Dobrą tradycją Ruchu JOW stają się konferencje organizowane w rocznicę śmierci założyciela Ruchu prof. Jerzego Przystawy (3 listopada 2012). W tym roku konferencja odbyła się w sobotę 16 listopada, w Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu. Wśród gości znalazł się m.in. Paweł Kukiz, przewodniczący Rady Koalicji Polskiej w Sejmie RP, klubu parlamentarnego liczącego 30 posłów, który popiera postulat JOW i wpisał go do programu, na początek w formie ordynacji mieszanej z JOW.

Konferencja przebiegała pod wspólną nazwą „Reforma ustroju politycznego III Rzeczypospolitej. Prawo wyborcze w nowej Konstytucji” i składała się z dwóch paneli: sesji ekspertów pod hasłem „Prawo wyborcze a polska tradycja konstytucyjna” oraz panelu samorządowego. W pierwszej części konferencji, wykładowcy, wybitni znawcy tematu, ukazali w swoich referatach różnorodność i wieloaspektowość oddziaływań ordynacji JOW na życie państwowe i publiczne.

Pierwszy referat dr. Wojciecha Błasiaka „Polityczna alternatywa dla miękkiego państwa partyjnej oligarchii wyborczej\” odczytała pod nieobecność autora Jolanta Bąkowska-Gieysztor. Przedstawiono w nim koncepcję polityzacji Ruchu JOW. Obecna kadencja Sejmu, przy zaledwie 5-mandatowej przewadze partii rządzącej zapowiada „niestabilne i chwiejne rządy politycznej stagnacji” i tworzy perspektywę kolejnych czterech lat życia w „miękkim państwie partyjnej oligarchii wyborczej”. Aktualny system polityczny tworzy państwo „słabe i miękkie dla silnych w kraju i zwłaszcza za granicą, a za to twarde i bezwzględne dla słabych, czyli zdecydowanej większości swoich obywateli, ze stałą tendencją do korupcji, nieudolności i zanarchizowania w aparatach państwa”. W tej sytuacji należy przekształcić Ruch JOW „ze społecznego ruchu obywatelskiego w polityczny ruch obywatelski”, trzeba „w ciągu najbliższych lat zbudować nowy podmiot polityczny w formule partii politycznej i wystartować w wyborach co najmniej do Sejmu”. Potencjalną bazę nowego ruchu autor ocenia na „co najmniej tysiące ludzi i co najmniej setki tysięcy sympatyków”. Celem powinno być „rozpoczęcie walki politycznej o przeprowadzenie krajowego referendum najlepiej konstytucyjnego, zmieniającego ustrój polskiego państwa z obecnej demokracji liberalnej na republikańską demokrację obywatelską, z bezpośrednim podporządkowanie polityków i aparatów państwa wyborcom i ogółowi obywateli”. W pracy nad koncepcją nowego państwa nie można liczyć na „intelektualne wsparcie akademickiej politologii i socjologii polityki”, bowiem „pełnią one ideologiczną rolę legitymizacji politycznego status quo w polskim państwie”. Źródłem finansowania powinien być fundraising, czyli zdobywanie funduszy poprzez wsparcie głównie indywidualnych darczyńców.

Na scenie parlamentarnej, ale i politycznej kraju – napisał dr Wojciech Błasiak – nie ma bowiem sił politycznych, które dążyłyby do odzyskania przez polskie społeczeństwo niepodległości wewnętrznej i politycznych praw obywatelskich, z biernym i czynnym prawem wyborczym w roli głównej. Wszystkie aktualne partie i ugrupowania polityczne są bowiem, jawnie lub skrycie, przeciwne zmianie ordynacji wyborczej do Sejmu i wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych.

Z tą ostatnią tezą dr. Błasiaka nie zgodził się Paweł Kukiz. – Postulat JOW jest reprezentowany w Sejmie – powiedział. – Przed państwem stoi człowiek, który nigdy z jednomandatowych okręgów wyborczych nie zrezygnował. Jeśli wszedłem do parlamentu, to nie po to, żeby tam siedzieć, tylko po to, żeby postulat JOW był cały czas w sferze politycznej aktualny.

Prof. dr hab Zdzisław Ilski („System polityczny i wyborczy w nowej Konstytucji RP. Uwagi w debacie konstytucyjnej”) nie ma wątpliwości co do tego, że do poprawienia jakości funkcjonowania państwa i jakości życia politycznego, niezbędna jest zmiana konstytucji. Nie chodzi o wprowadzenie demokracji bezpośredniej, wyjaśniał profesor, ale o taką demokrację, która będzie uwzględniała mechanizmy demokracji bezpośredniej i kojarzyła je z mechanizmami demokracji pośredniej. – Dokładnie taki przekaz powinien pójść do społeczeństwa, to będzie bardziej uczciwe – mówił prof. Ilski. Po stronie demokracji bezpośredniej powinny znaleźć się takie czynniki jak: mocna pozycja samorządów lokalnych, mocna pozycja referendów (obligatoryjnego i fakultatywnego), możliwość odwołania się do inicjatywy obywatelskiej i weta obywatelskiego, jak również stosowanie głosowania elektronicznego (e-voting). Z kolei po stronie demokracji pośredniej powinniśmy zrezygnować z systemu proporcjonalnego. Czym jednak go zastąpić? Pojawia się propozycja, żeby wprowadzić system prezydencki. Ta propozycja jednak „wikła nas trochę w myślenie dwubiegunowe”. Tymczasem pomiędzy obiema wariantami, poniekąd skrajnymi, jest wariant pośredni: system parlamentarny oparty na większościowej formule wyborczej, najlepiej realizowanej w jednomandatowych okręgach wyborczych. Przed wojną takie rozwiązania – żeby nie burzyć parlamentaryzmu, lecz go skorygować – przedstawiały Narodowa Demokracja i PSL Piast. – Zmiana nie musi być skokowa – mówił prof. Ilski. – Zostawmy system polityczny, który będzie demokracją parlamentarną, ale opartą na większościowym systemie wyborczym (najlepiej z JOW).

Co powinno znaleźć się w nowej konstytucji? Na pewno wskazanie, że demokracja w Polsce opiera się na współdziałaniu demokracji bezpośredniej i pośredniej. Po drugie, realne opisane elementów współdziałania demokracji bezpośredniej. Po trzecie – wskazania, że demokracja jest demokracją parlamentarną opartą na większościowym systemie wyborczym. Po czwarte – nowa konstytucja powinna przywiązywać większą wagę do ujęcia określonych treści odnoszących się do systemu wyborczego. Wybory są aktem władzy suwerena (demokracja bezpośrednia), a z drugiej strony uruchamiają przedstawicieli (demokracja pośrednia).

Nowa konstytucja powinna dać system prosty i jednolity. Na przykład w Irlandii jest jeden system wyborczy (STV) na wszystkich szczeblach wyborów (prezydent kraju, Parlament Europejski, parlament krajowy, samorządy). Między konstytucją, a aktem niższego rzędu, np. kodeksem wyborczym nie powinno być sprzeczności. Konstytucja powinna zawierać główne rozstrzygnięcia odnośnie systemu wyborczego. W Polsce mamy w tej chwili elementarną sprzeczność: konstytucja mówi o tym, że mamy bierne prawo wyborcze, ale proszę z niego spróbować skorzystać. Konstytucja powinna zawierać również zapis, że Parlament Rzeczypospolitej Polskiej jest reprezentacją społeczeństwa. Byłoby to przywrócenie pierwotnej roli parlamentu. Dzisiaj, wbrew zapisom w konstytucji, rozumienie parlamentu jest takie, iż jest on reprezentacją partii politycznych. Wątpliwe, czy partie reprezentują dzisiaj społeczeństwa, są tylko jednym z bytów, które obywatele generują, poza partiami są jeszcze ruchy, inicjatywy obywatelskie, stowarzyszenia. Wreszcie ostatnim ważnym elementem konstytucji powinno być przywrócenie idei służby cywilnej, jako podstawy personalnej, kadrowej dla aparatu państwowego. Państwo nie jest łupem dla partii politycznych, ale opiera swoją aktywność na kadrach dobrze opłacanych i wykształconych.

Mamy bardzo źle zbudowany system, od strony zdolności do rządzenia i rozliczalności – mówił prof. dr hab. Antoni Kamiński w swoim wystąpieniu zatytułowanym „Ordynacja wyborcza, ustrój państwa, jakość rządzenia”. – Rozkład państwa wciąż postępuje, ale być może jest to właśnie coś, co uaktualni problem zmiany konstytucji. Możliwe, że spowoduje pojawienie się momentu konstytucyjnego. Jak wiemy jednak, moment konstytucyjny może się pojawić, ale może być nie wykorzystany. Musi być grupa ludzi, ci ludzie muszą być strategicznie umocowani, muszą mieć przywództwo. – Problem reformy państwa u nas niewątpliwie istnieje w przestrzeni publicznej, tylko zarazem to państwo jest coraz bardziej oklejone – sięgając do literatury – przez pewne zbędne ministerstwo zarządzane przez wszechobecną „rodzinę Polipów” (Karol Dickens, „Mała Dorrit”). – Mam nadzieję, że spełni się nadzieja Jerzego (Przystawy) i ten moment konstytucyjny da nam szansę na reformę naszego państwa – zakończył prof. Kamiński.

Związek systemu wyborczego z przedsiębiorczością wydaje się z pozoru odległy. Dr Wojciech Kaźmierczak w swoim wykładzie „Skutki działania ordynacji wyborczej dla gospodarki” wykazał jednak, że tak nie jest. Przez ostatnie trzy dekady w Polsce nastąpił odczuwalny rozwój, poprawił się standard życia, Polacy zarabiają więcej. Niskie koszty zatrudnienia (Polska jako rezerwuar taniej siły roboczej), gwałtowny przypływ kapitału zagranicznego, który wykorzystywał tanią siłę roboczą, stanowiły proste rezerwy na szybkiej ścieżce rozwoju. Te aspekty przestają jednak już odgrywać rolę, nie jesteśmy też w stanie konkurować z Zachodem kapitałowo czy technologicznie. Zdaniem mówcy w ciągu tych mijających trzech dekad zaniedbany został rozwój instytucjonalno-prawny. Pierwszym warunkiem dalszego rozwoju jest spowodowanie, żeby państwo polskie nie tylko było przyjazne przedsiębiorczości, ale stworzyło takie warunki instytucjonalno-prawne, że Polska stanie się krajem bardziej atrakcyjnym do inwestowania od innych. Mamy atuty jeśli chodzi o kapitał ludzki (demografia, edukacja) jednak żeby je wykorzystać w pełni niezbędna jest sprawność instytucjonalna państwa. W dalszej części wykładu dr Kaźmierczak wskazał konkretne przykłady niewydolności instytucjonalnej państwa: niestabilność prawa, niska jakość prawa (wadliwy proces legislacyjny), przestrzeganie prawa w praktyce, martwe prawo (np. ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa), nadużywanie prawa, biurokracja, omnipotencja urzędników, instrumentalne wszczynanie postępowań karno-skarbowych (w celu przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego).

Prawo przedsiębiorców (tzw. konstytucja biznesu) wprost wskazuje na zasady, którymi powinno kierować się państwo wobec przedsiębiorców: zasada pogłębionego zaufania, rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść przedsiębiorcy, rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy, domniemanie uczciwości przedsiębiorcy, odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za naruszenie prawa, zasada pewności prawa, wprowadzenie instytucji rzecznika małych i średnich przedsiębiorstw. – Bez daleko posuniętych zmian ustrojowych, bez reformy państwa, bez wprowadzenia systemowego pojęcia odpowiedzialności w życiu publicznym nie możemy liczyć na jakiekolwiek zmiany – powiedział dr Kaźmierczak. Bez tych zmian trudno się spodziewać, żebyśmy zbudowali państwo, które będzie konkurencyjne pod względem rozwiązań instytucjonalno-prawnych w Europie, osiągnie przewagę konkurencyjną i będzie przyciągać przedsiębiorców oraz kapitał.

– W ciągu mijających trzech lat Wielka Brytania przeszła przez wielki kryzys konstytucyjny, spowodowany referendum w sprawie Brexitu – mówił prof. dr inż. Tomasz Kaźmierski (Uniwersytet w Southampton), rozpoczynając swój wykład „Prawo wyborcze w brytyjskiej tradycji konstytucyjnej”. Konstytucja w Wielkiej Brytanii oparta jest na konwencjach, czyli pewnych tradycjach, częściowo również na prawie statutowym (ustawy parlamentu). Nie została spisana, nie istnieje jako odrębny akt prawa. Anglicy mówią, że ich konstytucja „chodzi, mówi i myśli” – jest żywą konstytucją. Zdaniem profesora w sprawie Brexitu doszło w Wielkiej Brytanii do wielu nadużyć, także parlamentarnych. Według niego, system JOW posiada jednak zdolność kompensowania politycznych aktów złej woli poprzez eliminowanie tych posłów (deselekcja), którzy sprzeciwili się woli narodu wyrażonej w referendum (w sprawie Brexitu).

Drugą część konferencji wypełnił panel samorządowy, prowadzony przez Patryka Hałaczkiewicza. Uczestniczyli: dr Elżbieta Hibner (ekspert samorządowy z Łodzi), Piotr Roman (prezydent Bolesławca), Paweł Wróblewski (samorządowiec z Wrocławia) oraz Filip Chodkiewicz (samorządowiec z Augustowa).

Ruch JOW powstał 28 stycznia 1993 roku, we Wrocławiu. Na jego czele od początku stanął prof. Jerzy Przystawa, fizyk, wykładowca akademicki, wychowawca, człowiek niezwykły, patriota, opozycjonista, więzień stanu wojennego. Nadał on Ruchowi oryginalną, niesformalizowaną formę, kierując się zasadami uniwersalizmu (powszechności, nadrzędności działań na rzecz JOW nad wszystkimi innymi dążeniami), otwartości (każdy może być uczestnikiem Ruchu, jedynym warunkiem jest popieranie JOW, kwestie światopoglądowe, ideowe, polityczne są bez znaczenia), jednoczenia (zasada „szukamy przyjaciół, a nie wrogów”, każdy kto popiera postulat JOW jest naszym potencjalnym sojusznikiem). Kwintesencją tych zasad było zdanie zapisane przez prof. Jerzego Przystawę w jednym z jego znakomitych tekstów: „Aby uzyskać podmiotowość Polski i Polaków, konieczna jest idea jednocząca, ponad wszelkimi interesami partykularnymi poszczególnych grup społecznych – Jednomandatowe okręgi Wyborcze”. W działaniu Ruch kierował się zasadą niezbędnego minimum organizacyjnego, tak, żeby sprawy formalne i organizacyjne (budowa struktur) nie zdominowały wszystkiego. Przestrzeganie tych zasad spowodowało, że Ruch stał się za życia prof. Jerzego Przystawy wartością wspólną jego uczestników, chronioną przed rozbiciem, próbami „sprywatyzowania”, przejęcia przez grupy interesu czy też kliki lub koterie. Zasady, które legły u podstaw Ruchu, stworzyły fenomen na skalę europejską – małego liczebnie, ideowego, niesformalizowanego i pozbawionego struktur ruchu, który mimo niechęci klasy politycznej i medialnej, a nawet wrogości, wykazał się ogromną odpornością na siły odśrodkowe, przy dużym dynamizmie i skuteczności działania, promując ideę JOW i podejmując zadania państwowe (referendum 2015), których nie było w stanie udźwignąć państwo. Wierność tym zasadom, trwanie przy nich, gwarantuje ciągłość, skuteczność i efektywność działań Ruchu w przyszłości.

Opracowanie: Tadeusz Rogowski.

Zdjęcie tytułowe: prof. dr hab. Zdzisław Ilski.

Na zdjęciach (poniżej, od lewej): Jolanta Bąkowska-Gieysztor, Paweł Kukiz, prof. dr hab. Zdzisław Ilski, prof. dr hab. Antoni Kamiński, dr Wojciech Kaźmierczak, prof. dr inż. Tomasz Kaźmierski, Olimpia Tomczyk-Iwko, Jolanta Bąkowska-Gieysztor, Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu.

19_11_15_wroclaw 044

19_11_15_wroclaw 054

19_11_15_wroclaw 071

19_11_15_wroclaw 083

19_11_15_wroclaw 087

19_11_15_wroclaw 093

19_11_15_wroclaw 096

19_11_15_wroclaw 099

19_11_15_wroclaw 101

19_11_15_wroclaw 043

5 września 2017, w wieku 83 lat, zmarł prof. Andrzej Czachor, patriota, fizyk, profesor, publicysta, jeden z liderów ruchu JOW, jaki powstał w Polsce w reakcji na degrengoladę i upadek krajowej polityki.

Jego pasją i profesją była fizyka jądrowa (pracował w Narodowym Centrum Fizyki Jądrowej w Świerku). W roku 1995 roku poświęcił się jeszcze jednej pasji – propagowaniu idei Jednomandatowych Okręgów Wyborczych (JOW). Wspólnie z prof. Jerzym Przystawą (zm. 2012) i Jerzym Gieysztorem (zm. 2016) tworzyli grupę trzech liderów, założycieli ruchu JOW, oddolnego niesformalizowanego ruchu ogólnopolskiego, obejmującego tysiące ludzi dobrej woli, których dzieliło niemal wszystko, łączyła zaś i cementowała jedna idea – jednomandatowych okręgów wyborczych (JOW). Ten fenomen społeczny na skalę europejską do dziś nie doczekał się w Polsce należnego uznania.

Wybór modelu westminsterskiego (brytyjskiego, od nazwy siedziby parlamentu – Pałacu Westminsterskiego), wiązał się z fascynacją tym systemem wyborczym – jasnym, czystym, przejrzystym, personalnym, opierającym się na selekcji pozytywnej, zrozumiałym dla wszystkich, naturalnym dla człowieka, wyłaniającym najlepszych przedstawicieli – w zderzeniu z systemem wyborczym stosowanym w Polsce: zagmatwanym, niezrozumiałym, nieuczciwym, kolektywnym, opierającym się o selekcję negatywną oraz niejasny sposób kooptacji, promującym miernoty i zbiorową nieodpowiedzialność.

Prof. Andrzej Czachor, człowiek prawy i uczciwy, znalazł w systemie jednomandatowych okręgów wyborczych (Single-member district) remedium na to wszystko, co spędzało sen z oczu osób takich jak on – gorących patriotów i przedstawicieli przedwojennej szkoły inteligencji, kierujących się zasadą: im wyższy status społeczny, tym większa odpowiedzialność za społeczeństwo.

W swojej publicystyce profesor Andrzej Czachor wciąż odwoływał się do pierwiastka moralnego obecnego w systemie JOW, i zupełnie nieobecnego w systemie ordynacji proporcjonalnej. System ten premiował to wszystko, co zawsze znajduje uznanie w oczach ludzi – pracowitość, poświęcenie, indywidualną odpowiedzialność przed tymi, których się reprezentuje. Zasady „pierwszy na mecie” (first past the post), zwycięzca bierze wszystko (winner takes all) – symbolizowały długi proces selekcji i przygotowania najlepszych do przewodzenia społeczeństwu, a także wybór bezpośredni, bez żadnych przywilejów i bonusów.

Paweł Kukiz w swym wspomnieniu pośmiertnym poświęconym profesorowi Andrzejowi Czachorowi przypomina jego słowa:

Jest faktem logicznie oczywistym, a także empirycznie stwierdzonym, że wybory większościowe do Sejmu w systemie Jednomandatowych Okręgów Wyborczych dają możliwość skuteczniejszego kontrolowania/rozliczenia przez obywateli ich parlamentarnej reprezentacji i poprzez nią – działań Rządu, niż obecne głosowania na listy partyjne.

Prof. Andrzej Czachor był dobrze znany w Koszalinie. We wrześniu 2004 przyjechał tutaj z walizką pełną broszur i materiałów JOW. W mieszkaniu jednego z uczestników ruchu zawiązano wówczas Regionalny Komitet Referendalny, przygotowujący referendum w sprawie wprowadzenia w Polsce jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do parlamentu. Był to początek ruchu JOW w Koszalinie. Później koszalińscy woJOWnicy uczestniczyli w zbiórce 500 tys. podpisów, niezbędnych do rozpisania referendum. Spotkań w Koszalinie było w następnych latach więcej. Ich efektem było zarejestrowanie w 2005 roku jednego z pierwszych w Polsce stowarzyszeń z wpisanym do statutu postulatem JOW.

Pogrzeb prof. Andrzeja Czachora odbędzie się w piątek, 15 września 2017, na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Msza św. w Jego intencji zostanie odprawiona o 12.30 w Kościele pw. Matki Bożej Częstochowskiej przy ul. św. Wincentego.

Tadeusz ROGOWSKI

Gdybym miał ocenić rolę, jaką pani Weronika Cykowska odgrywała w Ruchu JOW, tego za dobrych czasów prof. Jerzego Przystawy, określiłbym ją jako cichą obecność. Pani Weronika uczyła nas cierpliwości i cnoty pokory. Czyniła to nie słowem, bo odzywała się bardzo rzadko, lecz przykładem, cichą obecnością.

My, przepełnieni buntem przeciwko klasie politycznej, ale i poczuciem pewnego elitaryzmu, wybraństwa, mówiący podniesionym głosem. Ona, cicha, skromna, opanowana, słuchająca – symbolizowała to, co jest niezbędnym warunkiem urzeczywistnienia każdej wielkiej idei – cierpliwość i oddanie. Weronika to ta niewiasta z Ewangelii, która w pokorze serca podeszła do Jezusa prowadzonego na Krzyż i otarła pot z Jego twarzy. Ale również, w znaczeniu greckim tego imienia – phero i nike – „niosąca zwycięstwo”.

Drobna, emerytowana nauczycielka pochodząca z przedwojennych Kresów, patriotka i działaczka społeczna (jedno wynikało z drugiego), długoletnia uczestniczka Ruchu JOW, nie przeszła jednak przez życie niezauważona. Jej postawa podczas manifestacji ulicznych i Marszów na Warszawę, budziła podziw i uznanie, nawet w oczach samego prof. Przystawy, który odnosił się do niej ze szczególną rewerencją. Trudno w tej smutnej chwili uniknąć emfazy, gdybyśmy jednak nazwali profesora ojcem Ruchu JOW, to pani Weronika była jego matką.

Weronika Cykowska zmarła 25 grudnia 2016 roku – w dzień Bożego Narodzenia – w wieku 89 lat, Mszę świętą pogrzebową odprawiono w jezuickim kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kłodzku. Spoczęła na Cmentarzu Komunalnym w tym mieście. Dołączyła do ukochanego syna, śp. Janusza Cykowskiego, zmarłego w maju 2012 roku uczestnika ruchu JOW, zapamiętanego jako ten, który pod koniec życia, mimo śmiertelnej choroby, uczestniczył w manifestacji o JOW.

Matka i syn – cisi bohaterowie walki o JOW w Polsce i o naprawę Rzeczypospolitej.

Tadeusz Rogowski

W sobotę 16 lipca we Wrocławiu, najpierw w kościele św. Klemensa Dworzaka (Klemensa Marii Hofbauera), później na Cmentarzu Grabiszyńskim, uczestniczyliśmy w ostatniej drodze śp. Jerzego Gieysztora, jednego z najwybitniejszych uczestników ruchu na rzecz jednomandatowych okręgów wyborczych (JOW) od chwili powstania, najbliższego współpracownika założyciela ruchu prof. Jerzego Przystawy. Na pogrzeb przybyło wielu przyjaciół i zwolenników JOW z najodleglejszych zakątków Polski, m.in. z Koszalina. Wśród żałobników dostrzec można było Kornela Morawieckiego, marszałka seniora Sejmu obecnej kadencji oraz panią Annę Komorowską, małżonkę prezydenta Bronisława Komorowskiego.

Kiedy wchodził do samolotu natychmiast zagadywał stewardessę: „Czy słyszała pani o jednomandatowych okręgach wyborczych?”. W sklepie, na ulicy, w podróży, w towarzystwie, gdziekolwiek przebywał, żył pasją swojego życia – ideą JOW. Wykorzystywał każdą okazję do promocji swej idei, traktując jako klucz do naprawy państwa polskiego. Podczas uroczystości pogrzebowych, na ławeczce przy jego grobie położono broszurki promujące JOW. – Jurek był człowiekiem praktycznym, wykorzystywał każdą okazję do nagłośnienia sprawy, którą żył – tłumaczyła małżonka Jolanta Bąkowska-Gieysztor. – Zapraszam do skorzystania z materiałów wyjaśniających JOW.

Pomyślność Rzeczypospolitej dobrem najwyższym – to zasada, którą nosił w sobie od wieków szlachetny ród Gieysztorów. Rycerze, posłowie i senatorowie, powstańcy, profesorowie – wszyscy ukazani w odroślach i gałęziach drzewa genealogicznego, którego wizerunek zdobił salon jego domu. Podczas jednego z wielu zjazdów Ruchu JOW, które regularnie odbywały się w gościnnych progach posiadłości państwa Gieysztorów, ktoś zapytał czy to prawda, że jeden z jego przodków był posłem Sejmu Czteroletniego, który uchwalił Konstytucję 3 Maja. Gospodarz zaczął wodzić palcem po rodowych odnogach rozłożystego drzewa genealogicznego, po czym zatrzymał się i wskazując jedną z odrośli, ku zdumieniu otaczającej go młodzieży, oznajmił spokojnie: „To ten!”.

Był jednym z liderów Ruchu Jednomandatowe Okręgi Wyborcze, fenomenu, który przed ponad 20 laty narodził się we wrocławskim i warszawskim środowisku inteligencji akademickiej, obejmując z czasem swoim zasięgiem większość kraju, z Koszalinem włącznie. W mowie pogrzebowej, marszałek Kornel Morawiecki, nazwał go jednym z „trzech muszkieterów JOW”, obok profesorów Jerzego Przystawy i Andrzeja Czachora. WoJOWników jak sami się nazywali, było jednak więcej – w ciągu ponad 20 lat istnienia Ruchu, uczestniczyło w nim wielu ludzi wybitnych – bohaterów wojennych, ludzi kultury, sztuki, nauki. Nazwiska tych, których już nie ma już wśród żywych, odczytał podczas pogrzebu prof. Tomasz Kaźmierski, prezes stowarzyszenia JOW, noszącego od niedawna imię zmarłego prof. Jerzego Przystawy: Michał Falzmann, Ałła Klement-Laskowska, Stanisław Helski, Alina Kozioł-Starczewska-Byrska, dr Wojciech Lenkow, red. Maciej Łukasiewicz, dr Wisła Surażska, gen. Tadeusz Jauer, płk Józef Teliga, gen. Antoni Heda-“Szary”, Jan Krusiński-“Stańczyk”, red. Maciej Rybiński, red. Jerzy Iranek-Osmecki, prof. Edward Klimczak, Janusz Cykowski, prof. Jerzy Przystawa, Adam Pleśnar, Mariusz Wis, Marian Dzięcioł i teraz Jerzy Gieysztor.

Jerzy Gieysztor był twórcą „reguły JOW”, zbioru zasad, które warunkują i zarazem objaśniają nie tylko ideę JOW, ale uczciwe wybory jako takie. Przeczuwając możliwość ogólnonarodowej debaty o JOW, opracował kilka zasad opisujących i konkretyzujących ideę. Taka sytuacja pojawiła się w 2015 roku, kiedy prezydent Bronisław Komorowski zainicjował ogólnokrajowe referendum m.in. w sprawę JOW, w którym blisko 2 mln obywateli opowiedziało się za tym systemem wyborczym. Bardzo szybko okazało się, że „reguła JOW”, już wówczas nazywana „regułą Gieysztora”, stała się bezcennym narzędziem dydaktycznym umożliwiającym prosty i jasny przekaz oraz unikanie pułapek związanych z zawiłością zagadnień wyborczych. Dzięki niej, w kampanii referendalnej, dziesiątki ekspertów Ruchu JOW mogło w całej Polsce zaprezentować jednolity przekaz.

Był autorem wielu tekstów, które weszły do klasyki literatury JOW w Polsce. W artykule O roli partyj przeprowadził analogię między obecnym systemem wyborczym, a leninowskim systemem „kierowniczej roli partii” z okresu PRL. Krytykował obecną ordynację wyborczą, która „jest przyczyną choroby upartyjnienia państwa i to upartyjnienie utrwala, ponieważ nadaje partiom przywilej układania list wyborczych”. Jako mieszkaniec wiejskiej gminy, żywo interesował się wyborami na niższym, samorządowym szczeblu. W trakcie ostatnich wyborów w 2014 roku, zakończonych głośnym skandalem związanym z zapaścią nadmiernie skomplikowanego systemu, ukazał kontrast między dwoma rodzajami ordynacji stosowanymi w wyborach samorządowych (Reglamentowana samorządność zamiast wolnych wyborów).

Największe zainteresowanie Jerzego Gieysztora, wiernego syna Kościoła, budziła katolicka nauka społeczna w odniesieniu do ordynacji wyborczej, jako najważniejszego mechanizmu wyłaniania elity narodowej, spośród której wywodzą się przyszli prawodawcy. W tym kontekście JOW przedstawiał jako „naturalnie chrześcijański” system personalistyczny, promujący wolność i odpowiedzialność, w przeciwieństwie do kolektywistycznej ordynacji proporcjonalnej, która rozmywa odpowiedzialność i odpersonalizowuje politykę. Był autorem ważnego artykułu Postawy wobec prawa wyborczego w świetle papieskich intencji, w którym wykazywał, że samo potępianie zła w polityce, bez wskazywania przyczyn, jest „syzyfową pracą i tworzy złudę pozornej neutralności”. Krytyka polityków, bez wskazania powodów, czyli złej ordynacji wyborczej, z jednoczesnym zachęcaniem do udziału w głosowaniu, jest nieporozumieniem. Uważał, że kwestie mechanizmów wyborczych powinny zająć ważniejsze miejsce w społecznej nauce Kościoła. Echa tych przemyśleń i wspólnych dyskusji dostrzec można w późniejszym oświadczeniu sejmowym posła Stefana Romeckiego, wygłoszonym 9 czerwca 2016 roku (Najtrudniej być prorokiem we własnym kraju).

Był wspaniałym rozmówcą. Sypał anegdotami jak z rękawa, używał ciekawych metafor i porównań, trudne prawdy przekazywał w przystępnej formie, okraszając je humorem. Rozmowa z nim była przyjemnością, ukłonem w stronę zapomnianej sztuki retoryki klasycznej. Miał, podobnie jak prof. Jerzy Przystawa, dydaktyczne zacięcie; był przyjazny, a zarazem wymagający, zwłaszcza wobec rozmówcy, od którego oczekiwał czegoś więcej niż przeciętności. Mobilizował do czynu, wprowadzał umiar i rozwagę, łagodził spory. Po śmierci prof. Przystawy był nestorem Ruchu, powszechnie uznawanym autorytetem. Koszalin znalazł w nim wspaniałego protektora i przyjaciela. Długie wielogodzinne rozmowy podtrzymywały koszalińskie środowisko JOW na duchu i mobilizowały do działania.

Był człowiekiem głębokiego zawierzenia i modlitwy. O Bogu mówił z niezwykłym uczuciem, jak o najbliższej i najukochańszej Osobie, zdarzało się, że głos załamywał mu się ze wzruszenia. Często inicjował modlitwę, bywało, że w sytuacjach nieoczekiwanych. Niemal każdą rozmowę z przyjaciółmi kończył prośbą o modlitwę w konkretnych intencjach. Podczas ostatniej fazy choroby, kiedy już nie mógł się poruszać, przyjmował codziennie Najświętszy Sakrament. Maciej Doruchowski, lekarz z Warszawy, opowiadał podczas pogrzebu, z jak wielką radością i nadzieją oczekiwał spotkania z Panem. Był czcicielem Miłosierdzia Bożego, odszedł do Pana w dniu dobrego Samarytanina.

„Miał zawsze szeroki uśmiech, wyciągnięte ręce do przygarnięcia każdego człowieka i szerokie serce pełne ciepła i miłości. I humor, którego nie utracił nawet w ostatnich dniach życia, gdy już wiedział, że Bóg Ojciec na niego czeka i musi nas opuścić” – mówiła w mowie pogrzebowej Jolanta Bąkowska-Gieysztor. Taki pozostanie w naszej serdecznej pamięci.

Tadeusz Rogowski

Foto 1. Jerzy Gieysztor.
Foto 2. Jerzy Gieysztor i Tadeusz Rogowski przy grobie prof. Jerzego Przystawy.
Foto 3. Liderzy Ruchu JOW popdczas jednego ze spotkań w posiadłości państwa Gieysztorów (stoją obok siebie na tle drzwi wejściowych), m.in. prof. Antoni Kamiński (pierwszy z lewej), Izabela Falzmann (czwarta od lewej) oraz autor tekstu (drugi od prawej).
Foto 4-19. Pogrzeb Jerzego Gieysztora. (Zdjęcia: Tadeusz Rogowski)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Marian był woJOWnikiem, gdyż był patriotą. Chciał dumnego i niepodległego wewnętrznie narodu polskiego. I wiedział, że bez wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu, nasz naród nie odzyska niepodległości wewnętrznej. Nie wyrwie jej z rąk partyjnych oligarchii.

Marian był woJOWnikiem, gdyż był państwowcem. Chciał silnego i sprawnego państwa polskiego. I wiedział, że bez JOW-ów nie da się dokonać pozytywnej selekcji elit politycznych i wybierać najlepszych Polaków, by tworzyli silne, sprawne, mądre i patriotyczne rządy.

Marian był woJOWnikiem, gdyż był demokratą. Chciał politycznych praw obywatelskich dla Polaków. I wiedział, że bez JOW-ów obywatele nie odzyskają biernego prawa wyborczego, a ich czynne prawo będzie dalej fasadową fikcją.

Dlatego Marian Dzięcioł od lat wspierał jak mógł nasz Ruch Obywatelski JOW. Organizacyjnie, finansowo, moralnie. Był jednym z Patronów Honorowych Ruchu JOW. Wpisał swoją gminę Łochów do historii Ruchu JOW, organizując tam w 2007 roku spotkanie wójtów, burmistrzów i prezydentów miast – Patronów Honorowych Ruchu JOW, a w 2008 roku ogólnopolskie seminarium szkoleniowe dla studentów.

Marian Dzięcioł był wielkim skromnym człowiekiem. Część Jego Pamięci!

Wojciech Błasiak

Źródło: jow.pl

Wyjaśnienie to zawiera następujące słowa:

…prowadzenie kampanii referendalnej w taki sposób, że będzie ona zawierała elementy agitacji wyborczej, np. przez rozpowszechnianie w jej ramach treści niezwiązanych ściśle ze sprawami poddanymi pod referendum czy też eksponowanie w tej kampanii wizerunków kandydatów na posłów i senatorów, mogą zostać ocenione jako naruszające wyłączność komitetów wyborczych na prowadzenie kampanii wyborczej, objęte sankcją karną określoną w art. 499 Kodeksu wyborczego. Ocena w tych sprawach nie będzie jednak należała do organów wyborczych, lecz do organów ścigania i sądów.

Wyrażanie woli narodu, do czego mamy konstytucyjne prawo, nie może być krępowane przez przepisy niższej rangi.

Zamykanie nam ust, w jakimkolwiek czasie i z jakiegokolwiek powodu, jest sprzeczne z Artykułem 19 Deklaracji Praw Człowieka ONZ: „Każdy człowiek ma prawo wolności opinii i wyrażania jej; prawo to obejmuje swobodę posiadania niezależnej opinii, poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji i poglądów wszelkimi środkami, bez względu na granice”.

Szczególnym gniewem napełnia nas próba PKW zastraszenia nas właśnie teraz, kiedy znaleźliśmy się w obliczu historycznej szansy przywrócenia Polakom należnej im podmiotowej roli w państwie, poprzez usunięcie najpoważniejszej wady ustrojowej Polski, jaką jest patologiczna ordynacja wyborcza do Sejmu.

Papież Jan Paweł II, w czasie swojej pierwszej wizyty do Ojczyzny w 1979 r., przypominał nam często słowa z Pisma Świętego: „Nie lękajcie się!”. Nie lękaliśmy się, dzięki czemu rok później stworzyliśmy Solidarność.

Oświadczamy, że dziś też nie lękamy się. Jesteśmy świadomi tego, że nasz naród znalazł się obecnie w momencie konstytucyjnym i że mamy szansę dokonania fundamentalnej reformy ustrojowej poprzez zbudowanie nowego kontraktu społecznego. Ta świadomość wzmacnia naszą determinację. Niezależnie od tego, czy niektórzy z nas wezmą udział w kampanii wyborczej czy nie, wszyscy będziemy równocześnie głośno apelować o oddanie głosu na TAK w odpowiedzi na pierwsze pytanie referendalne: „Czy jest Pani/Pan za wprowadzeniem jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej?”.

22 lipca 2015 r.

PODPISY

Wojciech Błasiak
Bogna Bender-Motyka
Piotr Biliński
Tadeusz Browarek
Krzysztof Cena
Stanisław Chęciński
Andrzej Czachor
Jerzy Gieysztor
Kazimierz Helebrandt
Sławomir Janicki
Antoni Kamiński
Tomasz J. Kaźmierski
Andrzej Kostka
Józef Koszelnik
Joanna Maciejewska-Banaszczyk
Karol Maluchnik
Andrzej Młocki
Anna Niedziałkowska
Janusz Otręba
Agnieszka Płecha
Agnieszka Przystawa
Tadeusz Rogowski
Marcin Skubiszewski
Maciej Skwara
Włodzimierz Urbańczak
Remigiusz Zarzycki

Osoby, które chcą dołączyć do sygnatariuszy apelu, proszone są o zgłaszanie swych podpisów do Agnieszki Przystawy: aprzystawa@gmail.com

Ruch Obywatelski na rzecz Jednomandatowych Okręgów Wyborczych, zapoczątkowany w 1993 r. przez śp. profesora Jerzego Przystawę, to niesformalizowany, ogólnopolski ruch społeczny. Jednoczy osoby z różnych środowisk zaniepokojone złym funkcjonowaniem państwa polskiego i niewydolnością jego instytucji na skutek wadliwego ustroju politycznego III Rzeczypospolitej. Za punkt wyjścia naprawy państwa Ruch uznaje wprowadzenie w wyborach do Sejmu RP ordynacji większościowej realizowanej w 460 jednomandatowych okręgach wyborczych, z łatwą i równą dla wszystkich swobodą kandydowania i przy pełnej kontroli procedur wyborczych przez obywateli zamieszkujących w małych, jednomandatowych okręgach. Postulat ten ma na celu odwrócenie obecnych, patologicznych relacji między partiami politycznymi i obywatelami, gdzie partie niesłusznie mają uprzywilejowaną pozycję względem obywateli. Większościowa ordynacja stawia obywateli przed partiami, zmienia charakter partii na oddolne, zdecentralizowane stowarzyszenia wyborców i czyni obywateli głównym podmiotem życia politycznego. W systemie JOW partie mają szansę stać się organizacjami demokratycznymi, obywatelskimi, służącymi społeczeństwu. System JOW realizuje literę Art 4. Konstytucji RP pt. „Władza zwierzchnia w RP”.

Wzorując się na ruchu Maggioritario we Włoszech, Ruch Obywatelski na rzecz JOW skupia się wokół jednego tylko postulatu: fundamentalnej reformy prawa wyborczego. Uczestnicy Ruchu równolegle mogą oczywiście działać w innych organizacjach i inicjatywach politycznych i społecznych.

Nasz Ruch wspiera wszelkie inicjatywy i działania promujące ideę JOW. W ciągu ostatnich lat Ruch udzielał wsparcia Pawłowi Kukizowi, z którym w 2012 r. współtworzyliśmy akcję zmieleni.pl, protestując przeciwko zniszczeniu przez instytucje rządowe 750 tys. podpisów obywateli domagających się referendum w sprawie JOW. Kontynuując tę akcję, Paweł Kukiz w maju br. roku startował w wyborach prezydenckich, przy wsparciu logistycznym wielu tysięcy osób w całej Polsce, między innymi uczestników naszego Ruchu. Obecnie Paweł Kukiz prowadzi kampanię na rzecz JOW przed referendum 6 września 2015 r. Niżej podpisani uczestnicy Ruchu Obywatelskiego na rzecz JOW uważają, że inicjatywy te są bezcenne, gdyż w sposób bezprecedensowy nagłośniają i popularyzują ideę JOW.

12 lipca 2015

Dr Wojciech Błasiak, Dąbrowa Górnicza
Prof. Krzysztof Cena, Kraków
Prof. Andrzej Czachor, Warszawa
Jerzy Gieysztor, Warszawa
Prof. Antoni Z. Kamiński, Warszawa
Dr Wojciech Kaźmierczak, prezes Stowarzyszenia JOW
Prof. Tomasz J. Kaźmierski, Southampton, Wielka Brytania
Anna Niedziałkowska, Warszawa
Agnieszka Przystawa, Fundacja JOW im. prof. Jerzego Przystawy
Tadeusz Rogowski, Koszalin
Włodzimierz Urbańczak, Poznań

Zjechała też ekipa Telewizji Republika z redaktorem Mariuszem Hukiem i kilkuosobową obsługą wozu transmisyjnego. Realizują oni niezwykle ciekawy cykl reportaży „Portret Polski” nazywany również „W 60 dni dookoła Polski”. Jednym z podjętych przez stację tematów jest działalność koszalińskiego Ruchu JOW.

Po rozmowach koszalińsko-wrocławskich przyszedł czas na spotkanie z posłem Jarosławem Gowinem. Doszło do niego w restauracji Jamneńska, która bardzo przypadła posłowi do gustu, smakował również podany świeży tatar, zdziwienie natomiast wywołał brak piwa lokalnej marki. Rozmawiano o współpracy i koordynacji działań na rzecz wprowadzenia w Polsce ordynacji większościowej z jednomandatowymi okręgami wyborczymi w wyborach do Sejmu.

Dzisiaj (środa 30 lipca) w Kołobrzegu na placu 18 Marca, gdzie rozłożył się ze swoim stoiskiem Ruch JOW, w asyście dziennikarzy mediów krajowych i regionalnych, punktualnie o godz. 12.00 poseł Jarosław Gowin podpisał się pod listą-oświadczeniem następującej treści:

Udzielam poparcia Wnioskowi o poddanie pod referendum ogólnokrajowe sprawy o szczególnym znaczeniu dla Państwa i Obywateli dotyczącej przeprowadzania wyborów posłów do Sejmu RP zawierającemu następującą propozycję pytania: „Czy popiera Pan/Pani wprowadzenie wyborów posłów do Sejmu RP w 460 jednomandatowych okręgach wyborczych zwykłą większością głosów, z równą dla wszystkich swobodą kandydowania?”.

Foto 1. Spotkanie w Koszalinie, od lewej: Tadeusz Rogowski, Artur Heliak, Jarosław Gowin, Patryk Hałaczkiewicz, Stefan Romecki.
Foto 2. Poseł Jarosław Gowin w Kołobrzegu, w otoczeniu dziennikarzy, w chwilę po podpisaniu oświadczenia.

Oprac.: JM

Tadeusz Rogowski z Koszalina został członkiem Zarządu Stowarzyszenia na rzecz Zmiany Systemu Wyborczego Jednomandatowe Okręgi Wyborcze. Ruch Obywatelski JOW zainicjował w 1993 roku śp. prof. Jerzy Przystawa, zmarły w listopadzie ubiegłego roku fizyk z Uniwersytetu Wrocławskiego. Siedziba stowarzyszenia mieści się właśnie we Wrocławiu, polskiej stolicy JOW. Akcja na rzecz JOW jest jedną z najdłużej, najbardziej konsekwentnie i uporczywie prowadzonych akcji społecznych w Polsce, która za cel przyjęła szeroko rozumianą edukację obywatelską i przekonanie Polaków, że nie musimy być skazani na system partyjniacki, pozbawiający nas w praktyce praw wyborczych.

– Do udziału w pracach Zarządu zachęcał mnie prof. Jerzy Przystawa kilka miesięcy przed śmiercią. Bardzo cenił koszalińskie środowisko JOW. Wtedy jednak nie mogłem spełnić życzenia Profesora – mówi Tadeusz Rogowski. – Kiedy jednak już po śmierci Profesora zaproponowano mi udział w pracach Zarządu, natychmiast wyraziłem zgodę, chcąc uczynić zadość życzeniu człowieka, którego światła część polskiej opinii publicznej, nie identyfikująca się z polityką partyjną, uznaje za jednego z najwybitniejszych Polaków doby współczesnej.

Działacze stowarzyszenia od 1993 roku (w kwietniu br. obchodzono 20-lecie istnienia Ruchu JOW), zorganizowali tysiące spotkań w całej Polsce, setki konferencji i sympozjów naukowych, wydano kilkanaście książek, nakład ulotek i folderów informacyjnych można liczyć na miliony, przygotowano projekty zmian konstytucji oraz nowej ordynacji wyborczej do Sejmu, opartej na jednomandatowych okręgach wyborczych. Wystosowano dziesiątki petycji do najwyższych władz państwowych, zorganizowano kilka tzw. Marszów na Warszawę, manifestacji w centrum stolicy (Koszalinianie odgrywali w nich zawsze bardzo aktywną rolę), zorganizowano kilka akcji ogólnokrajowych m.in. „Poseł z każdego powiatu”, akcję referendalną w sprawie JOW, czy też wspólnie ze studentami akcje „Jednomandatowe.pl” i „Władcy marionetek” (od tytułu słynnego reportażu Tomasza Siekielskiego, ujawniającego zniszczenie ok. 750 tys. podpisów obywateli pod wnioskiem o referendum w sprawie JOW).

Obecnie Stowarzyszenie JOW koordynuje akcję Zmieleni.pl, której główną postacią jest Paweł Kukiz, wokalista i muzyk. Stowarzyszenie pełni wobec akcji Zmieleni.pl rolę zaplecza organizacyjnego, logistycznego i intelektualnego.

Tadeusz Rogowski w Ruchu JOW jest od 12 lat, członkiem władz krajowych został w styczniu br., inni najaktywniejsi uczestnicy z Koszalina to Stefan Romecki, Tadeusz Wołyniec, Tadeusz Rębisz. W Koszalinie, w różnych formach działania Ruchu JOW uczestniczyło przez te lata kilkaset osób. Do promocji idei JOW wykorzystywano m.in. kampanie wyborcze, korzystając ze zniżek pocztowych dla komitetów uczestniczących w wyborach i rozpowszechniając w ten sposób masowo wydawnictwa.

– Mój udział we władzach krajowych ruchu obywatelskiego JOW odbieram jako zaszczyt, ale także uznanie dla koszalińskiego środowiska JOW, które od wielu lat bardzo aktywnie uczestniczy w działaniach Ruchu – mówi Tadeusz Rogowski. – Koszalin ma swój duży wkład w działaniach na rzecz reformy ustrojowej państwa, która jest nieunikniona – co do tego chyba nikt już dziś nie ma wątpliwości.

Janusz Malicki

Zdjęcie: Ostatnie spotkanie liderów Ruchu JOW w Polsce, w Czeszowie koło Trzebnicy, 22 września 2012. Po prawej, prof. Jerzy Przystawa, już wówczas dotknięty śmiertelną chorobą, z lewej Stanisław Sauć, działacz z Wałbrzycha, w środku Tadeusz Rogowski z Koszalina. Prof. Jerzy Przystawa zmarł nieco ponad miesiąc po tym spotkaniu, 3 listopada 2012. (Foto: Agnieszka Przystawa).

Profesor Przystawa wraz z grupą osób rozpoczął debatę na temat ustroju państwa i jego kwintesencji jakim jest sposób wybierania posłów. We wrześniu 2012 roku Paweł Kukiz zainicjował akcję zmieleni.pl dążąc do odtworzenia listy podpisów pod wnioskiem o referendum w sprawie zmiany ordynacji. Media na krótko zainteresowały się sprawą, by szybko umilknąć. Zapytają zapewne teraz Państwo, jak to? Czemu o tym nie słyszeliśmy? Dlaczego debaty na temat podstaw ustrojowych nie ma w polskich mediach? Dlaczego od dwóch tygodni serwuje nam się spektakl medialny pod hasłem wybór Anny Grodzkiej na wicemarszałka czy jak chcą tego ideolodzy postępu wicemarszałkami? Nie mówi się o istotnych problemach ustrojowych. Praktycznie wszystkie liczące się media nie podejmują tematu zmiany ordynacji wyborczej. Pytanie kto się pierwszy odważy napisać o patologicznych skutkach ordynacji proporcjonalnej w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym w Polsce.

Na zdjęciu, z lewej – Wojciech Kaźmierczak, prezes Stowarzyszenia na rzecz Zmiany Systemu Wyborczego Jednomandatowe Okręgi Wyborcze; z prawej – Patryk Hałaczkiewicz, krajowy koordynator akcji Zmieleni.pl. Czeszów k. Trzebnicy, wrzesień 2012.

W 2010 roku w Wielkiej Brytanii odbyło się referendum w sprawie zmiany ordynacji. Brytyjczycy jednoznacznie opowiedzieli się za pozostawieniem obecnej opartej na JOW-ach. Co ważniejsze, przed referendum odbyła się w brytyjskich mediach oraz w brytyjskim Parlamencie poważna debata ustrojowa na temat ordynacji wyborczej. W Polsce nie tylko nie ma takiej debaty. Polskie media przemilczały i brytyjską debatę, i brytyjskie referendum w sprawie ordynacji. Tak samo, jak referendum i zmianę ordynacji we Włoszech w 1993 roku.

Prawda jest taka, że dopóki my, jako obywatele, nie zażądamy takiej debaty, nie zażądamy referendum w sprawie zmiany ordynacji, nie pójdziemy po Sejm upomnieć się o swoje prawa obywatelskie, o prawo bezpośredniego wybierania swoich przedstawicieli, o prawo do bycia wybieranym, takiej dyskusji nie będzie.

Bo przecież, jeśli wierzyć naszym politykom i mediom ich wspierającym wszyscy na naszej zielonej wyspie są szczęśliwi, nie mamy żadnych problemów z bezrobociem, politycy dbają o interes publiczny, a nie o własne partykularne interesy, młodzi Polacy nie wyjeżdżają masowo za granicę, przyrost naturalny rośnie. Generalnie jest pięknie więc o co nam chodzi?

W skrócie chodzi o ODPOWIEDZIALNOŚĆ. O odpowiedzialność posłów przed wyborcami. Byśmy jako obywatele mieli bezpośredni wpływ na wybór posłów, a przez to rzeczywisty wpływ na sprawy państwa. Jeśli taka odpowiedzialność się pojawi, rządy w Polsce będą musiały być odpowiedzialne. Obecna ordynacja partyjnych list wyborczych wykluczyła społeczeństwo z życia politycznego. Bo skoro głosować można tylko na kandydatów, wcześniej wybranych przez partyjnych wodzów, to ludzie nie angażują się i wielu nie uczestniczy w takim głosowaniu, wiedząc, że scena polityczna jest hermetycznie zamknięta i opanowana przez kilka grup interesów, nazywanych mylnie partiami politycznym.

JOW-y to otwarty konkurs na posłów. Każdy może wystartować o ile uzna, że jest odpowiednią osobą, nie potrzebuje tak, jak dziś zgody partyjnej wierchuszki. Partie w JOW-ach muszą stać się partiami obywatelskimi. Bo w każdym jednomandatowym okręgu, już na etapie poszukiwania najlepszego kandydata na posła, każda z partii musi sięgnąć po człowieka cieszącego się uznaniem obywateli tego okręgu.

Nasze żądanie jest proste. Chcemy poważnej debaty ustrojowej w Polsce.

Realizacji art. 4 Konstytucji. Chcemy wreszcie referendum w sprawie Jednomandatowych Okręgów Wyborczych. W przeprowadzonym w 2008 roku przez OBOP badaniu za wprowadzenie JOW-ów opowiedziało się 64% ankietowanych, przeciwko – 13%, obojętność lub brak opinii wyraziło 23% osób. Skoro tak jest, referendum w tej sprawie powinno być przeprowadzone. To obywatele powinni zadecydować jak chcą wybierać swoich przedstawicieli.

Wojciech Kaźmierczak i Patryk Hałaczkiewicz
Ruch Obywatelski na rzecz JOW

Deklaracja zmieleni.pl

Domagamy się wprowadzenia 460 jednomandatowych okręgów wyborczych (JOW) w wyborach do Sejmu, z równym prawem do kandydowania dla wszystkich obywateli, niezależnie, czy są popierani przez partie polityczne czy startują samodzielnie. Wzorem dla nas jest model brytyjski jako najprostszy i najbardziej przejrzysty (z jedną turą głosowania).

Uważamy, że obowiązująca obecnie w Polsce ordynacja proporcjonalna jest jedną z podstawowych wad ustrojowych. Skutecznie uniemożliwia ona powstanie w naszym kraju społeczeństwa obywatelskiego. Powoduje także, że pojęcie ODPOWIEDZIALNOŚCI w polskiej polityce zostało zupełnie zapomniane. Czas to zmienić. Chcemy posłów odpowiedzialnych przed wyborcami!

Nie dyskutujemy o poglądach politycznych czy społecznych uczestników akcji. Wszyscy, którzy popierają JOW, są mile widziani. Wiemy, że jest wiele innych, ważnych tematów, ale mówimy tylko o JOW w myśl zasady najpierw rzeczy najważniejsze!

Dopiero zmiana systemu wyborczego dostarczy obywatelom skutecznych narzędzi do dalszych działań. Po wprowadzeniu JOW przyjdzie czas na dyskusję o wszystkich innych ważnych kwestiach ustrojowych i problemach do rozwiązania.

Nie występujemy przeciwko partiom jako takim, o ile są one organizacjami obywatelskimi, a nie – jak ma to miejsce dzisiaj w Polsce – scentralizowanymi i oderwanymi od obywateli grupami interesu. Trzeba podkreślić, że partia w Wielkiej Brytanii i partia w Polsce to zupełnie różne struktury i błędem metodologicznym jest mówienie o obecnych partiach w systemie JOW.

To system wyborczy decyduje o strukturze i sposobie działania partii politycznych. Jesteśmy przygotowani na to, że politycy będą chcieli wypaczyć nasz postulat poprzez propozycję JOW z uprzywilejowaną pozycją partii politycznych (vide wybory do Senatu w 2011 r.) lub różne warianty ordynacji mieszanych. Jesteśmy tego świadomi i nie zgadzamy się na to, ponieważ tego typu propozycje nie dotykają istoty problemu i są tylko próbą utrzymania przywilejów organizacji partyjnych w stosunku do obywateli.

Chcemy prostych zasad:

• 460 okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu;
• równe prawa do kandydowania dla każdego obywatela;
• mandat uzyskuje ta osoba, która zdobyła największą liczbę głosów.

Akcja Zmieleni.pl jest ruchem społecznym o charakterze obywatelskim. Została zainicjowana przez Pawła Kukiza przy wsparciu organizacyjnym i merytorycznym osób związanych z działającym od kilkunastu lat Ruchem Obywatelskim na rzecz Jednomandatowych Okręgów Wyborczych zainicjowanym przez prof. Jerzego Przystawę.

Akcja nie jest związana z żadną z partii politycznych, wręcz przeciwnie – jednomandatowe okręgi wyborcze nie sprzyjają żadnej z obecnych partii, ponieważ ograniczają ich przywileje. Świadczą o tym dobitnie działania i wypowiedzi polityków wszystkich partii. Stowarzyszenie na rzecz Zmiany Systemu Wyborczego „Jednomandatowe Okręgi Wyborcze” (założone ponad 10 lat temu) pełni rolę służebną wobec Ruchu Obywatelskiego na rzecz JOW, a jego jedynym celem statutowym jest wprowadzenie JOW w wyborach do Sejmu.

Nie mamy zamiaru tworzyć żadnej partii politycznej! Chodzi nam tylko o zmianę systemu wyborczego.

Włącz się do akcji! Razem nam się uda!

Artykuł ukazał się w tygodniku „Uważam Rze”, 18 lutego 2013

Profesor Jerzy Przystawa był wielkim patriotą, prawdziwym Obywatelem przez wielkie „O”. Był człowiekiem wielkiego serca i wielkiego umysłu, i zarówno serce, jak i umysł, poświęcił Polsce. Patrząc na realia ostatnich 20 lat, patriotyzm często może kojarzyć się z postawą bardzo emocjonalną, często oderwaną od rzeczywistości i niepraktyczną. Jerzy Przystawa potrafił patrzeć głębiej, poza spory personalne i partyjne, które tak przecież zdominowały polską debatę polityczną. Umiał dostrzec prawdziwe problemy państwa i obywateli oraz szukać dla tych problemów rozwiązań. Tak właśnie powstał w 1992 r. Ruch Obywatelski na rzecz zmiany systemu wyborczego.

Przez 20 lat Jerzy Przystawa przewodził walce o obywatelski system wyborczy i przywrócenie znaczenia słowu „odpowiedzialność” w polskim życiu publicznym. Ten czas to setki spotkań, prelekcji i konferencji, tysiące artykułów i kilka książek. Wielu zabrakło wytrwałości, wielu straciło wiarę w możliwość zmian. Ale nie Profesor Przystawa. Jeszcze 3 miesiące temu, 28 lipca 2012, pisał:

Drodzy Koledzy, Przyjaciele!
20 lat to kawał czasu i w pełni rozumiem, że dla wielu z nas jest to marsz zbyt długi. Mógłbym powiedzieć, że dla mnie szczególnie, przy świadomości, że już niewiele czasu pozostało mi do dalszego „maszerowania”. Ale kiedy porównamy ten nasz „marsz” z działaniami naszych przodków, z tymi którzy walczyli o niepodległość Polski, o nasz suwerenny byt narodowy, to wcale nie jest tak długo. Przypomnijmy chociażby Józefa Piłsudskiego, który w połowie lat 80 XIX wieku szedł na zesłanie. Policzmy te lata do Niepodległej Polski: to prawie 40! I w o ile trudniejszych, beznadziejnych, zdawałoby się, warunkach. A przecież chodziło mu o to samo co nam: o wolną, suwerenną Polskę! Której tak wtedy, jak i dzisiaj, nikt w świecie, poza nami, do niczego nie potrzebuje.

Jerzy Przystawa był fizykiem, fizykę kochał i o fizyce potrafił pięknie opowiadać. Jego książka „Odkryj smak fizyki” to lekko i dowcipnie napisane wprowadzenie do fascynującego świata kwantów i teorii względności dla każdego, zarówno specjalistów, jak i czytelników z wykształceniem humanistycznym. Jako jeden z nielicznych rozumiał, że Polska nie będzie silnym krajem bez dobrze wykształconych obywateli. W 1999 r. wydał książkę pod znamiennym tytułem „Nauka jak Niepodległość”, w której apeluje o naprawę polskiego systemu edukacji. Często pytany, dlaczego jako fizyk zajmuje się tematem systemów wyborczych, odpowiadał: bo okręgi jednomandatowe to jest ważna rzecz dla polskiej fizyki właśnie. Bo bez dobrze urządzonego państwa młodzi, zdolni naukowcy nie będą mieli warunków do pracy i rozwoju.

Profesor Przystawa był człowiekiem niepokornym. Nie poddawał się aktualnym modom, zadawał trudne pytania i często miał oryginalne, niezależne spojrzenie na wiele spraw. Pamiętam, jak podczas jednej z naszych licznych podróży po Polsce z prelekcjami nt. JOW, radził mi, jako świeżo upieczonemu doktorantowi, żebym nie uznawał autorytetów. Słuchaj uważnie – mówił – ale nigdy bezkrytycznie nie poddawaj się sile czyjegoś autorytetu. Mimo to Jerzy Przystawa dla mnie prawdziwym autorytetem był i jest. Będzie nam go szalenie brakować. Oby wystarczyło nam siły i wytrwałości, aby jego dzieło doprowadzić do końca.

Wojciech KAŹMIERCZAK (ur. 28 sierpnia 1981) – absolwent Politechniki Wrocławskiej na kierunkach informatyka oraz matematyka. Działacz Niezależnego Zrzeszenia Studentów oraz Stowarzyszenia na Rzecz Zmiany Systemu Wyborczego „Jednomandatowe Okręgi Wyborcze”, któremu przewodniczy od października 2012 roku, jako następca prof. Jerzego Przystawy. Wiceprezes i współzałożyciel spółki Mennica Wrocławska.

Pan Przystawa jako radny miasta Wrocławia powiedział, że zauroczyła go moja książka „Święte Psy” i że będzie na mnie głosował, ponieważ byłem jedynym kandydatem spoza układu. Jego wsparcie bardzo mi wtedy pomogło znieśc ataki wrogiej mi prasy, która mnie notorycznie dyskredytowała i poniżała. Po wyborach prezydenckich na jego prośbę przez rok sponsorowałem na jego wydziale amerykańskiego studenta fizyki jądrowej.

Poniżej: wiec Stanisława Tymińskiego we Wrocławiu, kampania prezydencka 1990 roku (wypowiedź prof. Jerzego Przystawy do odsłuchania po przewinięciu ok. 2 min. 20 sek).

Tak poznałem bardzo inteligentnego człowieka, który był wykładowcą fizyki jądrowej, dynamicznym mówcą, pełnym argumentów publicystą oraz niezmordowanym organizatorem. Jego marsze JOW wymagały wiele trudu organizacyjnego, ale były każdego roku kontynuowane.

W następnych latach często spotykałem się z prof. Przystawą, kiedy był nękany przez sądy jako krytyk gigantycznej grabieży Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego (FOZZ). Jako przewodniczący i założyciel Ruchu JOW, niezmordowanie przez ponad dwie dekady, promował konieczność zmiany ordynacji wyborczej z proporcjonalnej na większościową. Dzięki jego nieustannej pracy powstała silna ogólnopolska organizacja – ruch obywatelski, która obecnie stanowi silne zaplecze administracyjne ponownej próby zebrania podpisów koniecznych do referendum w sprawie zmiany ordynacji wyborczej. Po internetowym zgłoszeniu ponad 100 000 ochotników do zebrania tych podpisów do ZMIELENI.PL, lider tej akcji pan Paweł Kukiz dał prof. Przystawie honor złożenia pierwszego podpisu na nowym formularzu. Kilka godzin później zatrzymało mu się serce osłabione długą walką z chorobą i przejęte emocją tego wydarzenia. Mimo natychmiastowej reanimacji prof. Przystawa nie odzyskał przytomności aż do śmierci.

Dobrze pamiętam jego słowa, kiedy mu się poskarżyłem, że byłem zmęczony pracą polityczną w Polsce. Prof. Przystawa powiedział mi wtedy, żeby nigdy nie oczekiwać od Ojczyzny zapłaty ani wdzięczności i abym pamiętał ilu Polaków straciło życie w bezinteresownej walce o wolność.

Trudno mi tu w krótkim formacie tej eulogii opisać szczegóły ogromnego poświęcenia i pracy prof. Przystawy dla nas Polaków. Był on zawsze dla mnie przykładem bezinteresownego patrioty, w czasie, kiedy patriotyzm jest prawie zakazany na korzyść promowanego dziś przez nurtowe media kosmopolityzmu. Ale prof. Przystawa nigdy nie pozwolił na upolitycznienie jego organizacji, Ruchu JOW, ponieważ uważał, że wyborcza ordynacja większościowa powinna być dostępna dla wszystkich Polaków, bez względu na orientację i poglądy.

Odszedł od nas człowiek wielkiego formatu – gigant w walce o wolność i demokrację. Zostawił nam nadzieję, że po zmianie ordynacji wyborczej na większościową Polacy z czasem nauczą się, aby wybierać ludzi rozumnych, prawych i uczciwych na swoich reprezentantów do Sejmu i do Senatu. Mam nadzieję, że ten Jego testament stanie się ciałem według Jego woli. Wtedy w Polsce powstanie prawdziwa elita ludzi, którzy zadbają, aby Polska była kochającą matką a nie okrutną macochą.

Wszyscy wiemy, że nasz czas na tej ziemi jest ograniczony. A nasz koniec często bywa smutny i przykry. Ale przede wszystkim musimy pamiętać o długim życiu człowieka, który od nas odszedł i musimy cieszyć się z tego, co dlas nas za życia zrobił. A Ciebie Profesorze Przystawa zawsze zawsze będziemy pamiętać jako niezmordowanego patriotę, który nas przygotował do wielkiej zmiany stylu, w jakim będziemy wybierać naszych reprezentantów, naszych przyszłych liderów. Dzięki Ci za przyjaźń, troskę i wielki wkład pracy w rozbicie chmur nad Polską, aby nas ociepliło światło wolności.

Stanisław Tymiński
5 listopada 2012, Acton, Ontario, Kanada
www.rzeczpospolita.com

Uczestnik i organizator ZZ „Solidarność” w Wrocławiu, internowany w 1981 r., były radny Wrocławia. Założyciel i spiritus movens Ruchu Obywatelskiego na rzecz Jednomandatowych Okręgów Wyborczych. Autor wielu książek, tekstów prasowych i polemik internetowych, gorący patriota odkrywający błędy i patologie polityki wewnętrznej i życia samorządowego w Polsce. Autor wydanej ostatnio książki pt. Odkryj smak fizyki.

Tyle oficjalnego nekrologu. Ale te suche fakty wymagają uzupełnienia. Jerzy Przystawa to był przede wszystkim człowiek mądry i z wyobraźnią, patriota, naukowiec-humanista, wychowawca, człowiek budzący innych do życia i aktywności publicznej. Zadziwia dociekliwość i pryncypialność jego politycznych tekstów, dostępnych najczęściej tylko na portalach internetowych. Odwaga ocen, ale też ich intelektualna uczciwość, o co teraz nie łatwo. Przypomnę felieton z książki Transatlantyk z 8 września 1998 pod intrygującym tytułem: Balcerowicz & Buzek – Spółka z o.o. Albo jedno zdanie w felietonie z 13 kwietnia 1999: Jakich polskich interesów broni polski rząd pakując się w zbrojną awanturę na Bałkanach? Ale nie ograniczał się do ocen i narzekań – przede wszystkim czynnie promował aktywność badawczą i obywatelską.

Czy to organizując w okresie PRL-u międzynarodowe szkoły fizyki teoretycznej, które dla polskich fizyków stanowiły okazję do bezpośredniego kontaktu z nauką światową. Czy organizując we Wrocławiu pierwsze struktury NZSZ „Solidarność”, wspomagając innych działaczy swoją wyborną myślą i słowem? Czy, uchwyciwszy wątek śledczy Michała Falzmanna, obnażając przez lata procesów sądowych destrukcję finansów państwa po reformie Balcerowicza, zwaną aferą FOZZ. Czy wreszcie, gdy odkrywszy systemową, wręcz ustrojową przyczynę polskich afer i marnotrawstwa – partyjny charakter tworzenia Sejmu – powołał w 1992 r. do życia Obywatelski Ruch na rzecz Jednomandatowych Okręgów Wyborczych.

Organizował z jego pomocą konferencje, marsze publiczne, happeningi, portal internetowy www.jow.pl, wydając Biuletyny tego Ruchu. Publikował setki tekstów. Rzadko w niechętnych pismach krajowych, częściej w prasie polonijnej, najczęściej na forach internetowych. To „Nasza Polska”, nr 35 z dn. 25 września 2012, opublikowała bodaj ostatni jego tekst, pt. Paweł Kukiz, zmielony i zbuntowany.

Jerzy odrzucał minimalistyczną ambicję sięgania tylko po to, co w obecnych warunkach politycznych jest osiągalne. Walczył o rozwiązania konieczne, unikał ładnej drętwej mowy o sprawach marginalnych. Chciał nas, Polaków, wyrwać z martwoty politycznej, chciał naładowanych roszczeniami mieszkańców ziem między Odrą a Bugiem przemienić w Obywateli, którzy przez swych zaufanych reprezentantów zdecydowanie i z wyobraźnią opiekują się swą własnością – państwem.

Teraz, po kilkunastu latach działań Ruchu, prawie każdy u nas wie, co to jest JOW – angielski system wybierania do Sejmu ludzi, nie partii. System, w którym wyborcy w każdym niewielkim okręgu wyborczym sami wyłaniają kandydatów, by następnie zwykłą większością głosów wybrać na swego reprezentanta człowieka, któremu ta większość ufa. Teraz, AD 2012, prawie każdy też widzi, do czego prowadzi obecny system partyjnych list wyborczych, układanych przez liderów partii. Na portalu zmieleni.pl znajdziemy listę ponad 100 tysięcy osób popierających inicjatywę referendum z żądaniem wprowadzenia systemu wyborczego JOW.

Zmysł polityczny Jerzego kazał mu forsować jedną praktyczną mądrość – ludzie są w stanie skupić się wokół jednego hasła. Jeśli będą dwa – będzie też okazja do podziału. Ruch Obywatelski JOW przyjął ten punkt widzenia. Uznawszy za najważniejszą sprawę rozumny wybór ludzi zaufania do pełnienia władzy państwowej, realizować będziemy nadal, aż do skutku, ten testament patriotyczny naszego przywódcy i przyjaciela. Wybierać do Sejmu ludzi, nie partie.

Prof. Andrzej Czachor

Jerzy Andrzej Przystawa, urodził się 29 kwietnia 1939 roku w Czortkowie w woj. tarnopolskim, był specjalistą w zakresie kwantowej teorii ciała stałego i profesorem fizyki teoretycznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Wykładał i pracował także w Cornell University oraz w Stony Brook State University w USA, w Uniwersytecie Paryskim w Orsay, w Uniwersytecie Dundee w Wielkiej Brytanii, w Uniwersytecie w Zagrzebiu, Chalmers University of Technology w Goeteborgu, International Centre for Theoretical Physics w Trieście, w Universytecie w Palermo i w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą. Trzykrotnie, od roku 1982, odmawiał zgody na nadanie mu tytułu naukowego profesora, usiłując w tak dramatyczny sposób spowodować szerszą dyskusję nad opłakanym stanem polskiej nauki i położeniem nauczycieli. Nie przyjął też nigdy przyznawanych mu odznaczeń.

W roku 1980 zaangażował się w działalność w NSZZ Solidarność. Po ogłoszeniu stanu wojennego organizował strajk na Uniwersytecie Wrocławskim oraz pierwszy podziemny Regionalny Komitet Strajkowy Solidarności Dolnego Śląska. Aresztowany w roku 1982, był następnie internowany w więzieniu w Nysie. Po wyjściu z więzienia założył i kierował podziemnym wydawnictwem „Oficyna Niepokornych”. Opublikował od tego czasu około tysiąca artykułów głównie na tematy związane z mutacjami obecnej ordynacji wyborczej w Polsce, której fundamentalne wady uważał za praprzyczynę słabości ustrojowej Państwa.

W 1989 roku, nie godząc się z polityką Okrągłego Stołu i chcąc doprowadzić do odbudowy Związku Solidarność przystąpił do t.zw. Porozumienia Szczecińskiego na rzecz demokratycznych wyborów w NSZZ Solidarność. Został wybrany członkiem Sekretariatu Krajowego tego Porozumienia. Po II Zjeździe Solidarności wystąpił oficjalnie ze Związku. W latach od 1990 do 1998 roku był radnym Rady Miejskiej Wrocławia, ale widząc nieskuteczność działania nie zgodził się na kandydowanie po raz trzeci.

W czerwcu 1991, razem z prof. Mirosławem Dakowskim z Warszawy, wystąpił do Prokuratora Generalnego z powiadomieniem o tzw. „aferze FOZZ” w oparciu o materiały uzyskane od inspektora NIK, Michała Falzmanna. Po śmierci Falzmanna, wraz z M. Dakowskim, opublikował książkę „Via bank i FOZZ”, w której przedstawiono mechanizmy rabunku finansów publicznych. Przez kilkanaście lat był nękany nieskutecznymi lecz dotkliwymi procesami sądowymi wytoczonymi przez osoby zamieszane w aferę FOZZ, nawet jeśli chodziło o aferzystów finansowych, którzy uciekli za granicę.

W 1992 roku zainicjował Ruch Obywatelski na Rzecz Jednomandatowych Okręgów Wyborczych (JOW) i opublikował kilkanaście książek i broszur na ten temat. Organizował liczne konferencje, demonstracje i „Marsze JOW na Warszawę”, był autorem niezliczonych audycji radiowych i artykułów prasowych w otwartych mediach. Materiały te były zamieszczane także za granicą przez polskojęzyczne stacje radiowe i czasopisma w USA, Kanadzie, a nawet w Australii. Prowadził stałą i szeroką działalność odczytową i informacyjną, szczególnie dla młodzieży.

Miał przekonywującą wizję naprawy podstaw ustroju Rzeczypospolitej i służbie Rzeczypospolitej poświęcił całe swoje życie. Zapisał się w historii Polski wieloletnią i zdeterminowaną działalnością mającą na celu uzdrowienie ustroju Polski przez adaptację najbardziej skutecznej ordynacji wyborczej, jaką w wysokorozwiniętych krajach Zachodu okazały się jednomandatowe okręgi wyborcze i związane z nimi zasady ordynacji większosciowej. Przez wszystkie lata działalności działał mimo wymuszonej ciszy w mediach zarówno w stosunku do postulatu JOW, jak i szczegółów afery FOZZ. Pozostawił zrozumienie i poparcie dla wypróbowanej koncepcji JOW wśród setek tysięcy polskich wyborców.

Jerzy Przystawa był wzorem postaw obywatelskich dla wszystkich Polek i Polaków. Był bowiem wielkim patriotą i rzecznikiem nas wszystkich. Dobrze i owocnie wpisał się do powikłanej i bolesnej historii naszego narodu, a pamięć o Nim i Jego słowa pomogą nam zachować rozwagę, nadzieję i mądrość w XXI wieku. Polska przestrzeń patriotyczna i naukowa straciła wybitnego uczestnika i nieustraszonego mentora. Pamięć o życiu i owocnej działalności publicznej prof. Jerzego Przystawy nigdy nie zaginie.

Nekrolog przygotował prof. Krzysztof Cena

Prof. Jerzy Przystawa (www.prezydent.pl)

Spotkanie zainicjował Daniel Burzyński, przedsiębiorca z Koszalina, znany także jako „Buli”, gitarzysta, basista, wokalista i perkusista, który grał w wielu koszalińskich zespołach rockowych m.in. Skundoom, The Roll’m’ops, a obecnie Kalosz Laszlo i XeroA0. Pojawili się również koszalińscy „woJOWnicy” – Tadeusz Rogowski, Stefan Romecki i Tadeusz Wołyniec – uczestnicy Ruchu Obywatelskiego na Rzecz Jednomandatowych Okręgów Wyborczych, założonego w 1993 roku przez profesora Uniwersytetu Wrocławskiego Jerzego Przystawę. Ruch jest obecny w Koszalinie już od dwunastu lat i zalicza się do najważniejszych placówek na JOW-owskiej mapie Polski.

Foto 1. Spotkanie koszalińskiej grupy Zmieleni.pl w klubie Inferno Cafe na Rokosowie
Foto 2. Daniel Burzyński, koordynator Zmieleni.pl w Koszalinie.

Większość spotkania przebiegła na dyskusji o jednomandatowych okręgach wyborczych, ich zaletach oraz przewadze nad systemem proporcjonalnym, który w Polsce przybrał wyjątkowo złowieszczą formę, pozbawiając obywateli biernego prawa wyborczego, chociaż formalnie mają je zagwarantowane w konstytucji. Państwo Polskie szybko zamienia się w państwo oligarchiczne, zawłaszczone przez partie polityczne, z których żadna nie używa w swojej nazwie słowa „partia”, wiedząc, jak reagują na nie Polacy. Wprowadzenie systemu JOW jest jedyną i chyba ostatnią szansą na pokojową wymianę skorumpowanych elit w naszym kraju. Uczestnicy spotkania byli zgodni co do tego, że obecny partyjniacki system polityczny jest przyczyną większości patologii państwa i życia publicznego.

Wybrano koordynatora ruchu Zmieleni.pl na Koszalin. Został nim Daniel Burzyński. Już za kilka dni, 13 października w Łodzi, odbędzie się pierwsze ogólnopolskie spotkanie lokalnych koordynatorów ruchu, w którym uczestniczyć będzie Paweł Kukiz, a ze strony Ruchu Obywatelskiego JOW, prezes Wojciech Kaźmierczak, Patryk Hałaczkiewicz, koordynator sztabu Zmieleni.pl z Wrocławia oraz prelegenci prof. Tomasz Kaźmierski z Uniwersytetu w Southampton w Anglii i dr Zdzisław Ilski z Politechniki Wrocławskiej. Ruch Zmieleni.pl opiera swoje działania na organizacyjnej i merytorycznej pomocy Ruchu Obywatelskiego JOW. (red)

Dzięki przychylności pana Bogdana Ludkowskiego w jego Hotelu „Niezły Młyn” w Czeszowie zebrał się Zarząd Stowarzyszenia na rzecz Zmiany Systemu Wyborczego i około 20 aktywnych uczestników Ruchu JOW z całej Polski, m.in. z Dąbrowy Górniczej, Koszalina, Krakowa, Lubina, Nysy, Poznania, Warszawy i Wrocławia. Główną częścią spotkania było formalne zebranie Zarządu, na którym rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu zgłosił dotychczasowy prezes prof. Jerzy Przystawa. Po dyskusji Zarząd stosunkiem głosów 5:1:1 wybrał nowego prezesa, którym został pan mgr inż. Wojciech Kaźmierczak z Wrocławia. Obecnie skład Zarządu przedstawia się następująco:

1. Prezes Zarządu – Wojciech Kaźmierczak, Wrocław
2. Wiceprezes – Tadeusz Browarek, Warszawa
3. Skarbnik – Włodzimierz Urbańczak, Poznań
4. Członek – Jerzy Przystawa, Wrocław
5. Członek – Janusz Sanocki, Nysa
6. Członek – Edward Wóltański, Lubin
7. Członek – Remigiusz Zarzycki, Warszawa

Czeszów, 22 września 2012. Prof. Jerzy Przystawa, twórca Ruchu Obywatelskiego JOW i wieloletni przewodniczący stowarzyszenia na rzecz JOW, składa gratulację swojemu następcy na funkcji prezesa, Wojciechowi Kaźmierczakowi.

Po wyborach rozpoczęła się trwająca wiele godzin dyskusja programowa kontynuowana również w niedzielę przy śniadaniu.

Pan Remigiusz Zarzycki przedstawił zebranym warszawską inicjatywę założenia kawiarni na Placu Konstytucji pod nazwą konstytucja.pl. W kawiarni odbyło się już wiele spotkań. Ostatnie z bardzo licznym udziałem wojowników – 15 września.

Omówiono szczegółowo pracę Biura Krajowego JOW z niezwykle aktywnym zaangażowaniem Patryka Hałaczkiewicza, swego rodzaju sekretarza i koordynatora akcji zmieleni.pl.

Nasz rumuński wojownik pan Cornel Calomfirescu przedstawił bardzo ciekawy obraz sytuacji politycznej w Rumunii.

Ciekawym akcentem spotkania były pięknie wykonane postery Ruchu JOW przygotowane przez pana Antoniego Kornackiego z Wrocławia.

Wielką atrakcją spotkania była obecność najmłodszych wojowników Agnieszki Krajewskiej i Pawełka Kaźmierczaka z mami. Paweł Kaźmierczak paradował w specjalnej koszulce JOW.

Inną atrakcją spotkania stanowiły nowe książki: „Plastikowy delfin” Romualda Lazarowicza i „Amazonki Boga” Tadeusza Rogowskiego. Obaj Autorzy byli na spotkaniu. Autorom gratulujemy, a wszystkich zachęcamy do kupienia i czytania.

Niestety żałujemy, że na spotkanie nie mógł przybyć Paweł Kukiz, którego choroba zapędziła do łóżka. Życzymy mu szybkiego powrotu do zdrowia, bo jego aktywna działalność publiczna jest niezbędna dla rozwoju Ruchu JOW i zainicjowanej przez niego akcji zmieleni.pl.

Czeszów koło Trzebnicy, 22-23 września 2012

969 respondentom zadano następujące pytanie: czy jest Pan(i):

1) za wybieraniem posłów do Sejmu w jednomandatowych okręgach wyborczych, gdzie posłem zostaje ten, kto otrzyma najwięcej głosów poparcia,
2) za obecnie stosowanym systemem wyborczym z wielomandatowymi okręgami wyborczymi, głosowaniem na partie a następnie przeliczaniem według formuły d’Hondta, sumy uzyskanego, partyjnego poparcia na mandaty poselskie?

Mariusz Wis podczas manifestacji Ruchu JOW w Warszawie, w październiku 2011.

52, 4% badanych opowiedziało się za koncepcją wyborów w jednomandatowych okręgach wyborczych (JOW), 22,1% ankietowanych jest za obecną formułą wyborów partyjnych, tzw. proporcjonalnych (WP), 25,4% respondentów skreśliło opcję trudno powiedzieć, a 0,1% zapytanych odmówiło odpowiedzi. [2] Wynika z tego, że prawie 75% biorących udział w badaniach miało na ten temat własny pogląd. To oni najprawdopodobniej uczestniczą w głosowaniach wyborczych i referendach.

Zwolennicy JOW

Zajmijmy się więc tymi, którzy opowiedzieli się za JOW lub WP. Okazuje się, że poglądy polityczne są dla nich bez znaczenia, aby poprzeć jedną lub drugą opcję techniki wyborczej. Za JOW jest 71% z poglądami lewicowymi, 73% centrowymi i 72% prawicowymi. Wiek różnicuje respondentów w poparciu dla JOW od 62% w grupie 18-24 lat do prawie 75% w grupie 55-64 lata. Wykształcenie rozwarstwia zwolenników JOW od 65% dla ludzi w wykształceniem podstawowym do 76% z wyższym. Ciekawe światło rzuca skorelowanie powyższych danych z udziałem w ostatnich wyborach [4]. Otóż grupą najaktywniejszą w wyborach są osoby z przedziału wiekowego 55-65 lat, prawie 72% i posiadające wykształcenie wyższe, prawie 76%. Wynika z tego, że spośród tych, co w ogóle chodzą na wybory, zwolennicy JOW dominują.

Interesująco przedstawia się poparcie dla JOW w grupach społeczno-zawodowych, pracujących. Absolutny prym wodzą robotnicy wykwalifikowani, którzy są w 84% za JOW. Drugie miejsce – 78% za JOW, zajmuje średni personel techniczny i pracownicy administracyjno-biurowi. Na końcu poparcia – 61%, plasują się pracujący na własny rachunek. Spośród biernych zawodowo w poparciu dla JOW przewodzą renciści i emeryci – 73%, dalej idą uczniowie i studenci – 60%, bezrobotni – 55%, a zamykają listę gospodynie domowe i inni z wynikiem – 48%. To jedyna opcja w całych badaniach, która plasuje zwolenników JOW poniżej 50% spośród tych co mają na ten temat własne zdanie.

W przypadku dochodów przypadających na jedną osobę, największy procent zwolenników JOW można znaleźć w przedziale 1001-1500 zł – 76% Najmniejszy, bo tylko 55% w grupie posiadających dochody do 500 zł. Zwolennicy JOW w ilości 78% zamieszkują miasta od 20-100 tys. mieszkańców. W pozostałych miastach i wsiach za opcją wyborów w JOW opowiada się ok. 68% mieszkańców. Jeśli chodzi o płeć to JOW popiera 73% mężczyzn i 69% kobiet.

Powyższe wyniki wskazują na to, że polski lud, wbrew zaklęciom polityków, opowiada się, w swej większości, nie za obecną, a za jednomandatową techniką wyborów do Sejmu. Najbardziej zaskakującym jest fakt, że większość polskiego społeczeństwa preferuje JOW, mimo iż Polska nigdy, od 1918 roku, nie wybierała Sejmu w ten sposób. Ba, ani polska politologia, ani publicystyka, ani media nigdy nie objaśniali i nadal nie objaśniają Polakom skutków politycznych wynikających z JOW, a mimo to ludzie w swej większości są na Tak dla JOW.

Okazuje się, że w obecnym świecie swobodnego przepływu informacji, nie jest problemem porównać to co mamy w naszej polityce z tym, co jest oddalone o 2 godz. lotu, choćby w Wielkiej Brytanii, gdzie pracuje i studiuje ponad milion Polaków. Odpowiadający na pytania CBOS widocznie nie mieli wątpliwości, że wybieranie człowieka, a nie partii to jest właśnie to, co odpowiadałoby najbardziej większości społeczeństwa, że to jest droga do prawdziwej demokracji przez duże D i właściwy kurs ku społeczeństwu obywatelskiemu.

Dla kogo JOW?

Na pewno dla obywateli i rozwoju demokracji, o czym nie trzeba nikogo przekonywać, bo to wręcz paradygmat. Ale i obecne partie mogą odnieść wymierne korzyści polityczne przyjmując programowo postulat JOW. Nie dotyczy to partii władzy, Platformy Obywatelskiej, w jej przypadku, ustanowienie JOW mogłoby stać się przyczyną utraty pierwszoplanowej pozycji politycznej. Jak wykazał w swoich badaniach politolog, ekspert i dyrektor Międzynarodowej Fundacji Systemów Wyborczych, dr Michael Pinto-Duschinsky, w ciągu 50 lat od II wojny w czterech krajach (Wielka Brytania, Kanada, Indie, Nowa Zelandia) z modelem jednomandatowych okręgów wyborczych (JOW) rządzący zostali usunięci przez wyborców w 25 na 58 wyborów. Natomiast w czterech innych krajach (Niemcy, Włochy, Japonia, Szwajcaria) z systemem wyborów tzw. proporcjonalnych (WP), podobnych w skutkach politycznych do naszego, główna partia rządząca, nigdy nie została odsunięta od władzy przez wyborców w rezultacie 54 wyborów [3]. Nie dziwię się Platformie, że nie czyni nic dla realizacji swojego sztandarowego postulatu z okresu, gdy władzę chciała zdobyć. Z punku widzenia jej obecnego interesu – być u władzy jak najdłużej – ustanowienie JOW, działałaby wbrew temu celowi. Dziwię się natomiast opozycji, że nie włącza do swoich programów JOW. Wymaga to jednak wzniesienia się szefów partii ponad swój personalny interes na rzecz sukcesu całej formacji. Bez zmiany systemu wyborczego na JOW władzy w Polsce w dającej się przewidzieć przyszłości opozycja nie zdobędzie. Hasłami i wiecami tego nie da się osiągnąć, trzeba uwierzyć nauce i doświadczeniom płynącym ze świata.

Całkowicie uprawnione jest postawienie tezy, że na przykład, powstanie nowej partii jednoczącej lewicę, powiedzmy o nazwie Partia Pracy, przyjmującej postulat programowy JOW, najprawdopodobniej przyciągnąłby, jak wykazały badania CBOS, wielu zwolenników, szczególnie w obszarze pracobiorców. JOW na rynku idei politycznych nie ma konkurencji, dzięki swojej przejrzystości, prostocie i nie do obalenia sile argumentów. Można pójść dalej i postawić kolejną tezę, że gdyby PiS realnie dążyło do przejęcia rządów na drodze uzyskania sejmowej większości, powinno samo zainicjować i zażądać ustanowienia JOW w 100 procentach okręgów wyborczych. Platforma zostałaby wówczas postawiona pod ścianą wobec swojego pierwotnego postulatu programowego. Obecnie PO lansuje ordynację mieszaną, która jest de facto hybrydą WP nie zmieniających skutków politycznych, o czym dobrze wiedzą eksperci systemów wyborczych i nieliczni politycy. Warto w tym miejscu przypomnieć, że również PiS, w czasach gdy miało władzę proponowało ordynację mieszaną (koncepcja Dorna), aby tak na wszelki wypadek, neutralizować przeciwnika, który mógłby odnowić swoją aktywność na polu JOW, zjednując tym rzesze wyborców. Obecne odejście Platformy od pełnego JOW czyni niczyją tę ideę, która jest do wzięcia i zagospodarowania politycznego. Kto pierwszy wyciągnie po nią rękę, wygra. Jeśli nikt tego nie uczyni, władza pozostanie tam gdzie obecnie jest.

JOW od Prezydenta RP?

Przedstawione, najbardziej miarodajne badania w naszym kraju wykazały, że istnieje bardzo duże zapotrzebowanie społeczne ustanowienia jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu. Aby wyjść naprzeciw oczekiwaniom obywateli powinno się skorzystać z instytucji demokracji bezpośredniej, czyli referendum. Takie referenda o kształt ordynacji wyborczej do parlamentów odbyły się ostatnio w Rumunii, 25 listopada 2007 r., zarządzone przez obecnego prezydenta Traiana Basescu oraz w Wielkiej Brytanii, 5 maja 2010 r., przeprowadzone przez premiera Davida Camerona. Po jednym, jak i drugim zebrano wiele cennych doświadczeń, które mogą okazać się wielce przydatne do organizacji w Polsce takiego przedsięwzięcia politycznego.

Wydaje się, że Prezydent, Bronisław Komorowski, deklarujący się zwolennikiem JOW, nie powinien mieć z zarządzeniem referendum, jak i uzyskaniem zgody Senatu większych problemów. Jedyny dylemat powinien brzmieć, kiedy je przeprowadzić. Jeżeli pan Prezydent przewiduje ubiegać się o reelekcję, to najlepszym momentem referendalnym powinien być czas wyborów prezydenckich. Ludzie udający się do referendum i mający pogląd za lub przeciw JOW, bez względu jaką opcję polityczną popierają, według CBOS, już dziś, bez kampanii propagandowej, w miażdżącej przewadze 70:30, powiedzieliby TAK DLA JOW.

Tak więc, sukces polityczny Prezydenta RP wydaje się być murowany, a tym samym jako inicjator fundamentalnych zmian ustrojowych, ma szansę naprawienia polskiej spsiałej polityki i przekształcenia Sejmu w instytucję dostojną, szacowną i przewidywalną. Gdyby się powiodło, Bronisław Komorowski przeszedłby do historii, podobnie jak Charles de Gaulle, twórca JOW we Francji w 1958, kiedy to siłą swojego autorytetu wymusił na parlamencie nową, jednomandatową ordynację, sprawcę przemiany polityki francuskiej z degrengolady partyjnictwa na przyzwoitość obywatelską, nazywaną odtąd V Republiką.

Na idei JOW nie można politycznie stracić a wszystko zyskać.

Mariusz Wis

Bibliografia:

[1] CBOS, Zaufanie społeczne, BS/29/2010 http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2010/K_029_10.PDF
[2] CBOS (2011), Wyniki badania ilościowego, CBOS, badania dla Fundacji im. J. Madisona, Warszawa, listopad 2011 r.
[3] Pinto-Duchinsky M. (1999), Jak pozbyć się złego rządu? Wady systemu proporcjonalnego i zalety modeli westminsterskiego, [w:] Nowa ordynacja wyborcza: zmiana czy trwałość? (red) A. Wołek, Warszawa.
[4] CBOS (2011), Wybory 2011 w badaniach CBOS, Komunikat OiD21, tab. Q52

Mariusz WIS jest prezesem Fundacji im. J. Madisona Centrum Rozwoju Demokracji – JOW. Publikuje m.in. na łamach „Rzeczpospolitej”.

Trasa przemarszu wiodła od ronda Dmowskiego, Alejami Jerozolimskimi do ronda de Gaulle’a, następnie ulicami Nowy Świat i Krakowskim Przedmieściem, do pałacu Prezydenckiego. Stąd, po złożeniu petycji, zaplanowano krótki już przemarsz pod Centralną Bibliotekę Rolniczą przy Krakowskim Przedmieściu, gdzie zorganizowano konferencję Ruchu JOW. Po raz pierwszy manifestacja odbywała się w dzień powszedni, zainteresowanie było więc większe niż podczas poprzednich marszów sobotnich. Mniej liczna niż zwykle grupa, ale dobrze otransparentowana i oflagowana, doskonale widoczna i bardzo aktywna, wywoływała duże wrażenie, udowadniając, że siła manifestacji nie w ilości się zawiera, ale w jakości i determinacji. „To nie jest manifestacja do jakich przywykliście” – mówił do Warszawiaków prof. Jerzy Przystawa. „My nie przyjechaliśmy tutaj, żeby coś wywalczyć dla siebie, jakieś podwyżki czy przywileje. My jesteśmy tutaj dla sprawy wspólnej, która dotyczy nas wszystkich.” Rozdaliśmy mnóstwo ulotek wyjaśniających ideę JOW. Dzięki specjalnemu samochodowi z nagłośnieniem, który towarzyszył nam przez cała drogę, wysłuchały nas tysiące mieszkańców stolicy, studentów, turystów.

WARSZAWA 2011 (zdjęcia) – cały artykuł

W ostatnia niedzielę wybieraliśmy partie, mimo że krzyżyk stawialiśmy przy nazwisku, które wcześniej na listę wybrały właśnie partie. My, obywatele mogliśmy sobie powybierać spośród wcześniej już wybranych. Bez zgody partii nikt sam do wyborów stanąć nie może. Takie mamy prawo, preferujące wybory partyjne.

Ale świat demokratyczny np. USA czy Wielka Brytania wybiera całkowicie odwrotnie. Po pierwsze, każdy obywatel może łatwo sam stanąć do wyborów, a wyborcy autentycznie wybierają człowieka, a nie partie. Po drugie, dopiero z sumy zwycięstw personalnych wychodzi zwycięstwo partii. Aby móc tak właśnie wybierać, obywatelsko, a nie partyjnie, potrzebne są do tego jednomandatowe okręgi wyborcze (JOW) w całym kraju.

Manifestacja Ruchu JOW w Warszawie, 9 października 2011.

Właśnie o taki obywatelski sposób wybierania Sejmu upomniał się Obywatelski Ruch na rzecz JOW, którego działacze 6 października zjechali do Warszawy, aby w formie Marszu o JOW, zanieść petycję do Prezydenta RP. Za swoje własne pieniądze przybyli aktywiści Ruchu z różnych stron Polski: z Krakowa, Lublina, Koszalina, Wrocławia, Łodzi, Poznania, Dąbrowy Górniczej i Warszawy. Marsz rozpoczął się w centrum stolicy, zatrzymując się pod pomnikiem Charles’a de Gaulla, francuskiego męża stany, który w 1958 r., siłą swojego autorytetu spowodował, że parlament francuski zmienił ordynację wyborczą, wówczas zupełnie podobną do naszej obecnej, na JOW. Francja degradowana przez partyjny system wyborczy, po ustanowieniu JOW odżyła, a parlament stał się szacowny, i przewidywalny. Polityka z rzeczy nędznej i byle jakiej, za sprawą JOW, przeistoczyła się w dostojną i przestała uwłaczać swoim wyborcom.

Następnie Marsz przeszedł koło Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie przez megafony zachęcano studentów, aby zainteresowali się JOW, tą na wskroś obywatelską techniką wybierania swoich przedstawicieli do Sejmu RP. Przypomniano, że 5 maja tego roku Wielka Brytania miała referendum o sposób wybierania parlamentu. 70 % Brytyjczyków powiedziało – TAK dla JOW.

Marsz zakończył się pod pałacem Prezydenta RP, gdzie delegacja liderów Ruchu JOW przedłożyła Prezydentowi Bronisławowi Komorowskiemu petycję o zarządzenie referendum, w którym obywatele suwerennie, po raz pierwszy w historii Polski, wypowiedzą się, w jaki sposób chcą powoływać swych reprezentantów do Sejmu: czy tak jak dotychczas – przez głosowanie na wieloosobowe listy partyjne, czy metodą większościową, wybierając posłów w 460 jednomandatowych okręgach wyborczych, z równym dla wszystkich prawem do kandydowania? Teraz czekamy na odpowiedź.

A tak swoją drogą, ciekawym byłoby dowiedzieć się jaki procent polskiego społeczeństwa powiedziałoby, „TAK dla JOW”, w referendum, w którym padłoby pytanie:

Czy zamiast obecnie używanego w Polsce systemu wybierania posłów do Sejmu, powinien być ustanowiony system większościowy z jednomandatowymi okręgami wyborczymi, w których posłem, w jednej turze głosowania, zostaje kandydat uzyskujący najwięcej głosów poparcia.

Mariusz Wis

Mariusz Wis – sygnatariusz petycji do Prezydenta, prezes Fundacji im. J. Madisona Centrum Rozwoju Demokracji – JOW

Jakoś tak się ułożyło, że Bronisław Komorowski, wtedy jeszcze tylko poseł Platformy Obywatelskiej (organizującej tę akcję referendalną) i szef jej mazowieckiej struktury, a potem Marszałek Sejmu i wreszcie Prezydent Państwa jakoś , w nawale obowiązków, o tym zobowiązaniu zapomniał. Kiedy w tym roku Prezydent podpisał ustawę o JOW do Senatu (nota bene, tego samego Senatu, który w tej akcji podpisowej obiecywał zlikwidować!), uznaliśmy, że czas zapytać o tę najważniejszą sprawę: o JOW w wyborach do Sejmu.

Niestety, Pan Prezydent nie znalazł wolnej chwili na spotkanie z przedstawicielami Ruchu. Scedował to na swego doradcę ds. kontaktów z partiami i środowiskami politycznymi. Nie okazał nawet takiej kurtuazji, z jaką spotkaliśmy się dwa lata temu, gdy w imieniu Prezydenta RP – zdecydowanego przeciwnika JOW – przyjął nas Szef Kancelarii, min. Piotr Kownacki, który znalazł czas i na rozmowę, i na uprzejme przyjęcie, a nawet wyszedł na ulicę, żeby konferować z maszerującymi wojownikami!

Manifestacja Ruchu JOW w Warszawie, 9 października 2011.

Nasz Marsz nie był wielkim sukcesem. 2/3 jego uczestników, to woJOWnicy, którzy dotarli do Warszawy po morderczych podróżach z Wrocławia, Koszalina, Krakowa, Szczecina, Wałbrzycha, Lubina.. , a tylko skromną 1/3 ci, którzy mieli najbliżej i najłatwiej, dla których wystarczyło wsiąść po prostu w tramwaj czy metro, a nawet, całkiem zwyczajnie podejść kilkaset metrów piechotą. Nasz spacer Alejami Jerozolimskimi, czy warszawskim odpowiednikiem rzymskiej Via Condotti, nie wywołał entuzjazmu i ochoty dołączenia się. Najbardziej przykre, jak i przy poprzednich okazjach, było nasze przejście pod murami najważniejszej polskiej uczelni wyższej, z której wyległy liczne grupy studentów.

Do tej elity młodej polskiej inteligencji nie dotarło jeszcze zrozumienie znaczenia naszego postulatu ustrojowego, nadal z uśmieszkiem lekceważenie przygląda się gromadzie tych, starszych już przeważnie, dziwaków, którzy domagają się, żeby mieli oni takie same prawa wyborcze, jakie mają studenci Wielkiej Brytanii, Kanady, USA, Australii, Francji czy Indii! W tym swoim lekceważeniu nie odbiegają od swoich profesorów i nauczycieli akademickich, z których też ANI JEDEN nie zaszczycił swoim udziałem naszego Marszu!

Ta postawa tego Uniwersytetu Numer 1 w Polsce pozostaje, od lat. niezmienna. W roku 2003, po I Marszu Na Warszawę, pisałem do ówczesnego Rektora UW:

Wydawało nam się, Magnificencjo, że miejscem właściwym dla zakończenie tej oryginalnej akcji są mury Uniwersytetu Warszawskiego. Wydawało nam się, że byłoby nietaktem z naszej strony, gdybyśmy, otwierając dyskusję fundamentalnej sprawy ustrojowej, ten Uniwersytet pominęli i zebrali się w innym miejscu. Dlatego zwróciliśmy się do Władz Rektorskich z propozycją odbycia konferencji kończącej marsz właśnie w Auli Uniwersytetu Warszawskiego.
Ze zdumieniem i niewiarą przyjąłem informację, że Władze Uniwersytetu domagają się od nas wysokiej opłaty za udostępnienie nam sali i że ta opłata musi być uiszczona awansem! Pracując 40 lat na dużym, aczkolwiek, zdaję sobie sprawę, prowincjonalnym polskim uniwersytecie nie wyobrażałem sobie, że Władze Uniwersytetu mogą ingerować w sprawy tak banalne jak ustawienie stolika z materiałami informacyjnymi czy powieszenie transparentu!
Niestety, Magnificencjo, tak się właśnie stało. Nikt z przedstawicieli Władz Uczelni nie zechciał nas powitać, na sali nie zauważyłem ani jednego profesora Uniwersytetu Warszawskiego, natomiast strażnicy pokazali mi, na piśmie, surowe zakazy wystawienia stolika z materiałami na chodniku, zakazy postawienia nawet przenośnego transparentu informującego o konferencji. Widziałem zdumione twarze młodych ludzi, którzy z takim zapałem i ofiarnością przebyli tę, mimo wszystko uciążliwą i wyczerpującą trasę, i widziałem zaskoczenie na twarzach prezydentów i burmistrzów miast polskich, którzy w tej konferencji wzięli udział.
Fakty te trudno zrozumieć i dlatego piszę do Pana Rektora, gdyż, contra spem spero, że może wszystko to było wynikiem jakiegoś fatalnego nieporozumienia? Ufam, że odpowiedź Jego Magnificencji te wątpliwości wyjaśni i pozwoli nam mieć nadzieję, że Uniwersytet Warszawski jest właściwym miejscem do dyskutowania ważnych dla Polski spraw i że ludzie, którzy wkładają wielki wysiłek w próby naprawy Rzeczypospolitej, mogą liczyć na przychylność, zrozumienie i właściwą atmosferę w jego murach.

Niestety, minęło 8 lat i obraz jest ten sam. Przez te wszystkie lata, ani nauczyciele akademiccy tego Uniwersytetu, ani ich akademiccy uczniowie, nie wykazali żadnego zainteresowania postulatem, żeby w III RP Izbę Ustawodawczą wyłaniano tak, jak w najważniejszych krajach świata uchodzącego za demokratyczny. Nawet kiedy Platforma Obywatelska przeprowadziła tę akcję, którą premier Donald Tusk określił, jako „największą akcję polityczną od roku 1989”, społeczność akademicka Uniwersytetu Warszawskiego wzruszyła ramionami: nie interesuje nas to!

Konferencje JOW odbywały się na uniwersytetach Wrocławia, Krakowa, Szczecina, Kielc, Lublina, w Białostockiej Akademii Medycznej, wyższych szkołach Poznania, Krosna, Suchej Beskidzkiej, Jeleniej Góry, na ratuszach Poznania, Gdańska, Zielonej Góry, Szczecina, Ostrowa Wielkopolskiego, Grodziska Mazowieckiego – zamknięte przed nami pozostały najważniejsze uczelnie Miasta Stołecznego Warszawy.

Dzisiaj odbywają się wybory parlamentarne. Pierwszy raz w nowożytnej historii Polski senatorów wybieramy w jednomandatowych okręgach wyborczych. Ruch Obywatelski na rzecz JOW zwrócił się do kandydatów na stanowiska senatorskie z zaproszeniem do wsparcia naszego Marszu, do poparcia naszego postulatu ustrojowego! Z kandydatów do Senatu w Warszawie i okręgach okołowarszawskich, na zaproszenie nie odpowiedział nikt i ani jeden nie był łaskaw pokazać się na Marszu!

Wobec ogromnych trudności komunikacyjnych w dotarciu do Warszawy z odległych miejsc w Polsce liczyliśmy, że tym razem większy udział w naszej akcji weźmie Stolica Polski. Najbardziej popularny polski polityk internetowy, Janusz Korwin-Mikke, który ma ok. 70 tysięcy facebookowych fanów, wezwał swoich sympatyków, żeby razem z nim na Marsz. Podobne wezwanie wystował p. Marek Jurek, szef ambitnej partii politycznej. Do tego samego wezwała Mazowiecka Wspólnota Samorządowa, popularne portale internetowe „Nowy Ekran”, „Prawica.Net”, „Salon.24”. Portale te mają wiele tysięcy czytelników i fanów….

Czy to możliwe, że ta postawa Warszawy wynika stąd, ze Warszawa wie coś, o czym nie wie prowincja, o czym nie wie Wrocław, Koszalin, Kłodzko, Białystok? Cóż by to mogło być?

Kilka miesięcy Londyn, a razem z nim całe Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, żyli wielkim, historycznym referendum o ordynację wyborczą. Pytano ich, czy nie przeszkadza im to, czego tak bardzo boją się politycy polscy, systemu JOW o nazwie „First Past The Post”? 70% brytyjskich wyborców odpowiedziało „nie, nie przeszkadza nam wcale! Chcemy, żeby tak było nadal!”

Ta informacja została przed mieszkańcami Warszawy ukryta. Nie poświęciły jej żadnej uwagi wszystkie mieszczące się tutaj rozgłośnie telewizyjne i radiowe, nie pisały o tym stołeczne gazety! Naprawdę, bardzo tajemna ta tajna wiedza, która by mogła wyjaśnić opisywaną tutaj postawę mieszkańców Stolicy.

Już wiele lat temu zrodził się we wrocławskich głowach pomysł: żeby nadać Warszawie niepodległość! Jest to przedsięwzięcie proste, bo wszystko do tego potrzebne już ma: premiera i rząd, i wszystkie ministerstwa, i wszystkie urzędy centralne. Da sobie radę! Może wtedy i reszta Polski zacznie żyć normalnie.

Jerzy Przystawa

Odpowiedź jest prosta: bo walczą o władzę! W programie żadnej z partii nie przeczytamy o tym podstawowym, zasadniczym celu ich walki, jakim jest władza! Wszędzie czarują nas zapewnieniami, jak nam będzie dobrze, jeśli przypadkiem pozwolimy im zdobyć wpływy i władzę.

Ruch Obywatelski na rzecz Jednomandatowych Okręgów Wyborczych różni się od nich wszystkich tym, że nie jest ruchem walczącym o władzę. My domagamy się prawdziwej reformy państwa, mamy jeden, konkretny postulat ustrojowy, którego wprowadzenie nie wymaga żadnych nakładów pieniężnych, który można wprowadzić w życie „jednym machnięciem żuchwy”. Nie jest to postulat wymyślony przez jakieś wynajęte „think-tanki”, nie jest to jeden z tych genialnych pomysłów, które każdego dnia przychodzą do głowy amatorskim politykom, ale jest to postulat sprawdzony na świecie, funkcjonujący w przodujących krajach demokratycznych od ponad 200 lat.

Co więcej: jest to postulat, który rządząca Polską partia już przed laty ogłosiła jako swój postulat sztandarowy, a premier tej partii zapewniał nas publicznie, że „nie spocznie, dopóki nie wprowadzi go w życie”. Teraz, ten sam premier sformułował „21 Postulatów Programowych”, ale wśród tych „21” na próżno szukać tego, do realizacji którego wielokrotnie się zobowiązywał.

Mówią nam: ależ nie teraz! Teraz nie czas na zmianę ordynacji! Po wyborach!

Przez ostatnie 22 lata NIGDY nie było czasu na publiczną dyskusję o ordynacji wyborczej, a przedstawiciele Ruchu Obywatelskiego na rzecz JOW NIGDY nie zostali dopuszczeni do poważnego zaprezentowania swego stanowiska w mediach publicznych. Ci, którzy sami siebie uznali za elitę polityczną kraju, uznali też, że o tym, jak mają być wybierani decydować mogą oni sami i nikt więcej! Społeczeństwo, obywatele, nie ma tu nic do gadania. My możemy jedynie na ich życzenie pójść do urn i co najwyżej ocenić, który z nich jest piękniejszy, a który troszkę brzydszy. I to są całe wybory. A potem to już oni, we własnym gronie, ustalą kto będzie rządził, a kto weźmie na siebie ciężki trud odgrywania roli „opozycji”. Bo bez „opozycji”, jak wiadomo, nie wypada i żeby była demokracja, to jakaś opozycja musi być.

Te wybory, to próżny trud!

Przeciwnicy JOW piszą i opowiadają o jakimś „syndromie straconego głosu”, że podobno ludzie, aby „nie stracić głosu” nie głosują tam na tych, których chcieliby wybrać tylko, że jakaś niewidzialna siła zmusza ich do głosowania na tych „którzy maja szansę”.

Jak pisze brytyjski politolog, prof. Michael Pinto-Duschinsky, w wyborach na listy partyjne nie poszczególne głosy, ale w ogóle całe wybory są stracone i szkoda na nie chodzić. Kodeks Wyborczy zabetonował polską scenę polityczną, uniemożliwiając wejście na nią nowym partiom. Dokonał tego (1) odbierając obywatelom bierne prawo wyborcze; (2) pozwalając PKW odrzucać rejestrację niewygodnych list wyborczych; (3) wprowadzając nierówność finansową i stawiając nowym partiom zapory majątkowe nie do przekroczenia, (4) oddając rządzącym partiom nieograniczony dostęp do środków masowego przekazu i praktycznie uniemożliwiając tym spoza sejmowego klucza korzystanie z mediów publicznych.

Wiadomo więc już dzisiaj, kto wygra te wybory. Będą tylko drobne przesunięcia w proporcjach: może parę procent mniej dla PO, może parę procent więcej dla PiS i pozostałych „opozycyjnych koalicjantów”. NIKT nie zdobędzie większości niezbędnej do samodzielnego rządzenia. Na tym ta gra polega. Po to są zapisy o tym, że każda partia musi wystawić od 500 – 1000 kandydatów. Muszą to więc, w większości, być kandydaci byle jacy, nie zasługujący na jakiekolwiek głosy, obowiązkowi wypełniacze list partyjnych, których samo pojawienie się na tych listach skutecznie zniechęca wyborców do poparcia partii, która ich wystawia. Ale im nie chodzi o to, żeby zdobyć samodzielną większość w parlamencie! Im chodzi o to, żeby nadal toczyła się gra, w której pieniądze, beneficja, stanowiska państwowe są przy nich.

Co to za gra?

To gra przedstawiona dobitnie w filmie „Rejs”: gra w salonowca we dwóch! Jeden ciągle bije, a drugi ciągle zgaduje i nie może w żaden sposób zgadnąć, kto go walnął w sempiternę? Za „komuny” wszystko było jasne: wiedzieliśmy, kto nas wali, gdzie są ONI, a gdzie MY. Dzisiaj, dzięki „pluralizmowi” udało się ten jasny obraz zmącić i zagmatwać. „Pluralistyczne media” mącą nam w głowach, ukazując bez przerwy jakichś nowych „onych”, a publiczne skakanie sobie do oczu polityków z tej samej szajki ma stworzyć wrażenie, że tu jest demokracja, wolność słowa i państwo prawa.

Marsz o JOW jest potrzebny, aby głośno powiedzieć, że to fałsz: że nie ma demokracji, jak długo obywatele mogą tylko chodzić na głosowanie, ale nie wybierać; że nie ma wolności słowa, jak długo o najważniejszych sprawach państwa można rozmawiać tylko na jakichś niszowych portalach internetowych; że nie ma państwa prawa, jak długo prawnicy mogą robić co chcą, a sędziowie wydawać wyroki, jak się im podoba.

Od tego, ilu nas będzie na Marszu zależy czy nasz głos będzie słyszany i przez kogo. Gdy media publiczne są zablokowane, gdy wszystkie partie polityczne słyszeć nawet nie chcą o reformie systemu wyborczego, gdy posłowie i senatorowie zawsze patrzą w drugą stronę – chłopom pańszczyźnianym, którzy domagają się statusu obywatelskiego, pozostaje tylko ULICA. Nie dajmy jej sobie odebrać!

Jerzy Przystawa

Ruch Obywatelski na rzecz
Jednomandatowych Okręgów Wyborczych
www.jow.pl

Zaprasza do udziału w VI Ogólnopolskim Marszu w Warszawie w czwartek 6 października, pod hasłem:

My, Obywatele:
Chcemy do Sejmu wybierać ludzi, nie partie.
Chcemy mieć realne prawo kandydowania.
Chcemy kontrolować naszych reprezentantów.

Ruszamy o godz. 11.00 od „drogowskazu stolic” przed Pałacem Kultury i Nauki (koło Dworca Warszawa Śródmieście, u zbiegu Al. Jerozolimskich i Marszałkowskiej). Stąd Alejami pod pomnik de Gaulle’a i Nowym Światem do Pałacu Prezydenckiego na Krakowskim Przedmieściu, gdzie przekażemy nasze postulaty.
Zakończymy Konferencją Uczestników Marszu w Centralnej Bibliotece Rolniczej ok. godz. 13 (ul. Krakowskie Przedmieście 66).

Obywatelu! Przyjdź na Marsz. Wesprzyj swym udziałem utworzenie Jednomandatowych Okręgów Wyborczych w wyborach do Sejmu.
Do Senatu już są.

Wielu Szanownym Adresatom tego zaproszenia termin i godzina wydadzą się niewłaściwe, ale sobota jest już objęta przedwyborczą ciszą. Więc warto wiedzieć i to, że wśród zapowiedzianych uczestników są i tacy, którzy nie tylko przyjadą z daleka, ale na ten dzień wezmą bezpłatny urlop. Bo wiedzą, że pierwszym warunkiem reformy państwa jest równe dla wszystkich prawo do kandydowania w wyborach do Sejmu przeprowadzanych w jednomandatowych okręgach wyborczych.
Prof. Jerzy Przystawa