Poznajemy Koszalin - spis treści, metoda, uwagi

architektura, zabytki, pomniki, gmachy, ulice. Przyroda i środowisko. Spacery po Koszalinie

Poznajemy Koszalin - spis treści, metoda, uwagi

Postprzez Krzysztof » 14 Mar 2011, 19:32

W Koszalinie jest wiele pięknych gmachów i budynków, które nie są zabytkami, budowanych od końca XIX wieku do początków XXI wieku. Jest też wiele pięknych miejsc i zakątków. Warto się im przyjrzeć i pokazać z wielu stron, starając się wydobyć to co najcenniejsze.

1. Gmach byłego urzędu wojewódzkiego - 1937 (wcześniej rejencji)
2. Budynek Straży Pożarnej - 1928
3. Kaplica na Górze Chełmskiej

4. Stare kamienice w Koszalinie
5. Nowe budownictwo



Obiekty historyczne w Koszalinie (za: Wikipedia):

- budynek z początku XIX w. przy ul. Mickiewicza – obecnie część Urzędu Miasta
- Gmach Rejencji, wzniesiony ok. 1890 r. przy ulicy Andersa – obecnie siedziba Policji
- neogotycki budynek polikliniki – wzniesiony w latach 1895-1896 na potrzeby szpitala miejskiego.
- budynek Bałtyckiego Teatru Dramatycznego – wzniesiony w 1906 r. jako budynek parafialny ewangelickiej gminy wyznaniowej
- neogotycki budynek Archiwum Państwowego – wzniesiony na początku lat 80. XIX w. jako szpital garnizonowy, pod zarządem adm. wojskowej do końca I wojny światowej
- podziemia starego browaru, ul. Kazimierza Wielkiego – stanowią część dawnego browaru E. Aschera z 1846 r., istniejącego do 1910 r.
- budynek z końca XIX w. – zbudowany został w latach 70. XIX w. przez rodzinę Hildebrand. W latach 1905-1919 mieszkał tutaj dr Fryderyk Hildebrand, koszalinianin, znany botanik, profesor uniwersytecki i dyrektor Ogrodów Botanicznych we Freiburgu.
- skansen kultury jamneńskiej


Zdjęcia do wklejenia wraz z opisem i podaniem nazwiska autora prosimy przesyłać na adres koszalin1266@wp.pl
Awatar użytkownika
Krzysztof
Administrator
 
Posty: 796
Dołączenie: 26 Paź 2008, 22:18
Miejscowość: Koszalin

Re: Poznajemy Koszalin - spis treści, metoda, uwagi

Postprzez LK » 19 Kwi 2011, 02:11

TERMINY Z ZAKRESU URBANISTYKI I KOMPOZYCJI URBANISTYCZNEJ

ZESPÓŁ URBANISTYCZNY
zespół budynków tworzących jedną całość kompozycyjną z otaczającą je wolną przestrzenią.

Uzupełnienie definicji: mogą to być rynki, place, tereny zielone, aleje, ulice itp. Zespół urbanistyczny może powstać w wyniku realizacji jednego projektu albo w wyniku kształtowania przestrzeni w ciągu wieków.
Zespołem urbanistycznym nazywane są także powiązane ze sobą osiedla lub osiedle połączone kompozycyjnie z dużym obiektem architektonicznym.

UKŁAD SPRZĘŻONY
powiązanie zespołu osiedli lub założeń architektoniczno - urbanistycznych, analogicznych lub różnych, w całość kompozycyjną opartą na więzi terenowej.

Uzupełnienie definicji: układ sprzężony łączy się często z czynnikami natury gospodarczej lub obronnej (np. gród z podgrodziem, miasto średniowieczne połączone z murami obronnymi, z zamkiem itp.)

GABARYT
w architekturze obrys przekroju budowli, w urbanistyce - maksymalna dozwolona wysokość obudowy ulic i placów mierzona od poziomu ziemi do gzymsu koronującego.

Uzupełnienie definicji: gabaryt wyrównany lub jednolity występuje w przypadku, gdy wszystkie domy stojące w pierzei ulicy lub placu są jednakowej lub bardzo nieznacznie zróżnicowanej wysokości.

PENDANT
dzieło (np. budowla) stanowiące dokładny odpowiednik kompozycyjny drugiego dzieła.

Uzupełnienie definicji: pendant tworzą np. dwie oficyny pałacowe, dwa pawilony, dwie podobne bryły budowli, symetrycznie skomponowane w stosunku do siebie oraz otoczenia.

DOMINANTA
Główny akcent kompozycji architektonicznej lub urbanistycznej.

DZIAŁKA (PARCELA)
drobna część gruntu stanowiąca odrębną nieruchomość.

BLOK
zespół działek budowlanych ograniczony ciągami komunikacyjnymi o pierwszorzędnym znaczeniu komunikacyjnym.
We wnętrzu blokowym mogą występować ciągi piesze lub niewielkie uliczki o drugorzędnym znaczeniu komunikacyjnym.

PIERZEJA
ciąg elewacji frontowych domów stojących w jednej linii, zamykających jedną stronę placu lub ulicy.

PASAŻ
kryte dachem, często szklanym przejście łączące dwa budynki lub dwie ulice.

PODCIEŃ
otwarte zewnętrzne pomieszczenie w przyziemiu budynku, nie występujące z lica muru, ograniczone słupami, filarami lub kolumnami, usytuowane wzdłuż elewacji budynku albo obiegające go dookoła.

KOLUMNADA
jeden lub kilka rzędów kolumn połączonych ze sobą belkowaniem lub łukami arkadowymi.
Uzupełnienie definicji: może pełnić funkcję konstrukcyjna lub dekoracyjną, stanowi najczęściej wyodrębniony, silnie akcentowany element w obrębie budowli lub budowle wolnostojącą.

PLAC
duża, wolna przestrzeń w mieście powstała najczęściej przy zbiegu lub skrzyżowaniu ulic, przeważnie ujęta w obudowę architektoniczną.
Uzupełnienie definicji: plac pełni funkcje użytkowe i reprezentacyjne lub artystyczne i estetyczne, najczęściej jako oprawa architektoniczna pomnika, ważnej budowli, kościoła, pałacu itp. Plac może mieć różne kształty: prostokąt, kwadrat, trapez, owal, nieregularny.
Plac trójpalczasty - trójkąt z trzema ulicami wybiegającymi z pierzei i jedną z przeciwległego narożnika
Plac gwiaździsty - plac o planie koła z ulicami wybiegającymi promieniście.

SKWER
niewielki plac skomponowany za pomocą zieleńców, kwietników i krzewów, służący za miejsce wypoczynkowo - spacerowe.

Uzupełnienie definicji: wywodzi się z Anglii, pierwotnie w całości ogrodzony.


RODZAJE ULIC

ALEJA
droga kołowa lub piesza, wysadzana obustronnie drzewami, rosnącymi luźno lub zwarcie w dwóch lub kilku rzędach.

Uzupełnienie definicji: aleje mogą być: otwarte i kryte, zamknięte od góry konarami drzew, często rozpiętymi na specjalnych rusztowaniach.

KORSO
aleja, szeroka ulica wysadzana drzewami przeznaczona na przejażdżki konne i spacery.

BULWAR
szeroka, zadrzewiona ulica nad brzegiem rzeki, jeziora lub morza.

Uzupełnienie definicji: termin używany również na określenie wielkich arterii komunikacyjnych (bulwary paryskie).

PROMENADA
aleja przeznaczona do pieszych spacerów, wytyczana w parkach publicznych i na bulwarach wielkomiejskich.

Uzupełnienie definicji: zakładana często na terenach pofortyfikacyjnych.

PLANTY
założenia ogrodowe publiczne, zakładane na miejscu dawnych fortyfikacji miejskich w formie ciągów spacerowych, zazwyczaj w układzie pierścieniowym.

SZPALER
drzewa lub krzewy zasadzone gęsto w szeregu, strzyżone lub o formach naturalnych, wysokości powyżej przeciętnej wzrostu człowieka.

PERGOLA
budowla ogrodowa składająca się z dwóch rzędów słupów, podtrzymujących poziomą konstrukcje kratową, na której rozpinane są pnącza roślinne.

TRELIAŻ
krata drewniana, obrośnięta pnączami, tworząca ściany ogrodowych wnętrz i ciągów.


TERMINY Z ZAKRESU ARCHITEKTURY I KOMPOZYCJI ARCHITEKTONICZNEJ

KAMIENICA
co najmniej jednopiętrowy, murowany miejski dom mieszkalny.

Kamienica szczytowa - kamienica z wysokim dachem dwuspadowym ujętym od frontu szczytem.
Kamienica kalenicowa - kamienica z dachem, którego kalenica biegnie równolegle do elewacji frontowej.
Kamienica podcieniowa - kamienica z podcieniami w parterze.
Kamienica attykowa - kamienica zwieńczona attyką.

KORPUS
zasadnicza, centralna część wyodrębniona w bryle budynku.

Uzupełnienie definicji: w architekturze kościelnej terminem tym określa się samą część nawową (korpus nawowy) lub łącznie z prezbiterium, bez przybudówek jak kruchty, zakrystie i składy; W architekturze pałacowej termin korpus z dodatkiem "główny" określa zazwyczaj centralna część pałacu, zawierająca przeważnie sale reprezentacyjne lub cały pałac główny w odróżnieniu od oficyn i pawilonów.

SKRZYDŁO
boczna, w stosunku do głównego korpusu część budynku, wyodrębniona mniejszą liczbą kondygnacji, silnym cofnięciem w stosunku do lica elewacji frontowej, ustawieniem pod kątem (np. prostym) w stosunku do korpusu lub części głównej.

Uzupełnienie definicji: także każdy segment budowli, która nie ma wyodrębnionej części głównej, a poszczególne jej partie są w stosunku do siebie ustawione pod pewnym kątem.

OFICYNA
1. wolnostojący budynek w pobliżu pałacu lub dworu.

Uzupełnienie definicji: zawierał przeważnie pomieszczenia gospodarcze oraz mieszkania służby i oficjalistów, zwykle na planie prostokątnym, o skromniejszym rozwiązaniu elewacji niż korpus główny. Często oficyny umieszczane symetrycznie w stosunku do korpusu, ujmowały po bokach dziedziniec honorowy. Niewłaściwe jest nazywanie oficyną związanego z korpusem skrzydła pałacowego.

2. w budownictwie miejskim boczne skrzydła kamienicy czynszowej otaczające podwórze, z wejściem od niego, zawierające skromniejsze mieszkania niż w części frontowej.

KONDYGNACJA (PIĘTRO)
konstrukcyjnie uwarunkowana wewnętrzna przestrzeń budynku zawarta między dwoma poziomymi układami obejmującymi przykrycie (zwykle strop, sklepienie) i posadzkę lub podłogę.

Uzupełnienie definicji: kondygnacje dzielimy na:
nadziemne: parter, piętro, poddasze oraz
podziemne: piwnice, sutereny.
W podziale elewacji zewn. lub wewn. część wyodrębniona rzędem otworów, wnęk, gzymsami odpowiadająca zazwyczaj kondygnacjom wewnętrznym.

MEZZANINO
półpiętro, niska kondygnacja międzypiętrowa, zwykle miedzy parterem a pierwszym piętrem, także czasami najwyższa kondygnacja.

Uzupełnienie definicji: występowało najczęściej w nowożytnej architekturze pałacowej; przeznaczone na pokoje dla służby, dzieci lub gościnne.

MANSARDA
pomieszczenie mieszkalne w kondygnacji strychowej (poddasze).

DACH - rodzaje:

1. w zależności od kąta nachylenia rozróżnia się dachy:
a. płaskie (tarasowy), pozbawione na ogół więźby dachowej,
b. pochyłe (wysokie, strome) o wyraźnym spadku połaci,
c. łamane o dwóch kondygnacjach połaci o różnym kącie nachylenia, oddzielonych od siebie załamaniem, uskokiem, gzymsem lub ścianką
d. wygięte o powierzchniach krzywych lub zwichrowanych, szczególną ich odmianą są dachy rozpłaszczone o połaciach wklęsłych, zmniejszających ku dołowi swój spadek.

2. rodzaje dachów pochyłych:
a. jednospadowy (jednopołaciowy, pulpitowy)
b. dwuspadowy (dwupołaciowy, siodłowy)
c. wielospadowy (wielopołaciowy)

3. rodzaje dachów dwuspadowych i czterospadowych:
a. naczółkowy (dwuspadowy z naczółkami czyli małymi trójkątnymi połaciami ścinającymi od góry szczyty
b. półszczytowy (przyczółkowy, czterospadowy z półszczytami lub przyczółkami), odmiana dach podhalański
c. pogrążony (wklęsły, wgłębiony), często osłonięty attyką
d. pilasty (zębaty, szedowy, fabryczny), składa się z szeregu dachów dwuspadowych, o polaciach nachylonych pod różnym kątem

4. rodzaje dachów łamanych:
a. mansardowy

5. rodzaje dachów wielopołaciowych ( w zależności od rzutu budynku):
a. namiotowy (brogowy), ma kilka trójkatnych połaci, schodzących się górą w jednym punkcie szczytowym (brak kalenicy)

6. rodzaje dachów wygiętych:
a. wieżowy (hełm)
b. iglica (wiciowy)
c. stożkowy
d. banisty
e. kopulasty (kopuła)
f. cebulasty
g. walcowaty
h. wielokrzywiznowy
i. konoidalny

POKRYCIA DACHOWE
a. gąsiory - dachówka półokrągła na kalenice i naroża,
b. wklęsła (mniszka) i nakładana na nią wypukła (mnich)
c. wklęslo-wypukła, tzw. esówka, o przekroju w kształcie litery S (holenderka, klasztorna)
d. płaska (karpiówka), kładziona pojedynczo lub podwójnie (w łuskę).

ELEWACJA
lico budynku, jedna z zewnętrznych jego ścian wraz ze wszystkimi występującymi na niej elementami.

Uzupełnienie definicji: elewacje określa się według stron świata lub otoczenia (frontowa, boczna, tylna, ogrodowa). Elewacja ślepa - pozbawiona otworów.
Pionowy człon elewacji ciągnący się przez cała jej wysokość i odpowiadający jednej osi pionowej nazywa się przęsłem (segmentem).

FASADA
elewacja, w której znajduje się wejście główne do budynku.

LICOWANIE
pokrywanie zewn. (licowanie zewnętrzne) lub wewn. (licowanie wewnętrzne) powierzchni ścian budowli warstwą okładziny (oblicówką) wykonaną z odpowiednich elementów czyli licówek.

GZYMS
architektoniczny element w formie poziomego, zwykle profilowanego, występującego przed lico muru, pasa pojedynczego lub złożonego, o krawędziach przebiegających w płaszczyźnie równoległej do ściany.

Uzupełnienie definicji: gzymsy dzieli się na zewnętrzne i wewnętrzne. Gzymsy zewnętrzne dzieli się na: główne (koronujące - zwieńczające ścianę budowli) cokołowe - wieńczące cokół budynku, międzypiętrowe (kordonowe, działowe) dzielące płaszczyznę ściany, nadokienne, podokienne, naddrzwiowe.

RYZALIT
występująca z lica elewacji część budynku, tworząca z nim organiczną całość, ciągnąca się od najniższej kondygnacji budowli, na ogół równa wysokości elewacji.

Uzupełnienie definicji: ryzality mogą być jedno-, częściej kilkuosiowe, przeważnie na rzucie czworokąta (również półkola, trapezu). Rozróżnia się ryzality: środkowy - akcentujący główną oś elewacji, boczne - umieszczone symetrycznie po obu skrajach elewacji, narożne występujące jednocześnie z lica na styku dwóch sąsiednich elewacji.
W układzie wewnętrznym ryzalit uwidacznia się większą głębokością pomieszczeń. Ryzalit pozorny (pseudoryzalit), otrzymany przez zwiększenie grubości muru, nie zmienia układu wewnętrznego budynku.

WYKUSZ
nadwieszony na zewnętrznej ścianie budowli wielokątny lub czworokątny występ w formie dobudówki przeprutej szerokimi oknami, nakrytej osobnym dachem, poszerzający wnętrze, do którego przylega.

SIEŃ
pomieszczenie przelotowe, poprzedzające właściwe wnętrza mieszkalne i przyległe do nich, z reguły zamknięte wysoką bramą umożliwiającą wjazd powozu.

Uzupełnienie definicji: stosuje się pojęcie sień przelotowa oraz przejazd bramny.

PORTAL
ozdobne obramienie otworu wejściowego, na które składają się elementy architektoniczne i rzeźbiarskie.

Uzupełnienie definicji: po bokach otwór ujmują glify o różnie ukształtowanych profilach, filary, kolumny lub pilastry, dźwigające nadproże lub łuk. Portale bardziej rozbudowane mają zwieńczenie w formie odcinków belkowania, szczytów, itp.
Zależnie od charakteru podpór i zwieńczenia wyróżnia się:
portal kolumnowy, arkadowy, ostrołukowy itp.

NADŚWIETLE
górna część otworu bramy lub drzwi, znajdująca się ponad skrzydłami i służąca do przepuszczania światła.

PORTYK
zewnętrzna część budynku, otwarta przynajmniej z jednej strony kolumnadą lub rzędem filarów, sięgających jednej lub dwu kondygnacji, osłaniającej najczęściej główne wejście, często zwieńczona trójkątnym frontonem, wysunięta ku przodowi lub wgłębiona (portyk wgłębny).

FACJATA
pomieszczenie mieszkalne w kondygnacji strychowej, którego okna przebite przez połać dachu, ujęte są we własne ścianki, nakryte osobnym daszkiem prostopadłym do kalenicy dachu głównego.

LUKARNA
okno, często owalne, okrągłe itp., o ozdobnym obramieniu (woluty, gzymsy, frontoniki, rzeźby), sytuowane w połaci dachowej lub w płaszczyźnie elewacji, na ogół w osiach okien elewacji.

Uzupełnienie definicji: oeil-de-boeuf (wole oko), małe okno owalne lub okrągłe, ujęte zwykle w ozdobne obramienie, umieszczane w górnych kondygnacjach budynku, frontonach, czasem nad drzwiami lub oknami (jako nadświetle), a także we wnętrzach jako pośrednie, dodatkowe oświetlenie.

OKNO
otwór okienny wraz zamknięciem umożliwiającym oświetlenie, wentylację i ochronę od ujemnych wpływów atmosferycznych.

=============================================================================
Dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos, profesor w Uniwersytecie Wrocławskim
Przy opracowywaniu "Słownika" dla haseł z dziedziny urbanistyki i architektury przyjęto za podstawę "Słownik terminologiczny sztuk pięknych" pod red. Stefana Kozakiewicza, Warszawa 1976 (wyd.II) i Warszawa 1996 (wyd.III).
LK
 

Re: Poznajemy Koszalin - spis treści, metoda, uwagi

Postprzez kaktus_kolczasty » 12 Cze 2011, 12:45

Rozróżnienie między balkonem a loggią.

Balkon - wysunięty poza zewnętrzną płaszczyznę element budynku.
Loggia – wnęka w zewnętrznej płaszczyźnie budynku.
Awatar użytkownika
kaktus_kolczasty
 
Posty: 293
Dołączenie: 01 Lis 2008, 00:18


Powróć do Nasz Koszalin

Kto jest na forum

Użytkownicy przeglądający to forum: Brak zarejestrowanych użytkowników oraz 2 gości

cron