Kościół klasztorny (zamkowy) - wykopaliska

Dzieje Koszalina - od wieków słowiańskiego i pomorskiego, od 1653 roku brandenbursko-pruskiego.

Kościół klasztorny (zamkowy) - wykopaliska

Postprzez Archi » 17 Maj 2014, 07:35

Podczas prac związanych z zabudową terenu wokół obecnej cerkwi prawosławnej, a przed wiekami - kościoła klasztornego i kaplicy zamkowej, odkryto pozostałości fundamentów i murów, których zarys wyraźnie układa się w kształt znajdującej się tu kiedyś budowli. Odsłonięte fragmenty są najstarszymi reliktami chrześcijaństwa i zabudowy murowanej w Koszalinie. Przypuszcza się, że cysterki budowały swój kościół w latach 1280-1300. Kościół Mariacki (obecna katedra) jest późniejszy, powstał prawdopodobnie w latach 1300-1333, chociaż nie można wykluczyć, że wcześniej stała już świątynia z drewna.

Z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że najgłębszy kamienny fundament stanowi pozostałość po prezbiterium - miejscu tzw. kapłańskim, gdzie znajduje się ołtarz i przebywa duchowieństwo podczas odprawiania mszy świętej. Wynika to z faktu, że najdalej wysunięta na wschód część kościoła (a tak jest w naszym przypadku), musiała być miejscem umieszczenia ołtarza, ponieważ kościoły były wówczas orientowane (łacińskie Oriens - wschód) tzn. zbudowane wzdłuż osi wschód-zachód, tak że kapłan stojący przodem do ołtarza skierowany był twarzą na wschód. Stamtąd - jak wierzą chrześcijanie - ma nadejść Jezus Chrystus podczas powtórnego przyjścia.

Absyda to z kolei pomieszczenie na rzucie półkola lub wieloboku, dostawione do bryły świątyni i otwarte do jej wnętrza - wieloboczną absydę posiada kościół Mariacki (katedra), który powstał później niż kościół klasztorny. On także jest orientowany, posiada prezbiterium i absydę znajdującymi się po wschodniej stronie budowli (znając położenie katedry można wyznaczyć kierunki świata - budowla wyznacza oś wschód-zachód, przy czym absyda wskazuje wschód, wieża - zachód).
Archi
 

Re: Kościół klasztorny (zamkowy) - wykopaliska

Postprzez Archi » 17 Maj 2014, 07:41

W 1277 biskup kamieński Herman von Gleichen powołała do życia, wystawiając specjalny dyplom fundacyjny, klasztor cysterek w Koszalinie. Koszalińskie cysterki pochodziły z Itzehoe w Holsztynie, wiadomo też, że w roku 1279 były już w Koszalinie. Bez wątpienia, najważniejszą dla nich sprawą, stało się posiadanie własnego kościoła. Niedługo po sprowadzeniu cysterek powstał w północno-zachodniej części miasta kościół klasztorny, prawdopodobnie ok. 1300 roku. Równolegle budowano <p></p>zabudowania klasztorne.

Po reformacji i sekularyzacji (przejęcie majątku kościelnego przez władze świeckie) klasztoru (1535), kościół stopniowo popadał w ruinę. Około roku 1550 zmarła ostatnia mniszka koszalińska, a w 1560 rozebrano resztki murów pozostałych po klasztorze. W 1569 książę i biskup kamieński Jan Fryderyk rozpoczął budowę siedziby książęcej na gruzach dawnego klasztoru, którą ukończył ok. roku 1582. Następny książę i biskup Franciszek na miejscu kaplicy klasztornej wzniósł w latach 1602-1609 kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy. 10 listopada 1718 roku kościół uległ spaleniu, pozostały tylko mury. W roku 1724 został odbudowany i konsekrowany. Ponownie opuszczony w 1807 roku po wejściu wojsk napoleońskich do miasta, służył jako magazyn słomy i siana, a następnie szpital wojskowy. W latach 1818-1819 wykonano remont generalny, a w 1839 roku kolejną renowację. W 1863 roku otrzymał organy, a w 1881 nowe dzwony. Obecnie cerkiew prawosławna (obiekt przekazany w 1953 roku).

Image
Image
Archi
 

Re: Kościół klasztorny (zamkowy) - wykopaliska

Postprzez Archi » 17 Maj 2014, 08:09

Kościół mniszek cysterek był wysunięty około 16 m bardziej na wschód niż dzisiejsza kaplica, w stronę obecnego parku. Masywne fundamenty z głazów i ułożonej na nich murowanej bazy, wskazują na to, że kościół był o wiele większą budowlą od dzisiejszej kaplicy. Widoczny jest również fragment narożnej przypory (przylegający do muru filar zewnętrzny, wzmacniającej budowlę), której obecność potwierdza przypuszczenie o wielkości pierwotnej świątyni. Kilka metrów dalej widać resztki przypory bocznej.

Kościół mógł posiadać od strony wschodniej absydę, której przebieg jest jednak trudny do zidentyfikowania. Odsłonięto także wykonane z cegły kanały służące do doprowadzania podgrzanego powietrza do wnętrza świątyni. Wydaje się jednak, że powstały one później niż pierwsza świątynia mniszek. Te wszystkie wątpliwości rozstrzygną jednak archeolodzy. Wiele wskazuje też na to, że pozostałości pierwotnego kościoła wykraczają poza obecny teren parafii prawosławnej i zalegają pod sąsiadującą parcelą, na której trwa obecnie budowa tzw. Villa Central Park (kompleks budynków mieszkalnych o podwyższonym standardzie).

Odkopano również pozostałości późniejszych budowli, prawdopodobnie piwnic z XVII-XVIII wieku, które mogły służyć do przechowywania żywności z wykorzystaniem lodu pochodzącego z pobliskiej fosy i rozlewisk (stawu w dzisiejszym kształcie jeszcze nie było). Do ich budowy użyto materiału budowlanego pochodzącego ze starej świątyni mniszek cysterek. Widoczne są również różnego rodzaju instalacje - ciepłownicza, kanalizacyjna, deszczowa - pochodzące już z czasów najnowszych.
Archi
 

Re: Kościół klasztorny (zamkowy) - wykopaliska

Postprzez Koszalinianin » 17 Maj 2014, 16:18

Bylem obejzec te wykopaliska,prawdopodobie dopiero co odkryte,wiec pytam dlaczego rury chyba deszczowe i cieplownicze polozono na murach ukrytych pod ziemia.Co nie wiedzieli co tam moze byc,ale wykuto glebokie rowy i polozono tam rury. Po co ta sciema.Dlaczego aercholodzy dopiero odkryli te mury,tak starych zabytkowych murow.kto pozwolil wybudowac tam jakies budynki .Cos mi tu daje do myslenia.Uwazam ,ze trzeba to wyjasnic.
Koszalinianin
 








Powróć do Historia Koszalina

Kto jest na forum

Użytkownicy przeglądający to forum: Brak zarejestrowanych użytkowników oraz 2 gości

cron