Slowianszczyzna – Koszalin7.pl

Narodziny słowiańskiej Europy – Praojczyzna

admin9514 — Sat, 28 Apr 2012 11:31:52 +0000

Adam Sengebusch, historyk z Bydgoszczy, doceniając nasze zaangażowanie w popularyzację zagadnień związanych ze Słowiańszczyzną, napisał specjalnie dla portalu koszalin7.pl cykl artykułów pod wspólnym tytułem „Narodziny słowiańskiej Europy”. Dzięki temu, nasz dział „Słowiańszczyzna”, wzbogacony o kolejne już materiały, staje się jednym z najbogatszych zasobów w Polsce. Cykl składa się z pięciu części (Praojczyzna, Południe, Zachód, Wschód, Marginalia i zakończenie) uzupełnionych wyczerpującymi przypisami (dla lepszego śledzenia tekstu otwierają się w oddzielnym oknie) i bogatym wykazem bibliograficznym. Spełnia wymogi zarówno pracy popularnej (narracja), jak i naukowej (warsztat historyka).

Historia ludzkości to historia wędrówek – rzadko zdajemy sobie sprawę z faktu, że cały dzisiejszy świat jest zaludniony potomstwem imigrantów i azylantów, nie tylko w wyniku wielkich Wędrówek Ludów pierwszego milenium, ale także migracji późniejszych. Wystarczy przypomnieć stosunkowo świeży proces zasiedlania obu Ameryk – w latach 1820-1940 za morze popłynęło ok. 60 mln Europejczyków, w tym 38 mln do Ameryki Północnej. Procesy te zresztą trwają nadal, z Polski według różnych ocen wyjechało w ostatnich latach nawet kilka milionów osób. A emigrują przecież także Włosi, Irlandczycy, Turcy, Serbowie, Portugalczycy i mnóstwo innych nacji na całym świecie. Zwykle jest to emigracja pokojowa, za ziemią, pracą, ale często przybiera też postać polityczną, religijną, wojenną, inwazji czy masowych ucieczek przed prześladowaniami (współcześnie Rwanda, Sudan. Kurdystan, Bałkany).

Jedna z trzech wielkich grup językowych Europy, Słowianie (obok grupy romańskiej i germańskiej), obejmuje dzisiaj prawie 270 mln ludzi, zamieszkujących około połowę kontynentu. Rekonstrukcja procesu tworzenia się słowiańskiej Europy jest jednak niezwykle trudna. Adam Sengebusch pisze:

Wiele doznali przygód, wylali potu i przelali krwi nasi słowiańscy przodkowie nim zdobyli upragnione siedziby. Mieli jednak pecha. Nie znalazł się bowiem żaden dziejopis, który opisałby wędrówkę któregoś ze słowiańskich ludów. Inne plemiona miały swoich Pawłów Diakonów czy choćby Jordanesów. Dzisiaj całe zastępy zachodnich naukowców śmiało mogą pisać o heroicznych okresach dziejów gockich, longobardzkich, frankijskich, a nawet saskich. Nasza językowa rodzina takiego przywileju została pozbawiona przez chichoczący skrycie los. Jest też jednak tak, że nie powinniśmy się z tego tytułu użalać, bo choć przodkowie nie pozostawili nam własnych, współczesnych lub prawie współczesnych świadectw wydarzeń z tego okresu, to ilość różnorakich śladów dozwala na przybliżone odtworzenie słowiańskiej epopei. A ta odznaczała się dramaturgią i posiadała zasięg nie mniejszy niźli ekspansje Celtów, Germanów czy też Arabów. Tego nie wolno zapomnieć.

Zapraszamy do pasjonującej podróży po wciąż jeszcze mało znanych pradziejach Polski i Pomorza, związanych ze Słowiańszczyzną. Lektura tego cyklu pozwoli na zweryfikowanie wielu błędnych przekonań, między innymi tezie – głoszonej nie tylko w Niemczech, ale i w Polsce – o marginalnej roli etnosu słowiańskiego w dziejach Pomorza. Kolejne odcinki, wkrótce. (ah)

NARODZINY SŁOWIAŃSKIEJ EUROPY – PRAOJCZYZNA – czytaj cały artykuł

Narodziny słowiańskiej Europy – Bibliografia

admin9514 — Sun, 01 Apr 2012 09:07:28 +0000

Adam Sengebusch : Zestawienie zawiera materiały, które udało mi się zebrać w postaci drukowanej i elektronicznej. Rzecz jasna nawet najnowsze wynalazki techniczne nie są w stanie zrekompensować ubytku źródeł, które w ciągu minionych stuleci padły pastwą żywiołów oraz człowieczego gniewu i nierozwagi. Pozostaje mieć tylko nadzieję, że obraz spraw podnoszonych w szkicu o pradziejach Słowian, będzie mógł nabrać żywszych barw już niedługo. Liczę bowiem na to, że przyszłe kwerendy, np. w Bibliotece Watykańskiej oraz archiwach szwedzkich i rosyjskich, wydobędą na światło dzienne wiele prawdziwych skarbów. Tego sobie i miłośnikom Historii serdecznie życzę.

NARODZINY SŁOWIAŃSKIEJ EUROPY – BIBLIOGRAFIA – czytaj cały artykuł

Piractwo słowiańskie na Bałtyku do 1184 roku

admin9514 — Tue, 21 Feb 2012 11:33:54 +0000

A furrore Sclaworum libera nos Domine – od furii Słowian uwolnij nas Panie! – tak zapewne modlili się wczesnośredniowieczni mieszkańcy wybrzeży duńskich i skandynawskich. Słowianie we wczesnym średniowieczu byli niejako następcami Wikingów na Bałtyku, i tak jak oni znakomitymi żeglarzami i siejącymi grozę wojownikami. Najazdy Wikingów trwały od końca wieku VIII do X, natomiast Słowianie wyprawiali się po łupy od połowy XI do drugiej połowy XII wieku. Kres wojennej działalności morskiej Słowian przypada na rok 1184, kiedy Duńczycy zatopili koło przylądka Darsin flotę księcia szczecińskiego Bogusława. Ten wciąż mało znany okres dziejów Słowiańszczyzny zachodniej przedstawia nam historyk Mariusz Żuławnik. Opracowaniem autora otwieramy cykl poświęcony obecności Słowian na Bałtyku, opanowaniu przez nich sztuki szkutniczej i rozbudowie słynnych portów nadbałtyckich, pewnego rodzaju słowiańskich republik morskich. (ah)

PIRACTWO SŁOWIAŃSKIE NA BAŁTYKU DO 1184 ROKU – czytaj cały artykuł

Dziękujemy panu Mariuszowi Żuławnikowi, autorowi opracowania, za wyrażenie zgody na przedruk artykułu na portalu www.koszalin7.pl

Germanizacja Pomorza Zachodniego

admin9514 — Mon, 13 Feb 2012 16:51:33 +0000

Przedstawiamy dziś bardzo ciekawy tekst prof. Kazimierza Ślaskiego, wybitnego historyka Pomorza, zmarłego w 1990 roku. Ukazuje on ostatnią fazę wielowiekowego procesu germanizacji Pomorza, przypadającą na lata po reformacji, którą na Pomorzu wprowadzono w 1534 roku, na mocy postanowień sejmiku w Trzebiatowie. Chociaż na początku reformacja odgrywała pozytywną rolę, wprowadzając do nabożeństw języki narodowe, umacniając tym samym tożsamość słowiańską rodzimej ludności Pomorza, to z czasem jednak, po umocnieniu się katolicyzmu w Polsce, stała się instrumentem germanizacji. Metody tej germanizacji poznajemy dzięki bezpośredniej relacji z 1780 roku, jednego z czołowych germanizatorów Słupska i okolic, prepozyta Krystiana Wilhelma Hakena. Trudno o bardziej wiarygodnego świadka oraz bardziej wymowne świadectwo. Z tekstu dowiadujemy się również, że język polski usunięto z nabożeństw w Słupsku w 1720 roku, a w niektórych parafiach, jak np. Rowy i Objazda, dopiero w roku 1799. Świadczy to o tym, jak świeżej jeszcze daty jest osławiona „odwieczna niemieckość” wielu rejonów Pomorza Zachodniego. (ah)

GERMANIZACJA POMORZA ZACHODNIEGO – czytaj cały artykuł

Wspomnienie o Słowianach Połabskich – Ranowie

admin9514 — Fri, 20 May 2011 08:09:18 +0000

Traaach! Z wielkim łoskotem Świętowit upadł. Kilku zbrojnych bez należnej czci umocowało końce lin do misternie rzeźbionego posągu i silnymi dłońmi wywlekło spętanego na dziedziniec. Ryk zadowolenia jaki przywitał oprawców i ich „ofiarę” da się przyrównać jedynie do bitewnego zawołania wyrywającego się z setek gardeł. Ściśnięci w półkolu wojowie z Zelandii, Skanii i Jutlandii przepychali się jeden przez drugiego. Sapiąc rozdawali kułaki, złorzeczyli tym którzy byli bliżej. Każdy chciał ujrzeć i zapamiętać. Każdy starał się kopnąć, opluć lub chociaż rzucić obelgę w stronę leżącej nieruchomo podobizny bóstwa. Król Waldemar podniósł dłoń. Zaległa cisza. W kolczudze i hełmie, okryty pyłem, z rozwidloną rudawą brodą i płonącymi oczami bardziej przypominał tego, którego nakazał pohańbić niźli człowieka. W kilku krokach podszedł do idola i splunął z pogardą. Następnie skinął na jednego ze swoich. Wziął z jego rąk wielki bojowy topór i wymownie spojrzał na otoczonego wianuszkiem duchownych biskupa Absalona. Zamachnął się potężnie a po chwili ostrze topora rozniosło w drzazgi jedno z obliczy Świętowita. Ciżba przyjęła ten akt jeszcze głośniejszym, jeszcze radośniejszym, jeszcze bardziej przerażającym okrzykiem. Miecze i włócznie uderzały rytmicznie w tarcze. Bach! Bach! Bach! I tylko towarzyszący Dunom i stojący nieco na uboczu Pomorzanie oraz Obodryci księcia Przybysława nie przyłączyli się do wilczego chóru lecz ukradkiem spoglądali niespokojnie w czerwcowe niebo.

WSPOMNIENIE O SŁOWIANACH POŁABSKICH – RANOWIE – cały artykuł

Wspomnienie o Słowianach Połabskich – Obodryci i Wieleci

admin9514 — Mon, 16 May 2011 18:00:33 +0000

Publikujemy drugi z trzech odcinków cyklu Adama Sengebuscha o Słowianach Połabskich, tym razem o Wieletach i Obodrytach, potężnych plemionach słowiańskich zamieszkujących tereny dzisiejszych Niemiec. Autor, na podstawie źródeł historycznych i podróżny studyjnych w opisywane miejsca, zadaje kłam twierdzeniom niemieckiej historiografii o szybkim zaniku Słowiańszczyzny na terenach Połabia. Adam Sengebusch pisze: „Oczywiście, zrozumiałą jest germańska troska o wyświetlenie przede wszystkim dziejów swych językowych protoplastów, ale ignorowanie lub co gorsza, fałszowanie bardzo istotnego rozdziału historii nie służy Prawdzie. Całe szczęście, że odpór przytoczonym tezom dawali i nadal czynią to z mniejszym lub większym powodzeniem polscy naukowcy. Brakuje może bardziej intensywnej popularyzacji historii etnicznej wymienionych terenów, lecz w związku ze wzmagającym się zainteresowaniem własną przeszłością szerokich rzesz obywateli naszego kraju jest to – jak sądzę – wyłącznie kwestią czasu.”

WSPOMNIENIE O SŁOWIANACH POŁABSKICH – OBODRYCI I WIELECI – cały artykuł

Wspomnienie o Słowianach Połabskich (Drzewianach)

admin9514 — Wed, 06 Apr 2011 12:04:29 +0000

Jeszcze w XVIII wieku, po zachodniej stronie Łaby, niedaleko Hamburga, żyły skupiska ludności słowiańskiej, posługujące się językiem bardzo zbliżonym do polskiego. Losy tej ludności bardzo przypominają losy ludności słowiańskiej (wendyjskiej) na Pomorzu. Bardzo wcześnie poddani germanizacji, rugowani z miast na podstawie wręcz rasistowskich praw, dyskryminowani społecznie (zakaz zawierania małżeństw mieszanych, wstępowania do cechów itd.), przetrwali i przez długie wieki uchronili swoją niepowtarzalną kulturę przed zniszczeniem, dzięki zamieszkiwaniu terenów niedostępnych, zalesionych, ubogich rolniczo. Ostatecznie kultura drzewiańska zanikła, według jednej z ksiąg parafialnych w roku 1751 zmarła ostatnia Słowianka biegle władająca językiem wendyjskim, ale jej ślady, także materialne, zachowały się do dzisiaj, tak jak w przypadku kultury jamneńskiej (ocalonej w Koszalinie) czy słowińskiej. Przypominamy te mało znane współczesnym mieszkańcom Pomorza fakty.

WSPOMNIENIE O SŁOWIANACH POŁABSKICH (DRZEWIANACH) – cały artykuł

O szlachcie pomorskiej co niemieckiego nie znała

admin9514 — Sun, 27 Jun 2010 20:25:28 +0000

Szlachta pomorska zamieszkująca okolice Koszalina, Sławna i Słupska jeszcze w XVII wieku nie znała języka niemieckiego, a więc wtedy, kiedy planowa kolonizacja i germanizacja niemiecka trwały już od lat co najmniej 400. Fakt ten nie powinien dziwić, jeśli pamięta się, ze jeszcze w XX wieku w wioskach Spreewaldu koło Berlina mieszkały grupy mówiące po słowiańsku, znane jako „Wendowie”. 25 lipca 1601 roku stany okręgów sławieńskiego, słupskiego i lęborsko-bytowskiego składały w Szczecinie hołd, czyli przysięgę lenną, ówczesnemu księciu Barnimowi X. Poprzedniego dnia trzeba było przerwać ceremonię, gdy okazało się, że poza trzema wszyscy pozostali lennicy nie znali języka niemieckiego (!) Następnego dnia starosta wyłożył pozostałym rotę przysięgi w „języku wendyjskim” i wówczas dopiero doszło do zaprzysiężenia.

O SZLACHCIE POMORSKIEJ CO NIEMIECKIEGO NIE ZNAŁA – cały artykuł