Tramwaje w Koszalinie

Dzieje Koszalina - od wieków słowiańskiego i pomorskiego, od 1653 roku brandenbursko-pruskiego.

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez Flavi » 23 Mar 2012, 21:54

Wikipedia niemiecka napisał(a):Kösliner Stadt- und Strandbahn

In der hinterpommerschen Stadt Köslin und ihrer Umgebung gab es einige Jahrzehnte lang ein elektrisches Bahnnetz, das unter dem Namen Kösliner Stadt- und Strandbahn betrieben wurde. Diese war aus zwei ursprünglich selbständigen Verkehrsunternehmungen entstanden.

Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH

Am Anfang stand eine Kleinbahn, die den Zugang der Kösliner Bevölkerung zu den Erholungsorten an der Ostseeküste erleichtern sollte. Zu diesem Zweck gründeten die Stadt und der Kreis Köslin sowie eine Reihe von weiteren Kapitalgebern die Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH. Sie eröffnete am 15. (18). August 1905 eine 5,1 Kilometer lange normalspurige Bahn, die im Bahnhof Güdenhagen an der Staatsbahnstrecke Köslin–Kolberg ihren Ausgangspunkt hatte und in nördlicher Richtung zu dem Seebad Groß Möllen führte, das zwischen der Ostseeküste und dem Jamunder See liegt.
Die Kleinbahngesellschaft, die auch Güterverkehr bediente, besaß außer einer Dampflokomotive keine weiteren Fahrzeuge; denn die Züge wurden von der Preußischen Staatsbahn gestellt und begannen teilweise ihre Fahrt bereits in Köslin.
Am 22. Juni 1913 stellte die Bahn ihren Betrieb ein, weil sie in die Kösliner Strandbahn einbezogen wurde.

Städtische elektrische Straßenbahn zu Köslin

Zu Beginn des 20. Jahrhunderts begann in Köslin die Diskussion über den Bau einer Straßenbahn, wie sie damals in vielen Städten gleicher Größe und Bedeutung – z.B. in der ebenfalls in Hinterpommern gelegenen Stadt Stolp – eingerichtet wurden. Immerhin war Köslin mit etwa 23.000 Einwohnern Sitz des Regierungspräsidenten für den Regierungsbezirk Köslin und weiterer Behörden sowie Mittelpunkt eines großen Landkreises.
Am 21. Dezember 1911 eröffnete die Städtische elektrische Straßenbahn zu Köslin ihre 3,3 Kilometer lange normalspurige Strecke vom Bahnhof durch die Innenstadt nach Gollenwald (Königsthal). Dafür standen sieben Triebwagen und vier Beiwagen zur Verfügung.

Kösliner Stadt- und Strandbahn

Als bald nach der Eröffnung der Städtischen Straßenbahn bei der Kleinbahn Güdenhagen–Groß Möllen GmbH wirtschaftliche Probleme auftraten, deren Lösung im Interesse der Stadt Köslin lag, beschlossen die städtischen Gremien, die elektrische Bahn von der Innenstadt an die Ostseeküste auszudehnen. In diese neue Bahnverbindung sollte die bisherige Kleinbahn einbezogen werden.
So wurde am 1. Juli 1913 die 14,3 Kilometer lange elektrische Strandbahn eröffnet. Vom Staatsbahnhof ausgehend folgte sie rund sieben Kilometer der Landstraße nach Güdenhagen als Straßenbahn, benutzte dann etwa fünf Kilometer die bisherige Kleinbahntrasse über Streitz nach Groß Möllen und verlängerte diese – wieder als Straßenbahn – um 2,5 Kilometer bis zum neuen Endpunkt im Seebad Nest.

Strecke

Der neue Name des Unternehmens, das als städtischer Eigenbetrieb geführt wurde, lautete Kösliner Stadt- und Strandbahn. Zusammen mit der bisherigen Straßenbahn umfasste das Schienennetz nunmehr eine Länge von 17,4 Kilometern; darin war auch die jetzt nur noch dem Güterverkehr dienende Verbindung (1 km) vom Bahnhof Güdenhagen zum Dorf Güdenhagen enthalten.
Der Fahrzeugpark bestand 1914 aus einer elektrischen Lokomotive, 15 zweiachsigen und 4 vierachsigen Triebwagen, je 6 zwei- und vierachsigen Beiwagen, 2 Pack-, 5 Güter- und 2 Spezialwagen. Das Depot befand sich nördlich des Bahnhofs auf der Westseite der Staatsbahnstrecke nach Stolp; außerdem gab es eine Wagenhalle in Groß Möllen.
Trotz der schwierigen Nachkriegsverhältnisse wurde am 1. Juni 1926 eine Zweigstrecke der Straßenbahn von der Danziger Straße nach dem Nachbarort Rogzow (2,8 km) eröffnet, deren Wagen aber in der Regel ebenso wie die ältere Linie am Bahnhof begannen. Damit waren zwei Straßenbahnlinien und die Strandbahn vorhanden, auf der vorwiegend die größeren vierachsigen Fahrzeuge eingesetzt wurden. Liniennummern gab es nicht. Die Statistik für 1928 nennt eine Streckenlänge von 20,3 Kilometern.
Während vor dem Ersten Weltkrieg in der Sommersaison der Zugabstand auf einen Zwanzig-Minuten-Takt verdichtet wurde, ist dem Deutschen Kursbuch vom Sommer 1934 (113z) zu entnehmen, dass zu jeder vollen Stunde an den beiden Endstationen abgefahren wurde, sonntags im Juli und August sogar alle halbe Stunde. Die Züge brauchten 50 Minuten für die ganze Strecke und kreuzten beim Stundentakt in Güdenhagen.

1938: Busse ersetzen die Straßenbahn

Als ein erstes Anzeichen des baldigen Endes der Straßenbahn kann man die Eröffnung eines städtischen Omnibusbetriebes am 25. Juni 1934 oder 1. Juni 1935 werten. Anfangs ging es nur um eine ergänzende Omnibuslinie, die eine Nord-Südstrecke in der Innenstadt befuhr. Aber am 1. Februar 1937 wurden die beiden Straßenbahnlinien durch Omnibusse ersetzt. Es gab nun drei städtische Buslinien, auf denen 14 Omnibusse eingesetzt wurden.
Schließlich endete am 30. September 1938 auch der Betrieb auf der Strandbahn. Als Ersatz fuhr dafür eine Kraftpostlinie. Der Fahrplan für den Sommer 1939 enthielt nur noch zehn bis zwölf Buskurse in jeder Richtung. Allerdings brauchten sie nur 26 Minuten für die ganze Strecke.

Seit dem Zweiten Weltkrieg

Nach dem Zweiten Weltkrieg, als Hinterpommern an den polnischen Staat kam, wurde die Strecke nicht abgebaut. Zunächst unterhielt die Sowjetarmee in dem ehemaligen Fliegerhorst Nest militärische Anlagen, die durch die Strecke an das Bahnnetz angeschlossen waren. Als die Sowjetarmee durch die polnische Luftwaffe abgelöst wurde, diente die Bahnstrecke auch dem zivilen Verkehr.
Um 1992 wurde ein Abschnitt der Strecke elektrifiziert. Doch bereits 1994 wurde der Bahnverkehr zunächst eingestellt.
Im Sommer 2008 wurde ein Saisonverkehr aufgenommen. In der Zeit vom 18. Juli 2008 bis 31. August 2008 verkehrten 16 mal täglich Züge mit Dieselloks.


Źródło/Quelle: Wikipedia niemiecka
----------------------------------------------------------------------------------------

Koszalińska Kolej Miejska i Plażowa

W pomorskim mieście Koszalin oraz jego okolicach przez kilkadziesiąt lat działała zelektryfikowana sieć kolejowa pod nazwą Koszalińska Kolej Miejska i Plażowa (Kösliner Stadt- und Strandbahn). Powstała ona z połączenia dwóch, pierwotnie odrębnych spółek transportowych.

Przedsiębiorstwo Kolejkowe Mścice-Mielno sp. z o.o. (Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH)

Na początku powstała kolejka, która miała ułatwić dostęp mieszkańców Koszalina do kurortów nad Bałtykiem. W tym celu miasto oraz powiat Koszalin wraz z innymi inwestorami założyli Przedsiębiorstwo Kolejkowe Mścice-Mielno sp. z o.o. (Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH). Oni otworzyli 15 (18) sierpnia 1905 roku odcinek 5,1 km kolei normalnotorowej, który rozpoczynał się na stacji Mścice, położonej na trasie kolei państwowej Koszalin-Kołobrzeg (Staatsbahnstrecke Köslin–Kolberg) i prowadził w kierunku północnym do nadmorskiego kurortu Mielno, połozonego między Bałtykiem a jeziorem Jamno.

To przedsiębiorstwo kolejowe, które również obsługiwało ruch towarowy, nie posiadało innego taboru poza jedna lokomotywą parową, ponieważ pociągi były zestawiane przez kolej państwową (Preußischen Staatsbahn), a niektóre z nich rozpoczynały podróż już w Koszalinie.

W dniu 22. czerwca 1913 kolejka przestała działać, ponieważ została włączona do Koszalińskiej Kolei Plazowej (Kösliner Strandbahn).

Miejskie Tramwaje Elektryczne w Koszalinie (Städtische elektrische Straßenbahn zu Köslin)

Na początku XX wieku rozpoczęła się w Koszalinie dyskusja na temat budowy linii tramwajowej, na wzór innych miast o podobnej wielkości i znaczeniu, na przykład w położonym również na Pomorzu Tylnym (Hinterpommern) mieście Słupsku. W końcu Koszalin z liczbą 23.000 mieszkańców był siedzibą prezydenta (Regierungspräsidenten) rejencji koszalińskiej (Regierungsbezirk Köslin) oraz innych władz, a także centrum dużego powiatu.

21 grudnia 1911 roku Miejskie Tramwaje Elektryczne w Koszalinie (Städtische elektrische Straßenbahn zu Köslin) otworzyły pierwszą linię normalnotorową długości 3,3 km od dworca przez centrum w kierunku Góry Chełmskiej (Königsthal). Na stanie było wtedy 7 wagonów silnikowych i 4 wagony doczepne.

Koszalińska Kolej Miejska i Plażowa (Kösliner Stadt- und Strandbahn)

Niebawem po uruchomieniu tramwaju miejskiego w Koszalinie, Przedsiębiorstwo Kolejkowe Mścice-Mielno sp. z o.o. wpadło w problemy finansowe, których rozwiązanie leżało w interesie Koszalina, władze komunalne podjęły więc decyzję o rozszerzeniu kolei elektrycznej z centrum miasta aż do Bałtyku. Nowe połączenie uwzględniało włączenie istniejącej Kolejki Mścice-Mielno.

Tak więc 1 lipca 1913 otwarto Kolej Plażową o długości 14.3 km. Rozpoczynając się od dworca kolejowego, przebiegała jako tramwaj wzdłuż drogi do Mścić przez 7 km, potem wjeżdżała na 5 km odcinek Kolejki z Mścic przez Strzeżenicę do Mielna, a następnie ponownie stawała się tramwajem jadąc przez 2,5 km do punktu końcowego kurortu Unieście.

Szlak

Nowa nazwa przedsiębiorstwa, które funkcjonowało jako własne przedsiębiorstwo miejskie, brzmiała Kösliner Stadt- und Strandbahn. Razem z istniejącą już linią tramwajową, cała sieć miała długość 17,4 km. Zaliczał się do niej również ruch towarowy na odcinku (1 km) Bahnhof Güdenhagen - Dorf Güdenhagen (Mścice Dworzec - Mścice Wieś).

W roku 1914 tabor składał się z jednej lokomotywy elektrycznej, 15 dwuosiowych i 4 czteroosiowych wagonów silnikowych, po 6 dwu- i czteroosiowych wagonów doczepnych, 2 wagonów bagażowych, 5 towarowych i 2 specjalnych. Zajezdnia (depot) znajdowała się na północ od dworca po zachodniej stronie państwowej linii kolejowej do Słupska, ponadto była również hala w Mścicach.

Pomimo trudnych warunków powojennych 1 czerwca 1926 zostało oddane do użytku odgałęzienie tramwaju z Danziger Straße (Piłsudskiego, dawniej Gdańska) do sąsiedniej miejscowości Rokosowo (2,8 km), jednakże składy rozpoczynały kursy z reguły przy dworcu tak jak w przypadku starszej linii.

W efekcie istniały dwie linie tramwajowe i kolej plażowa, którą obsługiwały przeważnie większe, czteroosiowe pojazdy. Nie było numerów linii. W statystykach z 1928 roku podaje się, że długość wszystkich linii wynosiła 20,3 km.

Choć przed I Wojną światową w sezonie letnim zagęszczono częstotliwość kursowania do 20 minut, według rozkładu (Deutschen Kursbuch) z 1934 (113z) pociągi odjeżdżały o każdej pełnej godzinie z obydwu stacji końcowych, a w niedzielę lipca i sierpnia nawet co pół godziny. Na pokonanie całej trasy potrzebowały 50 minut i krzyżowały się przy takcie godzinnym w Mścicach.

Rok 1938: Autobusy zastępują tramwaj

Można przyjąć, że pierwszą zapowiedzią nadchodzącego końca tramwajów było uruchomienie miejskich zakładów omnibusowych 25 czerwca 1934 lub 1 czerwca 1935. Początkowo chodziło jedynie o uzupełniającą linię autobusową obsługującą połączenie północ-południe w centrum miasta, jednakże 1 lutego 1937 obie linie tramwaju zostały zastąpione autobusami. Istniały już trzy miejskie linie autobusowe, do obsługi których wykorzystywano 14 pojazdów.

Ostatecznie 30. września 1938 zakończyła działalność również Kolej Plażowa. Jako substytut funkcjonowała za to Kraftpostlinie (linia komunikacji pocztowo-pasażerskiej). Rozkład z lata 1939 przewiduje jedynie 10 do 12 kursów autobusowych w każdą stronę, jednakże potrzebowały one tylko 26 minut na pokonanie całej trasy.

Po II wojnie światowej

Po II wojnie światowej kiedy Pomorze Zachodnie (w oryginale Hinterpommern - Pomorze Tylne) zostało włączone do państwa Polskiego linia nie została zdemontowana. Najpierw Armia Sowiecka utrzymywała terenie byłej Bazy lotniczej Unieście (Fliegerhorst Nest) instalacje wojskowe, korzystając z linii łączącej ją z siecią kolejową. Kiedy Armia Sowiecka została zastąpiona przez polskie lotnictwo, linia służyła również ruchowi cywilnemu.

Około 1992 roku część linii została zelektryfikowana, jednak już w 1994 roku została wstrzymana.

W lecie 2008 został przywrócony ruch sezonowy. W okresie 18 lipca 2008 do 31 sierpnia 2008 kursowały 16 razy dziennie pociągi z lokomotywami dieslowskimi.
Flavi
 

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez MarkII » 24 Mar 2012, 11:50

Ciekawostka, jeśli ktoś nie zwrócił wcześniej na to uwagi. Te dwa zdjęcia przedstawiają ten sam tramwaj, a dokładniej wagon doczepny (fabryka Wismar, rok budowy 1913/14). W Koszalinie miał numer 38. W 1938 wraz z innymi sprzedano go do Magdeburga, gdzie otrzymał numer 269, a w 1939 roku przebudowano w formę szczupaka (wydłużony pysk platformy przedniej i tylnej).

Jak widać w Koszalinie wagon miał 7 dużych okien, w Magduburgu zredukowano je do 5. Dodano szerokie składane dwuczęściowe drzwi, w miejsce jednoczęściowych przesuwnych. Platformy wydłużono, bardzo mocno zwężając ku końcom, nadając im kształt szczupaka (wagon-szczupak, Hechtwagen), aby na łukach nie doszło do naruszenia skrajni taboru (skrajna to szerokość pudła wagonu - od 2100 do 2650 mm). Górne świetliki przykryto opływowym podłużnym daszkiem opadającym łagodnie ku obu końcom wagony. Trzeba przyznać, że wagon XIX-wieczny zamieniono tym prostym sposobem w nowoczesny wagon z XX wieku, który jeszcze dziś od biedy mógłby jeździć po Słupsku ;)

Image

Image
MarkII
 

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez ZM » 25 Mar 2012, 13:08

@Flavi
A co na temat tramwajów pisze Treichel i Schwenkler.
ZM
 

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez Flavi » 25 Mar 2012, 15:11

Mit dem Bau der elektrischen Straßenbahn wurde im Frühjahr 1911 begonnen. In der Buchwaldstraße 38 wurde der Betriebsbahnhof errichtet. Von hier aus ging der Gleis- und Weichenbau über die Eisenbahnstraße, den Hauptbahnhof durch die Neuetor-, Berg- und Danziger Straße entlang bis unmittelbar am den Gollenrand. Durch die Betriebsdirektion wurden drei Fahrmeister von der BVG Berlin nach Köslin beordert. Im November 1911 war der Gleisbau abgeschlossen; rechtzeitig vor Eröffnung der Industrie- und Gewerbeausstellung wurde die Straßenbahn am 22. Dezember 1911 feierlich dem Verkehr übergeben.

Die Gleisanlage war normalspurig, eingleisig, 3,55 Kilometer lang und besaß sechs Weichen. Die Bahn verkehrte alle fünf Minuten, in verkehrsschwachen Zeiten alle zehn bis zwölf Minuten. Zum Wagenpark gehörten 12 Trieb- und zwei Beiwagen. Pro Jahr wurden 600000 Fahrgäste befördert. Am 1 czerwca 1926 wurde die zusätzliche Linie Ecke Danziger Straße-Rogzower Allee bis Gallenstein (2,8 km) dem öffentlichen Verkehr übergeben. Am l. Juni 1935 konnte die Linie Nicolaiplatz-Hauptfriedhof eröffnet werden, diese allerdings mit Omnibussen. Dadurch kamen auch Wilhelmshof und Krettmin in den Zubringerverkehr.

Am 1. Juli 1913 wurde die elektrische Strandbahn eröffnet. Sie verband die Ortschaften Güdenhagen, Streitz, Großmöllen und Nest mit der Stadt Köslin. Die Strecke hatte eine Gesamtlänge von 14,3 km, war eingleisig, normalspurig mit vier Weichen ä 300 m Länge, zum Teil auf dem Bahnkörper der ehemaligen Dampfkleinbahn (zwischen Güdenhagen und Groß-Möllen) gebaut worden. Zum Wagenpark gehörten 42 Wagen einschließlich Frachtund Gepäckwagen. Die Strandbahn beförderte auch Güter, im Jahre 1925 z. B. sechstausend Tonnen.

Bis 1905 konnten Omnibusverkehr und Privatfuhrwerke pro Tag höchstens sechshundert Personen in die Stranddörfer bringen. Die Dampfkleinbahn erreichte eine Höchstbeförderungsziffer von 2500 Personen pro Tag. Die Strandbahn beförderte bereits vier Wochen nach ihrer Eröffnung an einem Tag 5400 Personen, nach der Erweiterung im Jahre 1914 konnte sie die Leistung auf 9100 Personen pro Tag steigern. Der Rekord lag bei 13000 Personen. Die langen Züge fuhren meist stündlich, an Sonntagen und während der Sommerferien halbstündlich. Oft mußten mehrere Züge hintereinander fahren, wenn der Ansturm zu groß wurde oder gerade ein Schnellzug aus Berlin mit Sommerfrischlern eingetroffen war. Am 30. September 1938 wurde die elektrische Strandbahn außer Betrieb gesetzt. Die Linie wurde fortan mit Reichspost-Omnibussen befahren.

Zu diesem Zeitpunkt fuhr auch schon die elektrische Stadtbahn nicht mehr, auch sie war auf Grund verkehrstechnischer Überlegungen stillgelegt worden. Am l. Februar 1937 um 10.00 Uhr vormittags verließ der letzte Straßenbahnwagen die Endstation Gollen. Bei Ankunft dieses letzten Wagens am Bahnhof setzte der neue Omnibusbetrieb ein. Sieben Omnibusse verkehrten nun täglich, zusätzlich stand ein Einsatzwagen, der auch als Schulwagen benutzt wurde, bereit. Jeder Omnibus legte täglich 185 km zurück. 1939 besaß die Stadt fünfzehn Stadtomnibusse und fünf überlandomnibusse, alle Mercedes-Benz-Fabrikate.

---------------------------------------------------------------------
Źródło/Quelle: Franz Schwenkler, 1266–1966 Köslin. Die siebenhundertjährige Geschichte einer pommerschen Stadt und ihres Kreises. 2. Auflage. Eckernförde 1988
Flavi
 

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez Flavi » 25 Mar 2012, 15:19

Der Vollbahnanschluß von Güdenhagen nach Großmöllen 1903.

Die Verbindung mit dem Strande wurde bis zum Bau der Bahn in den Sommermonaten in der Hauptsache durch Kremserverkehr aufrechtgehalten. Große Mengen von Menschen konnten auf diese Art natürlich nicht fortgeschafft werden, und der Besuch des Strandes hielt sich in sehr bescheidenen Grenzen. Erst als die Bahnverbindung über den Bahnhof Güdenhagen hergestellt war, konnten die Kösliner häufiger und auf bequemere Art den Strand aufsuchen.

Im Jahre 1913 wurde dann die elektrische Strandbahn bis Nest fertig, und Köslin kann sich nun bei dieser schnellen und bequemen Verbindung als Stadt an der Ostsee betrachten. (Um 1.10.1938 auf Kraftwagenbetrieb umgestellt und von der Reichspost übernommen).

Schon vorher (21.12.11) wurde die Straßenbahn nach dem Gollenrand in Betrieb gennomen, und damit hatte sich Köslin eine Verkehrseinrichtung geschaffen, die außer ihr in Ostpommern nur noch Stolp bestzt. (Um 1.2.1937 auf Kraftwagenbetrieb umgestellt).

--------------------------------------------
Źródło/Quelle: Fritz Treichel, Die Geschichte der Stadt Köslin, Köslin 1939
Flavi
 

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez Flavi » 25 Mar 2012, 15:46

Cały tekst na blogu - Tramwaje w Koszalinie. Powściągliwość niemieckich historyków

Kilka uwag.

1. Zarówno Schwenkler jak i Treichel poświęcają bardzo mało miejsca tramwajom. U Treichela jest to kilka zdań, zaś Schwenkler w swojej obszernej i szczegółowej książce nawet nie poświęcił tramwajom oddzielnego rozdziału, dodając jedynie kilka akapitów w rozdziale poświęconym Zakładom Technicznym, gdzie tramwaje występują pośród takich zagadnień jak gazownia, wodociągi, elektrownia, basen, łaźnia publiczna. Nie był to więc dla Niemców jakiś szczególny temat, wymagający wyjątkowego potraktowania.

2. We współczesnych publikacjach koszalińskich, często można przeczytać, że tramwaje powstały specjalnie na odbywającą się w Koszalinie w 1912 roku Wystawę Rzemiosła, Przemysłu i Rolnictwa, dodając niekiedy, że był to wręcz warunek przyznania Koszalinowi praw organizacji. Jest to jednak mało prawdopodobne, nikt nie organizuje linii tramwajowej na jedną imprezę zaplanowaną raptem na trzy miesiące - wystawa trwała od 25 maja do 12 sierpnia. Przeciwnie, przyznanie Koszalinowi roli organizatora mogło wiązać się z realizowanym właśnie programem budowy sieci tramwajowej. P

3. Sami autorzy niemieccy nie łączą powstania tramwaju z wystawą. Treichel wspomina jedynie o tym, że uruchomione krótko przed wystawą tramwaje zrobiły "dobry interes" (gute Geschäfte), Schwenkler zaś pisze, że tramwaj oddano do użytku 22 grudnia 1911 roku, "przed otwarciem wystawy". A więc, nie z okazji wystawy, ale przed jej otwarciem. W innym miejscu, opisując samą wystawę, pisze o tłumach, przepełnionych hotelach oraz o tym, że "elektryczny tramwaj, który właśnie uruchomiono, zajęty był o każdej porze dnia".

4. Jaka jest zatem geneza koszalińskich tramwajów? Obaj autorzy podkreślają narastający ruch mieszkańców Koszalina oraz przyjezdnych związany z wypoczynkiem nadmorskim. Organizacja dowozu tłumów ludzi na plaże stała się po prostu pilną potrzebą, wymogiem chwili.

5. Treichel wiąże to z rozbudową sieci kolejowych w Rzeszy, przypominając, że w 1899 roku otworzono linię kolejową do Kołobrzegu przez Mścice, natomiast w 1903 roku, zbudowano boczną nitkę z Mścic do Mielna. To był czynnik, który umożliwił rozwój komunikacji na plaże nadmorskie. Ponieważ państwowa kolej niemiecka nie zajmowała się krótkimi połączeniami turystycznymi, skupiając się głównie na rozbudowie linii strategicznych, w 1905 roku miasto i powiat Koszalin założyły lokalną kolejkę parową o długości 5 km z Mścić do Mielna. Jeszcze wcześniej, bo już 1859 roku połączono linią kolejową Stargard z Koszalinem, co umożliwiło szybki dojazd letników z Berlina na plaże południowego Bałtyku.

6. Schwenkler reprezentuje nieco inne podejście, łącząc początki tramwajów z elektryfikacją miasta. Nie sposób nie zwrócić uwagi na zbieżność w czasie - w 1911 roku uruchomiono w Koszalinie zakład energetyczny i wtedy też (w grudniu) uruchomiono tramwaje; w 1924 roku, uruchomiono elektrownię miejską przy ulicy Młyńskiej, z dużym zapasem mocy, a niebawem, w 1925 roku uruchomiono drugą linię tramwajową do Rokosowa (2,8 km, licząc od skrzyżowania z Piłsudskiego), a więc krótszą zaledwie o 0,5 km od pierwszej linii do podnóża Góry Chełmskiej (3,3 km), co świadczy o skali przedsięwzięcia.

7. Obaj autorzy są więc zgodni co do przyczyn powołania do życia linii tramwajowych i plażowych, wskazując na zagadnienia związane z rozbudową infrastruktury - sieci kolejowych i sieci energetycznych - bez których całe przedsięwzięcie nie byłoby możliwe. To nie wystawa z 1912 roku była bodźcem do powstania tramwajów w Koszalinie, ale rozwój ruchu turystycznego i rozbudowa infrastruktury technicznej.

8. Podobnie zresztą jest z przyczynami likwidacji tramwajów. Polscy autorzy często podają powody finansowe lub związane z postępem technicznym, autobusy miały być nowocześniejszym środkiem transportu od tramwaju. Powody były jednak inne. Schwenkler w swojej książce wyjaśnia, że właściwą przyczyną były problemy związane z inżynierią ruchu. W rozdziale o przedwojennych inwestycjach znalazła się uwaga o narastającym ruchu dalekobieżnym na drodze państwowej Nr 2 (Reichsstraße 2), czyli dzisiejszej Drodze krajowej 6, i związanych z tym problemach komunikacyjnych w centrum Koszalina. Wymagało to przebudowy drogi w mieście, wzmocnienia podbudowy i nawierzchni oraz wyznaczenia dodatkowych ulic objazdowych, które Schwenkler nazywa obwodnicami, w celu odciążenia śródmieścia. W ramach tych działań - dodaje Schwenkler - tramwaje zostały zastąpione przez linie autobusowe. Bardzo prawdopodobne, że miało to związek z przygotowaniami militarnymi III Rzeszy. Jeśli tak było, oznacza to, że koszalińskie tramwaje padły ofiarą przygotowań Hitlera do wojny. Zniknęły z Adolf Hitler Strasse, z powodu Adolfa Hitlera. Możliwe, że powściągliwość autorów niemieckich, którzy w swoich książkach poświęcili wyjątkowo niewiele miejsca tak ciekawemu zagadnieniu, jak tramwaje w Koszalinie, wynika z tej świadomości.

-------------------------------------------------------------------
*"Im November 1911 war der Gleisbau abgeschlossen; rechtzeitig vor Eröffnung der Industrie- und Gewerbeausstellung wurde die Straßenbahn am 22. Dezember 1911 feierlich dem Verkehr übergeben"
Flavi
 

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez lobo3 » 25 Mar 2012, 20:26

Fajny tekst Flavi, proponuje to puścić jako bloga. Jedna uwaga. Nazwa wystawy (w oryginalnym zapisie): Gewerbe-, Industrie-, u. Landwirtschafts-Ausstellung. Czyli: Wystawa Rzemiosła, Przemysłu i Rolnictwa. Albo: Wystawa rzemieślniczo-przemysłowo-rolnicza. Gewerbe - rzemiosło, wytwórczość, można więc przetłumaczyć Wystawa Wytwórczości, Przemysłu i Rolnictwa, chociaż pierwsze tłumaczenie wydaje się lepsze.
Awatar użytkownika
lobo3
 
Posty: 313
Dołączenie: 20 Cze 2009, 11:14

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez MaKo » 30 Mar 2012, 00:54

Tramwaj numer 15 na przystanku w Unieściu (Nest) ok. 1926 roku.

Image

Źródlo: aukcyjny www.akpool.co.uk/
MaKo
 

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez MaKo » 30 Mar 2012, 01:25

Tramwaj na rogu Piłsudskiego (d. Danzigers Strasse) i Zwycięstwa (Rogtzower Alle).

Image
MaKo
 

Re: Tramwaje koszalińskie

Postprzez Alf » 04 Kwi 2012, 20:47

Jeszcze jeden landszafcik :D Tramwaj na Rynku (Markt).

Image
Alf
 

PoprzedniaNastępna

Powróć do Historia Koszalina

Kto jest na forum

Użytkownicy przeglądający to forum: Brak zarejestrowanych użytkowników oraz 2 gości

cron