Bogusław X (1454-1523)

Tutaj zbieramy wszystkie informacje o władcach Pomorza.

Bogusław X (1454-1523)

Postprzez Krzysztof » 25 Lip 2010, 12:18

Bogusław X Wielki (ur. 28 lub 29 maja 1454 zap. w Słupsku, zm. 5 października 1523 w Szczecinie) – książę szczeciński i słupski od 1474, wołogoski od 1478 (tym samym zjednoczył Pomorze Zachodnie).

Syn Eryka II z linii książąt słupskich i Zofii. W 1477 r. ożenił się z Małgorzatą, córką elektora brandenburskiego Fryderyka II Żelaznego. Już w 1483 r. książę pozostawał w jawnym konflikcie z żoną, którą oskarżał o usuwanie ciąży przy pomocy swojego medyka, co miało zapewnić dziedzictwo po Bogusławie jej rodzinie. W 1488 r. doszło do separacji po procesie, który dowiódł, że Małgorzata zdradzała męża ze swoim medykiem i wraz z nim usuwała ciążę. Bogusław zamknął swoją żonę w zamku we Wkryujściu i rozpoczął starania o rozwód. Przed podjęciem decyzji przez papieża Małgorzata zmarła w drugiej połowie 1489 r. i została pochowana w kościele parafialnym św. Piotra i Pawła w Wołogoszczy. Małżeństwo oczywiście było bezpotomne. Na okres złych stosunków z pierwszą żoną przypada zapewne związek z konkubiną ponieważ Bogusław miał potomstwo naturalne.

W 1491 roku Bogusław X poślubił córkę polskiego króla Kazimierza Jagiellończyka, Annę Jagiellonkę. W dniu ślubu Bogusław liczył 37 lat, a Anna niespełna 15. W czasie dwunastoletniego pożycia małżeńskiego obdarowała męża ośmioma potomkami: Anną, Jerzym I, Kazimierzem, Elżbietą, Barnimem, Zofią, Barnimem IX Pobożnym, Ottonem. Dzięki tak licznemu potomstwu dynastia Gryfitów została przedłużona o 114 lat. Dwaj książęta Jerzy I i Barnim IX Pobożny zasiadali na książęcym tronie.

Uczynił Szczecin stolicą księstwa, siedzibą władzy książęcej i instytucji państwowych. W latach 1496-1498 odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej. W trakcie wyprawy odwiedził dwory państw przez które przejeżdżał, w tym dwór cesarza Maksymiliana I i papieża Aleksandra VI.

Prowadził politykę lawirująca pomiędzy Królestwem Polskim a Cesarstwem Niemieckim. Opierał się dążeniom Brandenburgii, która rościła pretensje lenne do ziem Księstwa Pomorskiego. W wyniku braku wystarczającego wsparcia ze strony Królestwa Polskiego, w 1521 roku złożył hołd lenny cesarzowi Karolowi V. W ten sposób książęta z rodu Gryfitów stali się książętami Cesarstwa Niemieckiego.

Był inicjatorem przebudowy wszystkich książęcych zamków w księstwie, skupił centralne urzędy przy dworze książęcym. Przy jego poparciu Jan Bugenhagen napisał historię Pomorza - "Chronicon Pomeraniae". Bogusław X jest również bohaterem pierwszej renesansowej sztuki teatralnej, traktującej o wyprawie księcia do Ziemi Świętej.

Źródło: Wikipedia

---------------------------------------------------------------------

Z kolei na Onet.pl w portalu WIEM znajdziemy trochę inne informacje:

Bogusław X (1454-1523), książę szczeciński i słupski od 1474, wołogojski od 1478. Syn Eryka II, księcia słupskiego i szczecińskiego. W 1478 zjednoczył Pomorze Zachodnie, walcząc z Brandenburczykami. W 1491, dążąc do zjednoczenia Pomorza z Polską, poślubił córkę Kazimierza Jagiellończyka - Annę.

W 1493 uzyskał w Pyrzycach zrzeczenie się przez Brandenburczyków hołdu lennego z Pomorza Zachodniego. W 1513 wystąpił z projektem całkowitego zjednoczenia Pomorza Zachodniego z Polską, a w 1518 z projektem wieczystego przymierza.

Przeprowadził na Pomorzu Zachodnim reformę skarbu i administracji. Założył stałą rezydencję książęcą w Szczecinie. W 1521, w obawie przed Brandenburgią, poddał Pomorze Zachodnie cesarzowi.

Źródło: Portal Wiedzy Onet.pl
Awatar użytkownika
Krzysztof
Administrator
 
Posty: 792
Dołączenie: 26 Paź 2008, 22:18
Miejscowość: Koszalin

Re: Bogusław X (1454-1523)

Postprzez Krzysztof » 25 Lip 2010, 12:18

Bogusław X- książę, który w ogromnym stopniu przyczynił się do rozwoju Pomorza. Szwagier trzech kolejno panujących po sobie królów Polski: Olbrachta, Aleksandra i Zygmunta. Jego dewizą życiową było powiedzenie: „zawsze jestem gotowy na ostatnią godzinę swego życia”. Zmarł w 1523 roku w Szczecinie i tu też został pochowany, w kościele św. Ottona.

Jego dzieciństwo i młodość otoczone są mgłą tajemnicy. Nie jest do końca pewnym nawet, gdzie Bogusław X się urodził. Jedne źródła wskazują na Darłowo, inne zaś na Słupsk. Z tego też względu wśród pomorskich ludów narosło wiele legend dotyczących tego okresu życia późniejszego księcia. Między innymi opowiadano, że Bogusław wychowywany był przez prostego chłopa z Łącka - Hansa Lange, ponieważ zmuszony był uciekać z rodzinnego domu w obawie, by nie otruła go własna matka. W rzeczywistości sprawa wyglądała inaczej. Księżna Zofia starała się zaszczepić w synu miłość do Polski.

Ponad wszelką wątpliwość wiadomo natomiast, iż Bogusław X był najstarszym synem księżnej Zofii II, i księcia wołogoskiego Eryka. Na świat przyszedł w 1454 roku. W latach 1466-1468 przebywał prawdopodobnie na Wawelu, gdzie pobierał nauki u Jana Długosza. Pobyt ten zaowocował późniejszym małżeństwem z Anną Jagiellonką, córką króla Kazimierza Jagiellończyka. Związek ten był zdecydowanie bardziej udany niż pierwsze małżeństwo księcia- z Małgorzatą, zawarte w 1477 roku. Późniejszy proces udowodnił bowiem, że zdradzała ona Bogusława z własnym medykiem, a ponadto, przy jego pomocy dążyła do usunięcia ciąży. Celem było umożliwienie objęcia władzy własnej rodzinie, a nie dziedzicom Bogusława. Ten w rewanżu zamknął Małgorzatę w zamku w Wkryujściu.

Należy wspomnieć jeszcze, że w późniejszym czasie to właśnie Kazimierz Jagiellończyk pasował Bogusława na rycerza polskiego.

Huczne wesele, udane małżeństwo

2 lutego 1491 roku Zamek Szczeciński- a w ślad za nim inne pomorskie dwory- rozbrzmiewał polską pieśnią i muzyką. W dniu ślubu Bogusław liczył 37 lat, Anna zaś niespełna 15. Dzięki zawartemu związkowi Bogusław X stał się szwagrem trzech kolejno po sobie panujących królów Polski: Olbrachta, Aleksandra i Zygmunta.

Książę bardzo kochał swą młodą żonę. Zachowało się kilka listów, które pisał do niej z pielgrzymki do Ziemi Świętej (1496-1498, podczas podróży odwiedził między innymi dwory Maksymiliana I i papieża Aleksandra VI). W jednym z nich tak wyraził swą miłość i tęsknotę za Anną: „My będziemy mieli więcej uciechy z sobą, niźli okręt stutysięcznej pojemności zdolny jest unieść liści różanych, niźli ziarenek piasku w morzu i niźli wody przepływa przez tamę w Darłowie".
W czasie dwunastoletniego pożycia małżeńskiego obdarowała męża ośmioma potomkami: Anną, Jerzym I, Kazimierzem, Elżbietą, Barnimem, Zofią, Barnimem IX Pobożnym, Ottonem. Dzięki tak licznemu potomstwu dynastia Gryfitów została przedłużona o 114 lat. Dwaj książęta, Jerzy I i Barnim IX Pobożny zasiadali na książęcym tronie.

Uznany władca

Przydomek „Wielki” nadano Bogusławowi X mu ze względu na mądrą i dojrzałą politykę, którą sprawował. Spośród wszystkich książąt pomorskich cieszy się do dziś największym uznaniem potomnych.

Książę szczeciński i słupski od 1474, wołogojski od 1478. Umocnił władzę książęcą przez utworzenie sądu nadwornego, centralnej administracji, kancelarii i urzędu marszałka. Zreformował dwór i zarząd księstwem. Uporządkował finanse, ożywił handel, a także zlikwidował rozbój na drogach. Uczynił Szczecin stolicą księstwa, siedzibą władzy książęcej i instytucji państwowych. Był inicjatorem przebudowy wszystkich książęcych zamków w księstwie, skupił centralne urzędy przy dworze książęcym, utworzył książęcą mennicę. Przeprowadził na Pomorzu Zachodnim reformę skarbu i administracji.
W 1478 zjednoczył Pomorze Zachodnie. W 1493 uzyskał w Pyrzycach zrzeczenie się przez Brandenburczyków hołdu lennego z Pomorza Zachodniego. W 1513 wystąpił z projektem całkowitego zjednoczenia Pomorza Zachodniego z Polską, a w 1518 z projektem wieczystego przymierza. W wyniku braku wystarczającego wsparcia ze strony Królestwa Polskiego, w 1521 roku złożył hołd lenny cesarzowi Karolowi V. W ten sposób książęta z rodu Gryfitów stali się książętami Cesarstwa Niemieckiego.

Przy jego poparciu Jan Bugenhagen napisał historię Pomorza - "Chronicon Pomeraniae”. Bogusław X jest również bohaterem pierwszej renesansowej sztuki teatralnej, traktującej o wyprawie księcia do Ziemi Świętej.

Sroga zemsta

Do historii przeszła również bitwa, jaką Bogusław i jego książęcy towarzysze stoczyli przeciwko obywatelom Koszalina. Książe bawił akurat ze swym dworem w Sianowie. Zgermanizowana rada miejska Koszalina, w odwecie za domniemany rozbój dokonany na koszalińskich kupcach przez czeladź książęcą, wysłała pod Sianów oddział zbrojny celem ujęcia winnych i przykładnego ich ukarania. Wspominany oddział przybywszy do bram Sianowa z okrzykiem: "Pragniemy wszystkich łotrów pozabijać!", począł szturmować bramy miejskie. Wywiązała się regularna bitwa, w której górą okazali się być koszalinianie. Książe Bogusław cudem uniknął śmierci- jeden z przeciwników zamachnął się na niego halabardą. Jedynie szybka interwencja i bystry umysł dowódcy grodu Adama Podewilsa uchroniły księcia od niechybnego ciosu. Został on jednak, razem ze swoją drużyną, wzięty do niewoli i przewieziony wozem przeznaczonym do rozwożenia mierzwy do Koszalina. Gdy goniec doniósł Radzie Miejskiej o takim obrocie wydarzeń, przerażony burmistrz wyjechał na spotkanie karawanu. Prosił Bogusława o przebaczenie i udział w wieczornej imprezie miejskiej. Ten jednak ani myślał o takim zakończeniu sprawy- doznane upokorzenie wymagało srogiej zemsty.

W wyniku przeprowadzonych rokowań miasto zobowiązało się do wielu ustępstw na rzecz księcia, jako zadośćuczynienia za wyrządzone mu szkody. Zmuszone zostało między nimi podarować Bogusławowi X 200 koni, wyprawienia jemu i całemu dworowi kilkudniowej uczty w oznaczonym terminie, czy też do zburzenia bramy miejskiej, przez którą Książę i jego drużyna wjeżdżali do miasta jako niewolnicy, tak, aby Książę mógł przejechać konno po gruzach tej bramy. W dniu przyjazdu księcia miasto miało być odświętnie przybrane, cała jego ludność z radą miejską i duchowieństwem na czele, z krzyżami i sztandarami miała wyjść za obręb miasta na spotkanie księcia i na klęczkach prosić go o łaskę przebaczenia lekkomyślnego napadu. Odtąd nie odnotowany poważniejszych zatargów między księciem a radą miejską Koszalina.

Pamiątka po Bogusławie X

Obecnie, przy ulicy Korsarzy, w północno-zachodnim narożniku Zamku Książąt Pomorskich, szczecinianie mają możliwość oglądania pomnika księcia Bogusława X i jego żony królewny Anny Jagiellonki. Zaprojektowany on został przez Leonię Chmielnik i Annę Paszkiewicz, i odsłonięty 22 lipca 1974 r. w Święto Odrodzenia Polski (30 rocznicę). Na cokole pomnika widnieje napis: "Bogusław X i Anna Jagiellonka 1491".

Źródło: Fragment książki "Z dziejów Koszalina" Z. Gręźlikowski (s.77-78) Wydawnictwo Poznańskie. Za: w ww.wiadomosci.wszczecinie.pl
Awatar użytkownika
Krzysztof
Administrator
 
Posty: 792
Dołączenie: 26 Paź 2008, 22:18
Miejscowość: Koszalin

Re: Bogusław X (1454-1523)

Postprzez Dudi » 04 Lip 2011, 14:12

W wieku 98 lat w swoim domu w Pöcking, w południowych Niemczech, zmarł książę Otto von Habsburg, który w 1977 roku uczestniczył w ponownym pogrzebie króla Kazimierza Jagiellończyka i królowej Elżbiety Habsburżanki - rodziców Anny Jagiellonki, zony Bogusława X.

Zmarł były arcyksiążę, potomek Piastów i Jagiellonów, pionier integracji europejskiej/MB/Deutsche Welle/Onet.pl/4 lipca 2011 napisał(a):
Otto von Habsburg, najstarszy syn ostatniego cesarza Austro-Węgier, nie żyje. Był potomkiem Piastów i Jagiellonów. Jako wieloletni eurodeputowany angażował się na rzecz integracji europejskiej.

Otto von Habsburg zmarł w wieku 98 lat w swoim domu w Pöcking, w południowych Niemczech. Urodzony jako książę, od 1916 roku był następcą tronu Austrii i Węgier. Stał się nie tylko symbolem europejskiej historii (był m.in. potomkiem Piastów i Jagiellonów - w 1977 roku uczestniczył w ponownym pogrzebie króla Kazimierza Jagiellończyka i królowej Elżbiety Habsburżanki), ale i wielkim Europejczykiem. W latach 1979-1999 reprezentował CSU w Parlamencie Europejskim. Angażował się także na rzecz narodów "za żelazną kurtyną". W 1979 roku z jego inicjatywy w Parlamencie Europejskim ustanowiono symboliczny pusty fotel dla posła zza "żelaznej kurtyny". Także słynny "Pikinik Europejski" latem 1989 roku, w trakcie którego otwarto na kilka godzin granicę austriacko-węgiersko, był jego pomysłem. Z otwarcia granicy w czasie "Pikiniku" skorzystało wielu uciekinierów z NRD. Von Habsburg był także honorowym przewodniczącym Międzynarodowej Unii Paneuropejskiej. Jej przewodniczący, europoseł CSU Bernd Posselt nazwał Habsburga "ostatnim wielkim budowniczym zjednoczenia Europy z pokolenia pionierów" i podkreślił jego zasługi dla obalenia "żelaznej kurtyny".

Walka z nazistami


Otto von Habsburg urodził się 20 listopada 1912 roku jako Franciszek Józef Otto Robert Maria Antoni Karol Maksymilian Henryk Sykstus Ksawery Feliks Renatus Ludwik Kajetan Pius Ignacy von Habsburg-Lotaryński w Reichenau w Dolnej Austrii. Gdy w listopadzie 1916 ojciec Ottona, Karol I, został cesarzem Austrii i królem Węgier, Otto został sukcesorem tronu (arcyksięciem) Austrii i Węgier (Kaiserlicher Prinz, Erzherzog von Österreich, Königlicher Prinz von Ungarn). Po upadku monarchii austro-węgierskiej w 1919 roku, rodzina cesarska udała się na wygnanie do Szwajcarii i na portugalską Maderę (tu pochowany jest ojciec Ottona, uznany przez Kościół katolicki za błogosławionego). Sam Otton wybrał Francję. Po przyłączeniu Austrii do III Rzeszy ogłosił w Paryżu manifest wzywający wspólnotę międzynarodową do interwencji. Hitler, w obawie, że Otto zechce przejąć tron austriacki, skazał go na śmierć. Po wkroczeniu wojsk Hitlera do Francji wyjechał do USA. Dwaj kuzyni Ottona – Max, książę Hohenberg i książę Ernst von Hohenberg, zostali aresztowani w Wiedniu przez Gestapo i zesłani do obozu koncentracyjnego Dachau, gdzie przebywali aż do końca wojny.

Po zakończeniu II wojny światowej osiedlił się w Bawarii i zaczął działać jako publicysta. Stosunki rodziny cesarskiej z Republiką Austriacką ułożyły się dopiero w latach 60. XX wieku. W 1961 roku Otto von Habsburg podpisał w imieniu rodziny oświadczenie, w którym zrezygnował z tytułu i roszczenia tronu.

Polityk i Europejczyk

Od 1978 roku Otto von Habsburg przyjął obywatelstwo RFN.

Od 1979 do 1999 roku reprezentował CSU w Parlamencie Europejskim. Jako eurodeputowany tej partii forsował rozszerzenie Unii Europejskiej na wschód.

Otto von Habsburg był mężem księżniczki Reginy von Sachsen-Meiningen (1925-2010). Z tego małżeństwa urodziło się siedmioro dzieci. Najstarszy syn, Karl Habsburg-Lothringen, który od 2007 roku przejął obowiązki głowy rodu, nazwał swojego ojca "niezwykłą osobowością": "Razem z nim tracimy wielkiego Europejczyka, który w dużym stopniu wywarł piętno na wszystkim, co dziś robimy".

tagesschau.de / Bartosz Dudek

red. odp. Monika Mazanek- Wilczyńska

(RC)
Dudi
 


Powróć do Książęta pomorscy

Kto jest na forum

Użytkownicy przeglądający to forum: Brak zarejestrowanych użytkowników oraz 1 gość

cron