady A2 do stolicy.

Poznajmy jeszcze nazwiska osób kierujących budową i za nią odpowiedzialnych. Obiekt zaprojektowała warszawska pracownia Płaskowicki i Partnerzy Architekci. Inwestorem jest Zarząd Obiektów Sportowych w Koszalinie, którym kieruje Jakub Pyżanowski. Generalnym wykonawcą jest Warbud SA Warszawa. Na czele zarządu stoi założyciel firmy Włodzimierz Włodarczyk, wiceprezesem zarządu jest Jerzy Werle, jednocześnie dyrektor generalny. Kierownikami budowy są panowie Ireneusz Organista i Zbigniew Wieczorek. Inspektorem nadzoru inwestorskiego jest Krzysztof Gajdzica. Nadzór budowlany pełni Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Koszalinie, którym kieruje Antoni Mońko.

Wokół budowy koszalińskiego aquaparku kręci się wielu Koszalinian, fotografując ją ze wszystkich stron. Budowniczowie już wiedzą, że oczy Koszalinian skierowane są na plac budowy u podnóża Góry Chełmskiej. (zma)