Tramwaje w Koszalinie

Dzieje Koszalina - od wieków słowiańskiego i pomorskiego, od 1653 roku brandenbursko-pruskiego.

Tramwaje w Koszalinie

Postprzez Krzysztof » 07 Sty 2010, 15:14

Temat był już wałkowany na wszelkie sposoby, ale dajmy też szansę naszym technikom, żeby wykazali się wiedzą. Chociaż moim zdaniem i tak najważniejszą umiejętnością "techniczną" będzie znajomość niemieckiego po to, żeby przetłumaczyć dostępne w internecie materiały. A jest tego sporo, również na polskich stronach, wiec postarajmy się do tej wiedzy wnieść coś oryginalnego, jakieś nowe ustalenia.
Awatar użytkownika
Krzysztof
Administrator
 
Posty: 792
Dołączenie: 26 Paź 2008, 22:18
Miejscowość: Koszalin

Re: Tramwaje w Koszalinie

Postprzez donpierdo » 08 Sty 2010, 15:11

Dziekujemy Admionowi za zgodę na pisanie o tramwajach koszalińskich. ;) Ave Admin, morituri te salutant! :lol:

A z tymi tramwajami było tak. Różniły się od innych z dwóch powodów:

1. Miały standardowy normalnotorowy prześwit (rozstaw kół, jakbyśmy powiedzieli) - 1435 mm, co pozwalało im poruszać się po normalnych torach kolejowych.

2. Łączyły w sobie cechy tramwaju i kolejki podmiejskiej - łączył Koszalin z nadmorskim Mielnem, a fragment trasy był wspólny z trakcją kolejową.

Słowniczek techniczny:

- Skrajnia taboru (szerokość pudła wagonu) - 2100-2650 mm.
- Pantograf - odbierak prądu (pałąkowy, lira, czteroramienny).
- "Szczupak" (niem. Hechtwagen) - przebudowa wagonu w taki sposób, że zwęża się on ku końcom, aby na łukach nie doszło do naruszenia skrajni taboru.
- Wagon silnikowy - wagon napędzany, ze stanowiskiem motorniczego.
- Wagon doczepny - wagon bierny, bez silnika, albo z silnikiem ale bez stanowiska motorniczego.

Podstawowe pojęcia:

1. Straßenbahn (tramwaj) i Stadtbahn (kolejka miejska). Tramwaj spełniający rolę kolejki miejskiej (połączenia z Mielnem) istniał w Koszalinie od 1911 do 1937 roku.

2. Strandbahn (kolej plażowa). Istniała w Koszalinie od 1913 do 1938 roku.

Image

Historia w skrócie

1. Przedsiębiorstwo Kolejkowe Mścice-Mielno sp. z o.o. (Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH) - utworzone 15 (18) sierpnia 1905 roku, zakończenie działalności 22 czerwca 1913 na skutek włączenia do Koszalińskiej Kolei Plażowej (Kösliner Strandbahn).

2. Miejskie Tramwaje Elektryczne w Koszalinie (Städtische elektrische Straßenbahn zu Köslin) - rozpoczęło działalność od uruchomienie 21 grudnia 1911 roku pierwszej linii tramwajowej.

3. Koszalińska Kolej Miejska i Plażowa (Kösliner Stadt- und Strandbahn) - zapoczątkowała działalność otwarciem 1 lipca 1913 kolei plażowej (Strandbahn) po uprzednim (22 czerwca 1913) przyłączeniu Przedsiębiorstwa Kolejkowego Mścice-Mielno sp. z o.o. (Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH), przyjmując nową nazwę Koszalińska Kolej Miejska i Plażowa (Kösliner Stadt- und Strandbahn).

4. Miejskie zakłady omnibusowe - utworzone 25 czerwca 1934 lub 1 czerwca 1935. Stopniowa likwidacja połączeń tramwajowych, najpierw linii miejskich (1 lutego 1937), następnie kolei plażowej (30 września 1938).

Slowniczek, przydatny do tłumaczeń z niemieckiego:

Triebwagen - wagon silnikowy.
Beiwagen - wagon doczepny.
Werkstattwagen - wóz warsztatowy.

Straßenbahnbetrieb - przedsiębiorstwo tramwajowe
Bestand - stan, zasób, tabor.
Betriebshof - zajezdnia
Straßenbahnhaltestelle - przystanek tramwajowy
Straßenbahnlinie - linia tramwajowa
Straßenbahnnetz - sieć tramwajowa
Straßenbahnwagen - wóz tramwajowy

Typy tramwajów w Koszalinie:

Halle
Wismar

Dalsze losy:

Tramwaje z Koszalina sprzedano do Katowic, Monachium i Magdeburga.
- Monachium - 3 wagony motorowe;
- Katowice - 4 wagony motorowe i 4 wagony doczepne;
- Magdeburg - 6 wagonów doczepnych.

Przypomne, że tramwaje w Słupsku zlikwidowano dopiero w 1959 roku. Oni zawsze są sto lat za murzynami :P
Ostatnio edytowany przez donpierdo, 15 Gru 2011, 14:20, edytowano w sumie 1 raz
Awatar użytkownika
donpierdo
 
Posty: 136
Dołączenie: 26 Lip 2009, 07:55

Re: Tramwaje w Koszalinie

Postprzez Cris » 14 Mar 2010, 17:15

Do przetłumaczenia z niemieckiej Wiki.

Wikipedia niemiecka napisał(a):Kösliner Stadt- und Strandbahn

In der hinterpommerschen Stadt Köslin und ihrer Umgebung gab es einige Jahrzehnte lang ein elektrisches Bahnnetz, das unter dem Namen Kösliner Stadt- und Strandbahn betrieben wurde. Diese war aus zwei ursprünglich selbständigen Verkehrsunternehmungen entstanden.

Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH

Am Anfang stand eine Kleinbahn, die den Zugang der Kösliner Bevölkerung zu den Erholungsorten an der Ostseeküste erleichtern sollte. Zu diesem Zweck gründeten die Stadt und der Kreis Köslin sowie eine Reihe von weiteren Kapitalgebern die Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH. Sie eröffnete am 15. (18). August 1905 eine 5,1 Kilometer lange normalspurige Bahn, die im Bahnhof Güdenhagen an der Staatsbahnstrecke Köslin–Kolberg ihren Ausgangspunkt hatte und in nördlicher Richtung zu dem Seebad Groß Möllen führte, das zwischen der Ostseeküste und dem Jamunder See liegt.
Die Kleinbahngesellschaft, die auch Güterverkehr bediente, besaß außer einer Dampflokomotive keine weiteren Fahrzeuge; denn die Züge wurden von der Preußischen Staatsbahn gestellt und begannen teilweise ihre Fahrt bereits in Köslin.
Am 22. Juni 1913 stellte die Bahn ihren Betrieb ein, weil sie in die Kösliner Strandbahn einbezogen wurde.

Städtische elektrische Straßenbahn zu Köslin

Zu Beginn des 20. Jahrhunderts begann in Köslin die Diskussion über den Bau einer Straßenbahn, wie sie damals in vielen Städten gleicher Größe und Bedeutung – z.B. in der ebenfalls in Hinterpommern gelegenen Stadt Stolp – eingerichtet wurden. Immerhin war Köslin mit etwa 23.000 Einwohnern Sitz des Regierungspräsidenten für den Regierungsbezirk Köslin und weiterer Behörden sowie Mittelpunkt eines großen Landkreises.
Am 21. Dezember 1911 eröffnete die Städtische elektrische Straßenbahn zu Köslin ihre 3,3 Kilometer lange normalspurige Strecke vom Bahnhof durch die Innenstadt nach Gollenwald (Königsthal). Dafür standen sieben Triebwagen und vier Beiwagen zur Verfügung.

Kösliner Stadt- und Strandbahn

Als bald nach der Eröffnung der Städtischen Straßenbahn bei der Kleinbahn Güdenhagen–Groß Möllen GmbH wirtschaftliche Probleme auftraten, deren Lösung im Interesse der Stadt Köslin lag, beschlossen die städtischen Gremien, die elektrische Bahn von der Innenstadt an die Ostseeküste auszudehnen. In diese neue Bahnverbindung sollte die bisherige Kleinbahn einbezogen werden.
So wurde am 1. Juli 1913 die 14,3 Kilometer lange elektrische Strandbahn eröffnet. Vom Staatsbahnhof ausgehend folgte sie rund sieben Kilometer der Landstraße nach Güdenhagen als Straßenbahn, benutzte dann etwa fünf Kilometer die bisherige Kleinbahntrasse über Streitz nach Groß Möllen und verlängerte diese – wieder als Straßenbahn – um 2,5 Kilometer bis zum neuen Endpunkt im Seebad Nest.

Strecke

Der neue Name des Unternehmens, das als städtischer Eigenbetrieb geführt wurde, lautete Kösliner Stadt- und Strandbahn. Zusammen mit der bisherigen Straßenbahn umfasste das Schienennetz nunmehr eine Länge von 17,4 Kilometern; darin war auch die jetzt nur noch dem Güterverkehr dienende Verbindung (1 km) vom Bahnhof Güdenhagen zum Dorf Güdenhagen enthalten.
Der Fahrzeugpark bestand 1914 aus einer elektrischen Lokomotive, 15 zweiachsigen und 4 vierachsigen Triebwagen, je 6 zwei- und vierachsigen Beiwagen, 2 Pack-, 5 Güter- und 2 Spezialwagen. Das Depot befand sich nördlich des Bahnhofs auf der Westseite der Staatsbahnstrecke nach Stolp; außerdem gab es eine Wagenhalle in Groß Möllen.
Trotz der schwierigen Nachkriegsverhältnisse wurde am 1. Juni 1926 eine Zweigstrecke der Straßenbahn von der Danziger Straße nach dem Nachbarort Rogzow (2,8 km) eröffnet, deren Wagen aber in der Regel ebenso wie die ältere Linie am Bahnhof begannen. Damit waren zwei Straßenbahnlinien und die Strandbahn vorhanden, auf der vorwiegend die größeren vierachsigen Fahrzeuge eingesetzt wurden. Liniennummern gab es nicht. Die Statistik für 1928 nennt eine Streckenlänge von 20,3 Kilometern.
Während vor dem Ersten Weltkrieg in der Sommersaison der Zugabstand auf einen Zwanzig-Minuten-Takt verdichtet wurde, ist dem Deutschen Kursbuch vom Sommer 1934 (113z) zu entnehmen, dass zu jeder vollen Stunde an den beiden Endstationen abgefahren wurde, sonntags im Juli und August sogar alle halbe Stunde. Die Züge brauchten 50 Minuten für die ganze Strecke und kreuzten beim Stundentakt in Güdenhagen.

1938: Busse ersetzen die Straßenbahn

Als ein erstes Anzeichen des baldigen Endes der Straßenbahn kann man die Eröffnung eines städtischen Omnibusbetriebes am 25. Juni 1934 oder 1. Juni 1935 werten. Anfangs ging es nur um eine ergänzende Omnibuslinie, die eine Nord-Südstrecke in der Innenstadt befuhr. Aber am 1. Februar 1937 wurden die beiden Straßenbahnlinien durch Omnibusse ersetzt. Es gab nun drei städtische Buslinien, auf denen 14 Omnibusse eingesetzt wurden.
Schließlich endete am 30. September 1938 auch der Betrieb auf der Strandbahn. Als Ersatz fuhr dafür eine Kraftpostlinie. Der Fahrplan für den Sommer 1939 enthielt nur noch zehn bis zwölf Buskurse in jeder Richtung. Allerdings brauchten sie nur 26 Minuten für die ganze Strecke.

Seit dem Zweiten Weltkrieg

Nach dem Zweiten Weltkrieg, als Hinterpommern an den polnischen Staat kam, wurde die Strecke nicht abgebaut. Zunächst unterhielt die Sowjetarmee in dem ehemaligen Fliegerhorst Nest militärische Anlagen, die durch die Strecke an das Bahnnetz angeschlossen waren. Als die Sowjetarmee durch die polnische Luftwaffe abgelöst wurde, diente die Bahnstrecke auch dem zivilen Verkehr.
Um 1992 wurde ein Abschnitt der Strecke elektrifiziert. Doch bereits 1994 wurde der Bahnverkehr zunächst eingestellt.
Im Sommer 2008 wurde ein Saisonverkehr aufgenommen. In der Zeit vom 18. Juli 2008 bis 31. August 2008 verkehrten 16 mal täglich Züge mit Dieselloks.
Cris
 

Re: Tramwaje w Koszalinie

Postprzez Flavi » 14 Mar 2010, 19:23

Cz. 1

Koszalińska Kolej Miejska i Plażowa

W pomorskim mieście Koszalin oraz jego okolicach przez kilkadziesiąt lat działała zelektryfikowana sieć kolejowa pod nazwą Koszalińska Kolej Miejska i Plażowa (Kösliner Stadt- und Strandbahn). Powstała ona z połączenia dwóch, pierwotnie odrębnych spółek transportowych.

Przedsiębiorstwo Kolejkowe Mścice-Mielno sp. z o.o. (Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH)

Na początku powstała kolejka, która miała ułatwić dostęp mieszkańców Koszalina do kurortów nad Bałtykiem. W tym celu miasto oraz powiat Koszalin wraz z innymi inwestorami założyli Przedsiębiorstwo Kolejkowe Mścice-Mielno sp. z o.o. (Kleinbahngesellschaft Güdenhagen–Groß Möllen GmbH). Oni otworzyli 15 (18) sierpnia 1905 roku odcinek 5,1 km kolei normalnotorowej, który rozpoczynał się na stacji Mścice, położonej na trasie kolei państwowej Koszalin-Kołobrzeg (Staatsbahnstrecke Köslin–Kolberg) i prowadził w kierunku północnym do nadmorskiego kurortu Mielno, połozonego między Bałtykiem a jeziorem Jamno.

To przedsiębiorstwo kolejowe, które również obsługiwało ruch towarowy, nie posiadało innego taboru poza jedna lokomotywą parową, ponieważ pociągi były zestawiane przez kolej państwową (Preußischen Staatsbahn), a niektóre z nich rozpoczynały podróż już w Koszalinie.

W dniu 22. czerwca 1913 kolejka przestała działać, ponieważ została włączona do Koszalińskiej Kolei Plazowej (Kösliner Strandbahn).
Flavi
 

Re: Tramwaje w Koszalinie

Postprzez jadzik » 14 Mar 2010, 21:04

AK Köslin i. Pommern - Hauptbahnhof u. Straßenbahn

Koszalin na Pomorzu - Dworzec Główny i tramwaj (data nieznana). Na zdjęciu widac rozjazd tramwajowy.

Image

Źródło: eBay.de
jadzik
 

Re: Tramwaje w Koszalinie

Postprzez Krzysztof » 14 Mar 2010, 21:21

To ja mam zdjęcie ukazujące ten sam dworzec z tramwajem ale z innej perspektywy. Moje jest niestety z tych dobrze znanych, pochodzi prawdopodobnie z 1920-1921 roku. Widać na nim dwa wagoniki towarowe doczepione do wozu, ale nie wiadomo, czy to tramwaj roboczy, czy może osobowy z tymi wagonikami, które zastępczo, z braku wozów trakcyjnych, mogły służyc do przewożenia np. wojska czy innych pasażerów przy lepszej pogodzie. Może gdzieś się później do tego dogrzebiemy. Zwraca uwagę napis na pocztówce, inny od poprzedniego, tam było "Dworzec Główny", tutaj jest po prostu "Dworzec kolejowy".

Image
Awatar użytkownika
Krzysztof
Administrator
 
Posty: 792
Dołączenie: 26 Paź 2008, 22:18
Miejscowość: Koszalin

Re: Tramwaje w Koszalinie

Postprzez jadzik » 14 Mar 2010, 21:47

To ja mam jeszcze inną perspektywę :P a do tego w "kolorze" :lol: Zdjęcie jest chyba starsze od tych dwóch i wątpię czy jest kolorowe, raczej anilinowane. Zwykle farbki stosowano w takim kolorze jaki występował w oryginale, jesli tak było także w tym przypadku to tramwaj na tym zdjęciu (w głębi po lewej stronie) miał kolor wiśniowy.

Image

Źródło: eBay.de
jadzik
 

Re: Tramwaje w Koszalinie

Postprzez Krzysztof » 15 Mar 2010, 00:29

Na tym zdjęciu widać tramwaj na moście nad Dzierżęcinką, widok z parku. Zdjęcie fajne, na pewno Donpierdo rozpozna typ tramwaju.

Image

Źródło: http://www.rootsweb.ancestry.com
Awatar użytkownika
Krzysztof
Administrator
 
Posty: 792
Dołączenie: 26 Paź 2008, 22:18
Miejscowość: Koszalin

Re: Tramwaje w Koszalinie

Postprzez Flavi » 15 Mar 2010, 21:19

Cz. 2 tlumaczenia z niemieckiej Wiki

Miejskie Tramwaje Elektryczne w Koszalinie (Städtische elektrische Straßenbahn zu Köslin )

Na początku XX wieku rozpoczęła się w Koszalinie dyskusja na temat budowy linii tramwajowej, na wzór innych miast o podobnej wielkości i znaczeniu, na przykład w położonym również na Pomorzu Tylnym (Hinterpommern) mieście Słupsku. W końcu Koszalin z liczbą 23.000 mieszkańców był siedzibą prezydenta (Regierungspräsidenten) rejencji koszalińskiej (Regierungsbezirk Köslin) oraz innych władz, a także centrum dużego powiatu.

21 grudnia 1911 roku Miejskie Tramwaje Elektryczne w Koszalinie (Städtische elektrische Straßenbahn zu Köslin) otworzyły pierwszą linię normalnotorową długości 3,3 km od dworca przez centrum w kierunku Góry Chełmskiej (Königsthal). Na stanie było wtedy 7 wagonów silnikowych i 4 wagony doczepne.
Flavi
 

Re: Tramwaje w Koszalinie

Postprzez jadzik » 15 Mar 2010, 21:58

Mijanka tramwajowa na Rynku Miejskim (Marktplatz), dzisiejszy Rynek Staromiejski. Po prawej stronie ratusz koszaliński. Dobrze widoczny typ tramwaju z pantografem typu "lira".

Image
jadzik
 

Następna

Powróć do Historia Koszalina

Kto jest na forum

Użytkownicy przeglądający to forum: Brak zarejestrowanych użytkowników oraz 1 gość

cron